Μια εικόνα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε με σκηνή επιστημονικής φαντασίας έγινε πραγματικότητα στο Τέξας: ένα διαστημόπλοιο ύψους δεκάδων μέτρων επέστρεψε από το Διάστημα και, αντί να προσθαλασσωθεί ή να προσγειωθεί, συγκρατήθηκε στον αέρα από δύο τεράστιους μηχανικούς βραχίονες.
Η SpaceX του Έλον Μασκ πέτυχε για πρώτη φορά την ανάκτηση του ανώτερου σταδίου του γιγαντιαίου πυραύλου Starship, πραγματοποιώντας ένα κρίσιμο βήμα προς την ανάπτυξη ενός πλήρως επαναχρησιμοποιούμενου διαστημικού συστήματος.
«Μπορείτε να το πιστέψετε;» αναφώνησε σχολιαστής της ζωντανής μετάδοσης, την ώρα που το πλήθος στις εγκαταστάσεις της εταιρείας στο Τέξας ξεσπούσε σε πανηγυρισμούς.
Η επιτυχία σημειώθηκε κατά τη 15η δοκιμαστική πτήση του Starship.
Η ιστορική επιστροφή έπειτα από 14 περιστροφές γύρω από τη Γη
Ο πύραυλος, συνολικού ύψους 124 μέτρων, είχε εκτοξευθεί την Παρασκευή από τη βάση Starbase στην Μπόκα Τσίκα του Τέξας.
Το ανώτερο στάδιο, γνωστό ως Ship, πραγματοποίησε 14 περιστροφές γύρω από τη Γη, ενώ κατά τη διάρκεια της αποστολής έθεσε σε τροχιά 26 δορυφόρους του δικτύου Starlink.
Έπειτα από περίπου 22,5 ώρες πτήσης, ξεκίνησε την επιστροφή του προς τη βάση εκτόξευσης.
Η πιο κρίσιμη στιγμή ήρθε όταν το διαστημόπλοιο πλησίασε τον πύργο, επιβράδυνε και σταθεροποιήθηκε δίπλα στους δύο γιγαντιαίους μηχανικούς βραχίονες, που έχουν αποκτήσει το παρατσούκλι «chopsticks» – ξυλάκια φαγητού.
Οι βραχίονες έκλεισαν γύρω του και το συγκράτησαν με επιτυχία.
Ήταν η πρώτη φορά που η SpaceX κατάφερε να ανακτήσει με αυτόν τον τρόπο το ανώτερο στάδιο του Starship.
Η αποτυχία με το πρώτο στάδιο και η έκρηξη στη θάλασσα
Η αποστολή, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε χωρίς προβλήματα.
Αρχικός στόχος της SpaceX ήταν να ανακτήσει και τα δύο στάδια του πυραύλου στην ίδια πτήση.
Το πρώτο στάδιο, ο τεράστιος προωθητικός πύραυλος Super Heavy, επρόκειτο να επιστρέψει στον πύργο περίπου έξι λεπτά και 30 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση.
Όμως, το σύστημα ενεργοποίησε διαδικασία ματαίωσης της ανάκτησης και ο πύραυλος κατευθύνθηκε προς τη θάλασσα.
Αφού επιβράδυνε πάνω από την επιφάνεια του νερού, εξερράγη. Ο Έλον Μασκ ανέφερε αργότερα μέσω της πλατφόρμας X ότι το πρώτο στάδιο είχε ελαφρώς χαμηλότερα αποθέματα καυσίμου από τα απαιτούμενα.
Η SpaceX έχει ήδη καταφέρει να ανακτήσει το Super Heavy με τους μηχανικούς βραχίονες σε τρεις προηγούμενες δοκιμαστικές πτήσεις. Αυτή τη φορά, όμως, η προσπάθεια απέτυχε.
Γιατί η επιτυχία μπορεί να αλλάξει τις διαστημικές αποστολές
Η σημασία του επιτεύγματος ξεπερνά την εντυπωσιακή εικόνα της ανάκτησης.
Ο βασικός στόχος της SpaceX είναι να δημιουργήσει ένα διαστημικό σύστημα στο οποίο τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο στάδιο θα μπορούν να επιστρέφουν στη Γη και να χρησιμοποιούνται ξανά, χωρίς να απαιτείται η κατασκευή νέων πυραύλων για κάθε αποστολή.
Η εταιρεία έχει ήδη αποδείξει την αξία της επαναχρησιμοποίησης με τον Falcon 9, του οποίου το πρώτο στάδιο προσγειώθηκε επιτυχώς για πρώτη φορά το 2015.
Σήμερα, οι Falcon 9 πραγματοποιούν περισσότερες από 100 πτήσεις ετησίως, με την επαναχρησιμοποίηση να έχει συμβάλει καθοριστικά στη μείωση του κόστους των εκτοξεύσεων.
Το Starship φιλοδοξεί να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, επιτρέποντας την επαναχρησιμοποίηση ολόκληρου του συστήματος.
Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει δραστικά το κόστος μεταφοράς φορτίων και ανθρώπων στο Διάστημα, διευκολύνοντας μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη και, μακροπρόθεσμα, στον Άρη.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα του Μασκ
Ο καθηγητής Μάλκολμ Μακντόναλντ, πρόεδρος της Βασιλικής Αεροναυτικής Εταιρείας της Βρετανίας, χαρακτήρισε την ανάκτηση του Ship σημαντικό βήμα προόδου, παρά την αποτυχία του πρώτου σταδίου.
Όπως εξήγησε στο BBC, η SpaceX έχει πλέον αποδείξει ότι μπορεί να ανακτήσει και τα δύο τμήματα του Starship, αν και όχι ακόμη κατά την ίδια αποστολή.
Το επόμενο ορόσημο θα είναι να συνδυάσει τις δύο επιτυχίες σε μία πτήση και, κυρίως, να αποδείξει ότι η διαδικασία μπορεί να επαναλαμβάνεται με ασφάλεια, αξιοπιστία και χαμηλό κόστος.
Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι απλώς να επιστρέψει ένας πύραυλος στη Γη. Είναι να μπορεί να εκτοξευθεί ξανά και ξανά, μετατρέποντας τις διαστημικές πτήσεις από πανάκριβες μεμονωμένες αποστολές σε επαναλαμβανόμενες μεταφορές.
