Σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις του πολέμου εισέρχεται η Ουκρανία, καθώς η Ρωσία εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις της και στρέφει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της ισχύος πυρός της εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και κρίσιμων υποδομών. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, στο Κίεβο ενισχύεται η ανησυχία ότι η Μόσχα επιχειρεί να μετατρέψει το κρύο, τις διακοπές ηλεκτροδότησης και τα προβλήματα θέρμανσης σε ένα ακόμη όπλο πίεσης.
Οι τελευταίες επιθέσεις δείχνουν ότι η ρωσική εκστρατεία έχει ήδη περάσει σε νέα φάση. Στις 30 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε η βαρύτερη συνδυασμένη επίθεση εναντίον του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου εδώ και μήνες, σύμφωνα με το Reuters, προκαλώντας διακοπές ρεύματος ακόμη και σε περιοχές του Κιέβου.
Το iEidiseis περιγράφει την κατάσταση ως «ώρα μηδέν», με την ουκρανική πρωτεύουσα να βρίσκεται αντιμέτωπη με την προοπτική ενός εξαιρετικά δύσκολου χειμώνα, καθώς οι ρωσικοί βομβαρδισμοί αυξάνουν την πίεση στις υποδομές της χώρας.
Στο στόχαστρο το ενεργειακό δίκτυο
Η στρατηγική σημασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων είναι τεράστια. Η καταστροφή ενός σταθμού παραγωγής ή ενός μεγάλου υποσταθμού δεν προκαλεί μόνο διακοπές ηλεκτροδότησης, αλλά μπορεί να επηρεάσει τη θέρμανση, την ύδρευση, τις τηλεπικοινωνίες, τις μεταφορές και τη λειτουργία της οικονομίας.
Το Associated Press αναφέρει ότι οι τελευταίοι ρωσικοί βομβαρδισμοί επικεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο ηλεκτρικό δίκτυο, με την ουκρανική κυβέρνηση να προειδοποιεί ότι οι επιθέσεις μπορεί να σηματοδοτούν την έναρξη της νέας χειμερινής εκστρατείας της Μόσχας. Ο πρωθυπουργός Σέρχι Κορέτσκι υποστήριξε ότι σχεδόν δεν έχει περάσει ημέρα από το καλοκαίρι χωρίς επίθεση σε ενεργειακές υποδομές.
Η πίεση δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Τις τελευταίες ημέρες ρωσικά πλήγματα έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις γέφυρες του Κιέβου πάνω από τον Δνείπερο, επηρεάζοντας την κυκλοφορία και τις μετακινήσεις στην πρωτεύουσα. Το Reuters κατέγραψε διαδοχικές επιθέσεις στη Νότια Γέφυρα, ενώ πλήγματα ανάγκασαν τις αρχές να περιορίσουν ή να διακόψουν την κυκλοφορία και σε άλλες βασικές αρτηρίες.
Το AP μετέδωσε επίσης ότι πλήγμα στη Βόρεια Γέφυρα προκάλεσε νέα προβλήματα στην κυκλοφορία, μετά από ημέρες επιθέσεων σε υποδομές της ουκρανικής πρωτεύουσας.
Το νέο πρόβλημα των ταχύτερων drones
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί παράλληλα η αυξημένη χρήση νέων ταχύτερων, αεριωθούμενων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τα οποία περιορίζουν δραστικά τον χρόνο αντίδρασης της ουκρανικής αεράμυνας.
Σύμφωνα με το Associated Press, τα νέα drones μπορούν να κινούνται με ταχύτητες που δυσκολεύουν σημαντικά τα υπάρχοντα ουκρανικά συστήματα αναχαίτισης. Ουκρανικές εταιρείες προσπαθούν πλέον να αναπτύξουν μια νέα γενιά ταχύτερων αναχαιτιστικών drones, όμως η μαζική παραγωγή τους αντιμετωπίζει προβλήματα, μεταξύ άλλων λόγω της διαθεσιμότητας κρίσιμων εξαρτημάτων.
Ταυτόχρονα, οι βαλλιστικοί πύραυλοι εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις σοβαρότερες απειλές. Για την αντιμετώπισή τους, το Κίεβο ζητά περισσότερα συστήματα και πυραύλους Patriot, καθώς η δυνατότητα αναχαίτισης τέτοιων όπλων παραμένει περιορισμένη.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι όσο πλησιάζει ο χειμώνας τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας.
Η Ουκρανία απαντά στα ρωσικά διυλιστήρια
Το Κίεβο, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε αμυντικές κινήσεις. Ο Ζελένσκι δήλωσε στο Reuters ότι η Ουκρανία σκοπεύει να εντείνει τα πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, ως απάντηση σε αυτό που περιέγραψε ως νέα ρωσική στρατηγική διεύρυνσης των επιθέσεων εναντίον ουκρανικών υποδομών και πολιτικών στόχων.
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν αποκτήσει στοιχεία που δείχνουν ότι η Μόσχα σχεδιάζει μια ευρύτερη χειμερινή εκστρατεία.
Έτσι, ο πόλεμος αποκτά ολοένα περισσότερο χαρακτηριστικά σύγκρουσης ενεργειακής φθοράς: η Ρωσία επιχειρεί να καταστρέψει το ουκρανικό ηλεκτρικό και θερμικό δίκτυο, ενώ η Ουκρανία επιδιώκει να πλήξει εγκαταστάσεις που βρίσκονται στον πυρήνα της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Το Βερολίνο στέλνει νέο πακέτο βοήθειας
Η κρισιμότητα των επόμενων εβδομάδων αποτυπώνεται και στην επίσκεψη του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στο Κίεβο στις 4 Οκτωβρίου.
Η Γερμανία ανακοίνωσε πακέτο που περιλαμβάνει 1 δισ. ευρώ στρατιωτικής βοήθειας και 350 εκατ. ευρώ για επισκευές στον ενεργειακό τομέα, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και συμφωνία για κοινή παραγωγή drones. Η γερμανική αντιπροσωπεία περιλαμβάνει στελέχη μεγάλων εταιρειών της αμυντικής και ενεργειακής βιομηχανίας.
Η ενίσχυση της παραγωγής αναχαιτιστικών drones θεωρείται πλέον κρίσιμη, καθώς η οικονομία του πολέμου αλλάζει. Η χρήση πανάκριβων αντιαεροπορικών πυραύλων εναντίον φθηνότερων μη επανδρωμένων αεροσκαφών δημιουργεί μια δύσκολη εξίσωση κόστους για την ουκρανική άμυνα.
Ένας χειμώνας που μπορεί να κρίνει πολλά
Για τους κατοίκους του Κιέβου, η προετοιμασία έχει ήδη αρχίσει. Μπαταρίες, φορητές πηγές ενέργειας, τρόφιμα και άλλα εφόδια αποκτούν ξανά κεντρική θέση στην καθημερινότητα, καθώς οι πολίτες προετοιμάζονται για πολύωρες διακοπές ηλεκτροδότησης και θέρμανσης.
Ο στόχος της Ρωσίας φαίνεται να ξεπερνά την απλή καταστροφή στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η πίεση στο ενεργειακό σύστημα, στις μεταφορές και στις βασικές υπηρεσίες μπορεί να επιβαρύνει την οικονομία, να δυσχεράνει τις στρατιωτικές μετακινήσεις και ταυτόχρονα να δοκιμάσει την αντοχή του ουκρανικού πληθυσμού.
Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία έχει πλέον εμπειρία αρκετών χειμώνων πολέμου. Τα συνεργεία επισκευής έχουν αποκτήσει σημαντική τεχνογνωσία, η ενεργειακή άμυνα έχει ενισχυθεί και η χώρα διαθέτει μεγαλύτερη εμπειρία στη διαχείριση έκτακτων διακοπών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν όλα αυτά θα αποδειχθούν αρκετά απέναντι στη νέα κλίμακα των ρωσικών επιθέσεων.
Οι επόμενες εβδομάδες ενδέχεται να εξελιχθούν σε μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες αντοχής για την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Η μάχη δεν διεξάγεται πλέον μόνο στα χαρακώματα της ανατολικής Ουκρανίας. Διεξάγεται στους υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, στις γέφυρες του Κιέβου, στους σταθμούς θέρμανσης και στους ουρανούς πάνω από τις μεγάλες πόλεις.
Και καθώς οι θερμοκρασίες θα αρχίσουν να πέφτουν, το ερώτημα δεν θα είναι μόνο ποια πλευρά θα κερδίσει έδαφος στο μέτωπο, αλλά εάν η Ουκρανία θα μπορέσει να κρατήσει αναμμένα τα φώτα και ζεστά τα σπίτια της μέσα σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου.
