Την αφαίρεση κάθε διατύπωσης αναθεωρητικού ή αλυτρωτικού χαρακτήρα από τα σχολικά βιβλία στα Σκόπια ζητά σταθερά η Αθήνα, αναμένοντας την ανταπόκριση της γειτονικής χώρας. Στο πλαίσιο αυτό υπογραμμίζεται ότι η χρήση λανθασμένης ορολογίας συνιστά παραβίαση τόσο της Συμφωνίας των Πρεσπών όσο και του ίδιου του Συντάγματος των Σκοπίων.
Η τοποθέτηση έγινε από το βήμα της Βουλής από την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, κατά τη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής του κόμματος «ΝΙΚΗ», Γιώργος Ρούντας, με αντικείμενο τις αλυτρωτικές αναφορές και την οικειοποίηση της ιστορίας της Μακεδονίας στα νέα σχολικά εγχειρίδια των Σκοπίων.
Οι ενστάσεις για τα σχολικά εγχειρίδια και ο Μέγας Αλέξανδρος
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του κ. Ρούντα, στο επίσημο εγχειρίδιο «Μακεδονικής Γλώσσας» της ΣΤ΄ τάξης της γειτονικής χώρας, που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, εγκρίθηκε το 2023, η «πατρίδα» παρουσιάζεται ως «πάντα υπόδουλη και βασανισμένη». Παράλληλα, ο Μέγας Αλέξανδρος αναφέρεται ως «Αλέξανδρος ο Μακεδόνας», χωρίς να υφίσταται καμία διάκριση ανάμεσα στον αρχαίο Μακεδόνα και τη σύγχρονη ταυτότητα της χώρας. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ο βουλευτής ζήτησε ενημέρωση για τις ενέργειες της ελληνικής πλευράς στη Μικτή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων.
Απαντώντας, η κα Παπαδοπούλου διευκρίνισε ότι τα σχολικά βιβλία εγκρίνονται και εκτυπώνονται από το υπουργείο Παιδείας του κάθε κράτους. Παρά ταύτα, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Τούτο βεβαίως δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα παύσει να διεκδικεί και να καταβάλλει κάθε προσπάθεια μέχρις της λειτουργίας της ανωτέρω επιτροπής, με στόχο την ορθή καταγραφή στα σχολικά εγχειρίδια της Βόρειας Μακεδονίας της ιστορικής πραγματικότητας, της ορθής ορολογίας, της εθνικής καταγωγής και της δράσης των ιστορικών προσωπικοτήτων μας, όπως υπήρξαν ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Φίλιππος Β΄ και άλλες σπουδαίες προσωπικότητες».
Η υφυπουργός συμπλήρωσε επίσης: «η ελληνικότητα της αρχαίας Μακεδονίας, καθώς και τα χαρακτηριστικά του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού υπογραμμίζονται στα καίρια σημασίας άρθρα 7 και 8 της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η αποτύπωση αυτής της πραγματικότητας στα σχολικά εγχειρίδια της Βόρειας Μακεδονίας αποτελεί αντικείμενο της Μικτής Διεπιστημονικής Επιτροπής, στο οποίο η ελληνική πλευρά πράττει τα δέοντα και ασκεί κάθε διπλωματική πίεση με τον τρόπο που κρίνεται πρόσφορο και σε συνεννόηση με την ηγεσία».
Η λειτουργία της Επιτροπής και το πλαίσιο των συνεδριάσεων
Στο σχόλιο του κ. Ρούντα ότι εάν η Επιτροπή «έπραττε τα δέοντα» «δεν θα έπρεπε σήμερα εγώ [. . .] να έρθω να το καταγγείλω», η υφυπουργός Εξωτερικών παρείχε περαιτέρω διευκρινίσεις για τη διαδικασία. Η Μικτή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων προβλέπεται να συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, εναλλάξ σε Αθήνα και Σκόπια, με την τελευταία συνεδρίαση να έχει πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τον Μάιο του 2026.
Ωστόσο, οι εργασίες και τα πρακτικά της διέπονται από εμπιστευτικότητα. Όπως κατέληξε η κα Παπαδοπούλου: «Προσβλέποντας στην επιζητούμενη πρόοδο στον τομέα αυτό, η ελληνική πλευρά μεριμνά σταθερά για τη σύγκληση της Επιτροπής, όπως προβλέπεται, με σκοπό τη διασφάλιση της αποτύπωσης της ιστορικής αλήθειας και την προάσπιση του εθνικού μας συμφέροντος. Το ελληνικό τμήμα της Μεικτής Διεπιστημονικής Επιτροπής καταγράφει και αναδεικνύει κατά τις συνεδριάσεις της και στο πλαίσιο της κάθε συνεδρίασης, κάθε σημείο στα σχολικά εγχειρίδια της Βόρειας Μακεδονίας, που παραβιάζει την ορθή ονομασία της χώρας, όσο και την ορθή καταγραφή και απεικόνιση ιστορικών γεγονότων και προσωπικοτήτων. Στα Πρακτικά κάθε συνεδρίασης καταγράφεται η δέσμευση και των δύο πλευρών για την εφαρμογή των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί».
Ρούντας: «Φέρτε την πρόταση νόμου για κατάργηση της Συμφωνίας των Πρεσπών»
Ο κ. Ρούντας επέμεινε στο συγκεκριμένο βιβλίο και στο εάν υπάρχει αποδεδειγμένη ελληνική αντίδραση.
«Θα ήθελα, για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, να μας καταθέσετε σήμερα ένα επίσημο έγγραφο που να φαίνεται ότι σε εκείνη τη συνεδρία η ελληνική πλευρά είχε διαφωνήσει με αυτό το σκοπιανό παραλήρημα και να μας το καταθέσετε, για να δούμε αν όντως το Υπουργείο Εξωτερικών και τα άτομα που απαρτίζουν την ελληνική πλευρά αυτής της Διεπιστημονικής Επιτροπής όντως είχαν αντιδράσει».
Και αμέσως μετά πρόσθεσε: «Γιατί αν δεν υπάρχει σημαίνει ότι δεν κάνετε σωστά τη δουλειά σας. Δεν έπρεπε να έρθω εγώ σήμερα να το καταγγείλω. Έπρεπε εσείς να το είχατε δει».
Κλείνοντας, υπενθύμισε τη θέση της ΝΙΚΗΣ για τη Συμφωνία των Πρεσπών, αναφέροντας την πρόταση νόμου που έχει καταθέσει το κόμμα για την κατάργησή της. «Εμείς ως ΝΙΚΗ σάς έχουμε καταθέσει πρόταση νόμου στην κυβέρνηση για την κατάργηση αυτής της προδοτικής συμφωνίας. Μέχρι και σήμερα περιμένουμε να την φέρετε για ψήφιση στην Ελληνική Βουλή. Η ιστορία είναι ξεκάθαρη και αδιαμφισβήτητη. Το γειτονικό κράτος έχει όνομα και ονομάζεται Σκόπια».
Πολιτικές αντιδράσεις για την ονομασία
Στο κοινοβουλευτικό προσκήνιο τοποθετήθηκε και ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της «Νίκης», Δημήτρης Νατσιός, στο πλαίσιο συζήτησης άλλης επίκαιρης ερώτησης.
Ο κ. Νατσιός εξέφρασε την αντίθεσή του στη χρήση του όρου, αναφέροντας: «εμείς εκεί, στη Μακεδονία, μία Μακεδονία ξέρουμε. Ούτε Βόρεια, ούτε Νότια, ούτε Ανατολική, ούτε Δυτική. Και μας ενοχλεί ιδιαίτερα όταν ακούμε από πολλούς συναδέλφους να λένε Βόρεια Μακεδονία. Αν πάτε στα χωριά μας στη Μακεδονία και το πείτε αυτό, θα σας πετάξουν έξω από τα καφενεία και από οπουδήποτε. Τα ψώνια της προδοσίας είναι αυτά όμως».
