Στα ανοικτά της κατεχόμενης Κερύνειας βρίσκεται το τουρκικό ερευνητικό πλοίο Oruc Reis, πραγματοποιώντας έρευνες για τη χάραξη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που σχεδιάζει η Άγκυρα μεταξύ Τουρκίας και κατεχομένων.
Οι εργασίες αφορούν το έργο Αναμούρ – Τεκνετζίκ και, σύμφωνα με τη NAVTEX 0953/26, πραγματοποιούνται από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των νότιων ακτών της Τουρκίας και των βόρειων ακτών της Κύπρου.
Το Oruc Reis συνοδεύεται από τα πλοία Denar Pathfinder, Denar Echo και Kırıcı, τα οποία συμμετέχουν στη συλλογή στοιχείων για τον βυθό και τις συνθήκες κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής.
Αγωγός 101 χιλιομέτρων
Το σχέδιο προβλέπει αγωγό συνολικού μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων, από το Αναμούρ της Τουρκίας μέχρι το Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας. Τα 97 χιλιόμετρα θα είναι υποθαλάσσια και τα υπόλοιπα τέσσερα στην ξηρά.
Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, είχε ανακοινώσει τον περασμένο Ιούλιο ότι προβλέπεται η κατασκευή δύο αγωγών διαμέτρου 22 ιντσών, με το φυσικό αέριο να προορίζεται κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα κατεχόμενα.
Οι μηχανικές μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2026, ενώ ο τουρκικός σχεδιασμός τοποθετεί την έναρξη λειτουργίας του έργου στο 2028.
Η συμφωνία του Ιουλίου
Η αποστολή του Oruc Reis αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που υπεγράφη στις 10 Ιουλίου μεταξύ της Τουρκίας και του κατοχικού καθεστώτος για την προμήθεια φυσικού αερίου.
Το λεγόμενο «Μνημόνιο για την Προμήθεια Φυσικού Αερίου στην ΤΔΒΚ (τουρκική δημοκρατία βόρειας Κύπρου)» υπέγραψαν ο Τούρκος αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ και ο Τουρκοκύπριος λεγόμενος «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ.
Είχε προηγηθεί το καλοκαίρι NAVTEX, με ισχύ μέχρι τις 30 Αυγούστου, για σεισμικές έρευνες στη διαδρομή του σχεδιαζόμενου αγωγού.
Σχεδιασμός και για αντίστροφη ροή
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η Άγκυρα σχεδιάζει τον αγωγό με δυνατότητα λειτουργίας και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ο Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είχε αναφέρει ότι, πέραν της μεταφοράς τουρκικού φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα, η υποδομή θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί για τη διοχέτευση φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Τουρκία και από εκεί στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το στοιχείο αυτό εντάσσει το έργο στον ευρύτερο σχεδιασμό της Άγκυρας να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου, ενώ παράλληλα δημιουργεί ακόμη μία μόνιμη υποδομή σύνδεσης της Τουρκίας με τα κατεχόμενα, μετά τον υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς νερού.
Η επιστροφή του Oruc Reis
Η παρουσία του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί αναπόφευκτα συνειρμούς με την ένταση Ελλάδας και Τουρκίας το 2020, όταν το ίδιο πλοίο είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κρίσης για τις τουρκικές σεισμικές έρευνες.
Η σημερινή αποστολή είναι διαφορετική και αφορά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για τον αγωγό προς τα κατεχόμενα. Με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει ότι οι συγκεκριμένες έρευνες πραγματοποιούνται σε αδειοδοτημένα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ.
Η έναρξη των ερευνών, πάντως, δείχνει ότι το σχέδιο της Άγκυρας για ενεργειακή σύνδεση Τουρκίας και κατεχομένων περνά πλέον από τις πολιτικές εξαγγελίες στην τεχνική προετοιμασία του έργου.
