Το άρμα μάχης Merkava αποτελεί την «ραχοκοκκαλιά» των τεθωρακισμένων δυνάμεων του Ισραήλ, το οποίο έχει αποδείξει όλα αυτά τα χρόνια και στο πεδίο της μάχης, την αξία και την ισχύ του, με αρκετούς να το θεωρούν ως τον «προστάτη» που δύσκολα μπορεί να κάμψει ο εχθρός.

Η ιστορία του

Το όνομα «Merkava» που σημαίνει «άρμα» δόθηκε στο ισραηλινό τεθωρακισμένο, το οποίο θεωρείται αρκετά εξελιγμένο και διαθέτει πολλά χαρακτηριστικά που δεν συναντιόνται σε άλλα άρματα σύγχρονης σχεδίασης.

Το Merkava σχεδιάστηκε για πρώτη φορά από τον ισραηλινό στρατηγό Ισραέλ Ταλ μετά τις τιτάνιες αρματομαχίες του πολέμου του Γιόμ Κιπούρ. Ο Ταλ ήθελε ένα άρμα που θα έθετε σε προτεραιότητα την προστασία του πληρώματος πάνω απ’ όλα τα υπόλοιπα. Το Merkava I εισήλθε σε υπηρεσία το 1978, και είδε την πρώτη μεγάλη δράση στην Επιχείρηση Ειρήνη στην Γαλιλαία το 1982, όπου απέδωσε καλά στις συγκρούσεις με τα συριακά άρματα T-62.

Παρόλα αυτά, αρκετά καταστράφηκαν κατά την μάχη αλλά οι απώλειες σε προσωπικό εκμηδενίστηκαν, και το Merkava II που ακολούθησε διέθετε αναβαθμισμένη θωράκιση διακένου. Η δεκαετία του 1990 είδε το Merkava III με μια σημαντική αναβάθμιση με πυροβόλο των 120 χιλιοστών, και τελικά το τελευταίο Merkava IV διαθέτει έναν πιο ισχυρό κινητήρα και πρόσφατα εξοπλίστηκε με το εξελιγμένο σύστημα ενεργητικής προστασίας για χρήση εναντίον των αντιαρματικών καθοδηγούμενων πυραύλων και των ρουκετών.

Τα χαρακτηριστικά του

Όπως προαναφέρθηκε, τα Merkava είναι εξοπλισμένο με ισχυρά πυροβόλα των 120 χιλιοστών με συγκρίσιμες επιδόσεις, μπορεί να εκτοξεύσει αντιαρματικούς πυραύλους από την κάννη του κυρίως οπλισμού του, ενώ είναι τηλεχειριζόμενα πολυβόλα, που βοηθούν στην προστασία του πληρώματος κατά την έκθεση τους στην μάχη σε αστικά περιβάλλοντα.

Ωστόσο, το Merkava όντας μοναδικό ανάμεσα στα υπόλοιπα σύγχρονα άρματα καθώς φέρει τον κινητήρα μπροστά και έτσι αφήνει κενό χώρο πίσω για μεταφορά προσωπικού ή εφοδίων, είναι οπλισμένο με έναν όλμο 60 χιλιοστών που μπορεί να εκτελέσει βολές από το εσωτερικού του πύργου. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στο Merkava να ρίξει βλήματα κατά προσωπικού σε στόχους εκτός σκοπευτικής γραμμής -για παράδειγμα, πίσω από ένα τοίχο ή στην αντίπερα πλευρά ενός λόφου.

Προσφέρει επίσης στο πλήρωμα επιπρόσθετα μέσα εμπλοκής του εχθρού χωρίς να καταφύγει στις υπερβολικές εκρήξεις του κυρίως οπλισμού του, μια σημαντική παράμετρος στις αντί-ανταρτικές επιχειρήσεις.

Επίσης, το Merkava είναι προσανατολισμένο να πληροί τις επιχειρησιακές πραγματικότητες του Ισραήλ που περιλαμβάνουν τον αμυντικό πόλεμο εναντίον ξένης εισβολής και αντί-ανταρτικών επιχειρήσεων σε αστικά περιβάλλοντα και ορεινό έδαφος.

Η διαφορά του Merkava

Ακόμα, το Merkava διαθέτει επίσης ένα επιπλέον χαρακτηριστικό σε αντίθεση με οποιοδήποτε άλλο Δυτικό άρμα μάχης: το διαμέρισμα πυρομαχικών μπορεί να επαναδιαμορφωθεί για να μεταφέρει μια ομάδα τεσσάρων πεζικάριων. Αυτό προορίζεται περισσότερο ως ένα έκτακτο μέσο πεδίου μάχης -δηλαδή για να μεταφερθεί πλήρωμα χτυπημένου άρματος ή τραυματισμένο προσωπικό- αντί ως μια τυποποιημένη τακτική διαδικασία.

Τέλος, το ισραηλινό άρμα μάχης χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη αποτελεσματικών αντιμέτρων εναντίον των πιο εξελιγμένων αντιαρματικών πυραύλων όπως ο Kornet. Τέλος, η πολεμική εμπειρία του Merkava IV με το σύστημα ενεργητικής προστασίας (APS Trophy) υποδηλώνει ότι η εφαρμογή μιας τέτοιας αναβάθμισης στον στόλο αρμάτων των ΗΠΑ θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση τους.