Τις πληγές της μετρά η Κρήτη μετά το σαρωτικό πέρασμα της κακοκαιρίας, που μετέτρεψε δρόμους σε ποτάμια, προκάλεσε κατολισθήσεις και άφησε πίσω της μεγάλες ζημιές σε καλλιέργειες, υποδομές και περιουσίες. Οι εικόνες από πολλές περιοχές του νησιού αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής, ενώ συνεργεία δήμων, Περιφέρειας, Πυροσβεστικής και Πολιτικής Προστασίας συνεχίζουν να επιχειρούν.
Η ένταση και κυρίως η διάρκεια των βροχοπτώσεων δημιούργησαν εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Σε ορισμένες περιοχές καταγράφηκαν μέσα σε λίγες ημέρες ποσότητες νερού που αντιστοιχούν σε μεγάλο μέρος των ετήσιων βροχοπτώσεων, με το ήδη κορεσμένο έδαφος να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων.
Έως και 700 τόνοι νερού ανά στρέμμα
Ενδεικτικό της σφοδρότητας των φαινομένων είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδονται από την Κρήτη, σε ορισμένες περιοχές καταγράφηκαν αθροιστικά ποσότητες που προσεγγίζουν τους 700 τόνους νερού ανά στρέμμα μέσα σε τρεις ημέρες.
Στα Ανώγεια είχαν ήδη καταγραφεί 361,4 χιλιοστά βροχής, ενώ εξαιρετικά υψηλά ύψη βροχόπτωσης σημειώθηκαν και σε άλλες ορεινές περιοχές. Η συνεχής βροχή γέμισε ρέματα και χειμάρρους, προκάλεσε υπερχειλίσεις και μετέφερε τεράστιες ποσότητες λάσπης και φερτών υλικών προς οικισμούς και δρόμους.
Η ένταση της κακοκαιρίας αποτυπώθηκε και στην κεραυνική δραστηριότητα. Περίπου 22.000 κεραυνοί καταγράφηκαν μέσα σε μία ημέρα, με μεγάλο μέρος τους να εντοπίζεται πάνω από την Κρήτη και τα νότια Δωδεκάνησα.
Δρόμοι κόπηκαν στα δύο – Κατολισθήσεις και φερτά υλικά
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα αφορά το οδικό δίκτυο. Σε αρκετές περιοχές η κυκλοφορία διακόπηκε εξαιτίας κατολισθήσεων, υπερχειλίσεων και συσσώρευσης φερτών υλικών.
Εκσκαφείς, φορτηγά και μηχανήματα έργου επιχειρούν για να απομακρύνουν χώματα, πέτρες και λάσπη, ενώ οι Αρχές εξακολουθούν να ζητούν από τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις μετακινήσεις τους.
Στον Μυλοπόταμο, τα προβλήματα υπήρξαν ιδιαίτερα έντονα. Ζωνιανά, Λιβάδια και άλλες περιοχές βρέθηκαν αντιμέτωπες με μεγάλες ποσότητες νερού, ενώ στα Λιβάδια τα ορμητικά νερά παρέσυραν τη γέφυρα του Δισκουρίου. Στα Ανώγεια σημειώθηκαν κατολισθήσεις και συσσωρεύσεις λάσπης, ενώ προβλήματα παρουσιάστηκαν και στην ηλεκτροδότηση.
Δεκάδες απεγκλωβισμοί
Δραματικές στιγμές εκτυλίχθηκαν και στην ανατολική Κρήτη.
Στην περιοχή των Φερμών Ιεράπετρας, 23 άνθρωποι –18 Έλληνες και πέντε τουρίστες– εγκλωβίστηκαν μέσα σε αυτοκίνητα, όταν τόνοι λάσπης και φερτών υλικών κατέκλυσαν την περιοχή. Για τη μεταφορά τους σε ασφαλές σημείο χρειάστηκε η επέμβαση της Πυροσβεστικής με βαρέα οχήματα.
Το περιστατικό αναδεικνύει παράλληλα έναν ακόμη κίνδυνο που συνοδεύει τις ακραίες βροχοπτώσεις: περιοχές που έχουν πληγεί προηγουμένως από πυρκαγιές είναι περισσότερο ευάλωτες στη διάβρωση και στη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων λάσπης και φερτών υλικών.
Η Πυροσβεστική δέχθηκε μεγάλο αριθμό κλήσεων για αντλήσεις υδάτων, κοπές δέντρων, απεγκλωβισμούς και μεταφορές πολιτών σε ασφαλή σημεία. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης ενισχύθηκαν οι δυνάμεις στο νησί με ειδικά μέσα και προσωπικό.
Τεράστιο πλήγμα στις καλλιέργειες
Ιδιαίτερα βαρύς αναμένεται να είναι ο απολογισμός και για τον αγροτικό κόσμο.
Καλλιέργειες βρέθηκαν κάτω από το νερό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η πραγματική έκταση της ζημιάς θα μπορέσει να εκτιμηθεί μόνο όταν υποχωρήσουν πλήρως τα νερά και καταστεί δυνατή η πρόσβαση στα χωράφια.
Στο Οροπέδιο Λασιθίου η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δύσκολη. Οι μεγάλες ποσότητες νερού προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στις καλλιεργούμενες εκτάσεις, ενώ τις προηγούμενες ημέρες είχαν επιβληθεί περιορισμοί στην κυκλοφορία λόγω της επικινδυνότητας.
Το πλήγμα δεν περιορίζεται στην τρέχουσα παραγωγή. Σε ορισμένες περιοχές θα απαιτηθούν παρεμβάσεις για την αποκατάσταση αγροτικών δρόμων, αρδευτικών υποδομών και άλλων εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για την παραγωγική δραστηριότητα.
Χωρίς νερό περιοχές του Μυλοποτάμου
Η κακοκαιρία έπληξε και βασικές υποδομές. Χωριά του Μυλοποτάμου αντιμετώπισαν προβλήματα στην υδροδότηση, καθώς οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις προκάλεσαν ζημιές σε δίκτυα.
Την ίδια στιγμή, οι ισχυροί άνεμοι δημιούργησαν ένα εντελώς διαφορετικό σκηνικό στις παραθαλάσσιες περιοχές. Στα Χανιά, μεγάλα κύματα χτυπούσαν το Ενετικό Λιμάνι, ενώ οι θυελλώδεις βορειοανατολικοί άνεμοι στο Αιγαίο έφτασαν τοπικά τα 8 με 9 μποφόρ.
Σε Red Code η Κρήτη
Η Περιφέρεια Κρήτης παρέμεινε σε κατάσταση κινητοποίησης «Red Code» έως και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, ενώ το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους εμπλεκόμενους φορείς.
Σύμφωνα με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, τα ισχυρά φαινόμενα αναμενόταν να συνεχιστούν με μικρότερη ένταση έως το πρωί της Κυριακής, ενώ η Πολιτική Προστασία διατηρούσε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί πλέον το γεγονός ότι το έδαφος σε πολλές περιοχές είναι κορεσμένο από το νερό. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά την εξασθένηση της βροχόπτωσης εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος κατολισθήσεων και μετακίνησης φερτών υλικών.
Η επόμενη ημέρα και η δύσκολη αποκατάσταση
Καθώς η κακοκαιρία αρχίζει σταδιακά να υποχωρεί, το βάρος μεταφέρεται στην καταγραφή των ζημιών και στην αποκατάσταση.
Οι πρώτες εικόνες δείχνουν ότι θα χρειαστεί μεγάλη κινητοποίηση για την επαναφορά της κανονικότητας. Οδικό δίκτυο, γέφυρες, δίκτυα ύδρευσης, αγροτικές υποδομές, καλλιέργειες και ιδιωτικές περιουσίες βρίσκονται στον κατάλογο των ζημιών, ενώ σε αρκετά σημεία τα συνεργεία θα χρειαστούν χρόνο για να αποκτήσουν πλήρη πρόσβαση.
Η Κρήτη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την επόμενη δύσκολη φάση: την αποτίμηση του πραγματικού μεγέθους της καταστροφής. Από τον Μυλοπόταμο και τα Ανώγεια μέχρι το Οροπέδιο Λασιθίου και την Ιεράπετρα, οι κάτοικοι προσπαθούν να επανέλθουν στην καθημερινότητά τους.
Το νερό υποχωρεί, όμως πίσω του αφήνει λάσπη, κατεστραμμένες υποδομές, πλημμυρισμένες καλλιέργειες και ένα μεγάλο έργο αποκατάστασης που μόλις ξεκινά.