Η Ρουμανία βυθίζεται ακόμη περισσότερο σε μια πολιτική κρίση που διαρκεί ήδη σχεδόν πέντε μήνες, μετά την αποτυχία του Ζίγκφριντ Μουρεσάν να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Το προτεινόμενο υπουργικό συμβούλιο συγκέντρωσε 182 ψήφους υπέρ και 15 κατά, πολύ χαμηλότερα από το όριο των 233 ψήφων που απαιτούνταν για να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης. Η αποτυχία αφήνει τον πρόεδρο Νικουσόρ Νταν αντιμέτωπο με ακόμη μία δύσκολη προσπάθεια εξεύρεσης κυβερνητικής λύσης, καθώς η χώρα παραμένει με υπηρεσιακή διοίκηση και οι πιέσεις για πρόωρες εκλογές αυξάνονται.

Ο Μουρεσάν είχε τη στήριξη του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος, του USR και του UDMR, όμως οι αριθμοί δεν επαρκούσαν. Το PSD δεν έδωσε τις ψήφους του, ενώ το AUR απείχε σε μεγάλο βαθμό από τη διαδικασία, αφήνοντας την προτεινόμενη κυβέρνηση πολύ μακριά από την απαιτούμενη πλειοψηφία.

Η Ρουμανία πιο κοντά στις κάλπες

Η αποτυχία Μουρεσάν δεν αποτελεί ακόμη αυτόματη προκήρυξη πρόωρων εκλογών, αλλά περιορίζει σημαντικά τα πολιτικά περιθώρια στο Βουκουρέστι.

Ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν έχει δηλώσει ότι θεωρεί τις πρόωρες εκλογές κακή λύση, καθώς εκτιμά πως θα παρατείνουν την πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα. Η απόρριψη δύο κυβερνητικών σχημάτων, πάντως, δημιουργεί πλέον τις συνταγματικές προϋποθέσεις για πιθανή διάλυση του Κοινοβουλίου, εφόσον ο πρόεδρος επιλέξει αυτή την οδό.

Το USR εμφανίζεται πλέον περισσότερο δεκτικό σε προσφυγή στις κάλπες, ενώ το AUR έχει επίσης ταχθεί υπέρ νέων εκλογών. Το PSD, από την πλευρά του, δηλώνει ότι η χώρα χρειάζεται κυβέρνηση με πλήρεις εξουσίες και επιχειρεί να διαμορφώσει τον δικό του ρόλο στην επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.

Η αποτυχία Μουρεσάν έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η Ρουμανία αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις, υψηλό πληθωρισμό και αυξανόμενη ανησυχία στις αγορές για τη διάρκεια της πολιτικής αστάθειας.

Το αμερικανικό παρασκήνιο που βαραίνει τη συζήτηση

Στην ήδη περίπλοκη εσωτερική πολιτική κατάσταση έχει προστεθεί τις τελευταίες ημέρες ένα δεύτερο μέτωπο, μετά τις αποκαλύψεις της Wall Street Journal για την Αμερικανίδα πρέσβη στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και την ενεργειακή στρατηγική των ΗΠΑ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα, η Γκίλφοϊλ φέρεται να είχε έντονη αντιπαράθεση σε ιδιωτικό δείπνο στην Αθήνα με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, σε συζήτηση που αφορούσε και τις εξελίξεις στη Ρουμανία.

Η Wall Street Journal απέδωσε στην Αμερικανίδα πρέσβη φράση σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ μπορούσαν να επηρεάσουν πολιτικές εξελίξεις και σε άλλες χώρες. Η περιγραφή βασίζεται σε μαρτυρίες παρισταμένων και προσώπων που ενημερώθηκαν για το περιστατικό, ενώ ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβήτησε την εκδοχή του δημοσιεύματος.

Το συγκεκριμένο επεισόδιο δεν αποδεικνύει αμερικανική εμπλοκή στην πτώση κάποιας ρουμανικής κυβέρνησης. Έχει όμως αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στη Ρουμανία, ακριβώς επειδή συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένου αμερικανικού ενδιαφέροντος για τον ενεργειακό προσανατολισμό της χώρας.

Ο Κάθετος Διάδρομος και το αμερικανικό LNG

Στον πυρήνα της ενεργειακής συζήτησης βρίσκεται ο Κάθετος Διάδρομος, το δίκτυο που σχεδιάζεται να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και βορειότερα στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η Ρουμανία συμμετέχει επίσημα στο σχέδιο μέσω της Transgaz, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου υπογράφηκε στη Θεσσαλονίκη νέο μνημόνιο για την επέκταση του διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια, παρουσία κυβερνητικών και ενεργειακών εκπροσώπων από πολλές χώρες της περιοχής.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ανοικτά την ανάπτυξη της συγκεκριμένης διαδρομής, καθώς μπορεί να ενισχύσει τις εξαγωγές αμερικανικού LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά και να περιορίσει περαιτέρω την εξάρτηση της περιοχής από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η Γκίλφοϊλ έχει αναλάβει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο στην προώθηση αυτής της ενεργειακής στρατηγικής, με τη δραστηριότητά της να έχει προκαλέσει συζήτηση γύρω από το πού σταματά η κλασική ενεργειακή διπλωματία και πού αρχίζει η πίεση προς κυβερνήσεις για συγκεκριμένες εμπορικές επιλογές.

Δεν αποδεικνύεται σύνδεση με την πτώση Μουρεσάν

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν τον Μουρεσάν, ότι επιχείρησαν να τον επιβάλουν ως πρωθυπουργό ή ότι η αποτυχία του σχετίζεται άμεσα με τα συμβόλαια αμερικανικού LNG.

Η πτώση της υποψηφιότητάς του εξηγείται πρωτίστως από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς. Τα τρία κόμματα που τον στήριζαν δεν διέθεταν την απαιτούμενη πλειοψηφία και χρειάζονταν επιπλέον ψήφους, οι οποίες δεν ήρθαν.

Το ενεργειακό ζήτημα και οι αποκαλύψεις γύρω από τη Γκίλφοϊλ προσθέτουν, ωστόσο, ακόμη ένα επίπεδο πολιτικής έντασης σε μια χώρα όπου η σχέση με τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας αποτελεί ήδη μέρος της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ο επόμενος υποψήφιος και το πραγματικό δίλημμα

Ο Νικουσόρ Νταν καλείται τώρα να αποφασίσει εάν θα επιχειρήσει ακόμη έναν γύρο διαβουλεύσεων για κυβέρνηση συνεργασίας ή αν η χώρα θα οδηγηθεί τελικά σε πρόωρες εκλογές.

Μια νέα εκλογική αναμέτρηση δεν εγγυάται ότι θα λύσει το πρόβλημα. Το ρουμανικό Κοινοβούλιο παραμένει κατακερματισμένο, ενώ η πολιτική κρίση έχει ήδη επιβαρύνει την οικονομία και έχει εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές κυβερνητικές συμμαχίες.

Την ίδια στιγμή, έργα με ευρύτερη περιφερειακή σημασία, όπως ο Κάθετος Διάδρομος, χρειάζονται σταθερή πολιτική και διοικητική υποστήριξη. Όσο το Βουκουρέστι παραμένει χωρίς κυβέρνηση πλήρων εξουσιών, τόσο δυσκολότερη γίνεται η λήψη αποφάσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρουμανία βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των ευρωπαϊκών όσο και των αμερικανικών ενεργειακών σχεδιασμών.