Ο Μάρκο Ρούμπιο βρίσκεται στην Αθήνα για έναν γύρο επαφών που ξεπερνά κατά πολύ τις καθιερωμένες διπλωματικές φιλοφρονήσεις. Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ ανοίγει μια ευρεία ατζέντα για άμυνα, ενέργεια, ασφάλεια και επενδύσεις, όμως το εξοπλιστικό σκέλος είναι από εκείνα που τραβούν περισσότερο την προσοχή, καθώς στο τραπέζι βρίσκεται ένα μεγάλο πακέτο συμβάσεων που μπορεί να φτάσει έως και τα 3,5 δισ. ευρώ.

Δεν πρόκειται για μία και μοναδική αγορά, αλλά για ένα σύνολο προγραμμάτων που αφορούν διαφορετικούς κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Η Αθήνα επιδιώκει νέα όπλα για τα μαχητικά αεροσκάφη, πρόσθετες αναβαθμίσεις υφιστάμενων μέσων και ενίσχυση δυνατοτήτων που θεωρούνται κρίσιμες για την αποτροπή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

F-35 και Viper στην πρώτη γραμμή

Η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται στο επίκεντρο. Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση των F-35, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η αναβάθμιση των F-16 στην έκδοση Viper. Η απόκτηση όμως ενός προηγμένου μαχητικού χωρίς το κατάλληλο οπλοστάσιο αφήνει ανεκμετάλλευτο μεγάλο μέρος των επιχειρησιακών του δυνατοτήτων, γι’ αυτό και η συζήτηση με τις ΗΠΑ στρέφεται πλέον έντονα στα όπλα που θα συνοδεύσουν τα νέα αεροσκάφη.

Στο ελληνικό ενδιαφέρον περιλαμβάνονται προηγμένοι πύραυλοι αέρος-αέρος, συστήματα αυτοπροστασίας και όπλα μεγάλου βεληνεκούς. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι AIM-120D AMRAAM και AIM-9X Block II, ενώ εξετάζονται και άλλες λύσεις που θα αυξήσουν την ικανότητα των ελληνικών μαχητικών να επιχειρούν σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

Στο τραπέζι και η αναβάθμιση των Block 50

Ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο αφορά τα 38 F-16 Block 50, για τα οποία εξετάζεται αναβάθμιση σε διαμόρφωση αντίστοιχη με τα Viper. Πρόκειται για πρόγραμμα που θα μπορούσε να αυξήσει αισθητά τον αριθμό των μαχητικών προηγμένων δυνατοτήτων που θα διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα συζητούνται ανάγκες υποστήριξης για ελικόπτερα και άλλα αμερικανικής προέλευσης συστήματα που βρίσκονται ήδη ή πρόκειται να ενταχθούν στο ελληνικό οπλοστάσιο. Το οικονομικό αποτύπωμα γίνεται έτσι ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς δεν αφορά μόνο την αρχική αγορά αλλά και πυρομαχικά, ανταλλακτικά, τεχνική υποστήριξη και συντήρηση σε βάθος χρόνου.

Από τα μαχητικά στα τεθωρακισμένα

Το ενδιαφέρον της Αθήνας δεν σταματά στην Πολεμική Αεροπορία. Στον Στρατό Ξηράς έχει εξεταστεί η δυνατότητα απόκτησης αμερικανικών τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker , ενώ έχουν προηγηθεί συζητήσεις για μεταχειρισμένα συστήματα μέσω αμερικανικών προγραμμάτων παραχώρησης πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού.

Η Ελλάδα επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να καλύψει κενά που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες, όμως κάθε νέα προμήθεια φέρνει μαζί της και το ερώτημα της σχέσης κόστους–αποτελέσματος. Όταν τα ποσά φτάνουν σε επίπεδο δισεκατομμυρίων, η ουσία βρίσκεται στο τι ακριβώς αποκτά η χώρα, πόσο γρήγορα θα το παραλάβει και πόσο πραγματικά ενισχύεται η αποτρεπτική της ισχύς.

Το ποσό των 3,5 δισ. ευρώ και οι συμφωνίες

Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί τις τελευταίες ημέρες ανεβάζουν το συνολικό ύψος των συμβάσεων που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια συζήτησης έως και τα 3,5 δισ. ευρώ. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει σήμερα μία ενιαία υπογεγραμμένη σύμβαση αυτού του ύψους. Πρόκειται για επιμέρους προγράμματα, αιτήματα και συμφωνίες που εξετάζονται στο πλαίσιο της ευρύτερης αμυντικής συνεργασίας Αθήνας–Ουάσιγκτον.

Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο που απαιτεί προσοχή. Άλλο η πολιτική βούληση, άλλο η έγκριση ενός εξοπλιστικού προγράμματος και άλλο η τελική υπογραφή, το χρονοδιάγραμμα πληρωμών και οι παραδόσεις. Μόνο όταν αποτυπωθούν όλα αυτά στα επίσημα κείμενα θα υπάρχει πλήρης εικόνα για το πραγματικό κόστος και το περιεχόμενο του πακέτου.

Η άμυνα στο κέντρο του Στρατηγικού Διαλόγου

Ο Μάρκο Ρούμπιο συναντάται με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και συμμετέχει στην έναρξη του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, ενώ οι επαφές του στην Αθήνα καλύπτουν ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας και περιφερειακών εξελίξεων.

Για την ελληνική πλευρά, πάντως, το αμυντικό σκέλος έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η χώρα βρίσκεται στη μέση ενός από τα μεγαλύτερα προγράμματα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού των τελευταίων δεκαετιών και τα επόμενα χρόνια θα κριθεί όχι μόνο από το ύψος των χρημάτων που διαθέτει, αλλά και από το αν οι αγορές αυτές μεταφράζονται σε πραγματική επιχειρησιακή υπεροχή.