Σήμα κινδύνου εκπέμπει η διεθνής κοινότητα, καθώς η επιδημία του ιού Έμπολα στην Αφρική απειλεί να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Σε μια δραματική παρέμβασή του, ο Anthony Banbury, επικεφαλής της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για την Αντιμετώπιση της Έκτακτης Ανάγκης λόγω Έμπολα (UNMEER), προειδοποιεί ότι χωρίς ριζική αλλαγή στη διεθνή ανταπόκριση, ο ιός θα θερίσει χιλιάδες ζωές, με το ποσοστό θνησιμότητας όσων μολύνονται να κυμαίνεται εφιαλτικά μεταξύ 30% και 50%.
Στην πρώτη γραμμή αυτού του άνισου αγώνα βρίσκονται οι τοπικοί υγειονομικοί, κυρίως Κονγκολέζοι, οι οποίοι ρισκάρουν καθημερινά τη ζωή τους με ελλιπή μέσα απέναντι σε έναν συνεχώς αυξανόμενο αριθμό κρουσμάτων. Τα επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) καταγράφουν ήδη εκατοντάδες επιβεβαιωμένα και ύποπτα περιστατικά, καθώς και δεκάδες θανάτους στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ωστόσο, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: η δραματική έλλειψη εργαστηριακών υποδομών σημαίνει ότι οι επίσημοι αριθμοί υποεκτιμούν τρομακτικά την πραγματική έκταση της εξάπλωσης.
Επαναλαμβάνοντας τα ολέθρια λάθη του 2014
Παρά το γεγονός ότι ο ΠΟΥ αντέδρασε ταχύτερα αυτή τη φορά, κηρύσσοντας κατάσταση «Διεθνούς Έκτακτης Ανάγκης» μέσα σε μόλις δύο ημέρες από τα πρώτα κρούσματα στο Κονγκό (αντί των πέντε μηνών που χρειάστηκαν το 2014), ο κ. Banbury επισημαίνει ότι η διεθνής κοινότητα κινδυνεύει να επαναλάβει τα ίδια μοιραία λάθη. Αν δεν υπάρξει άμεση διόρθωση πορείας, η νέα επιδημία ενδέχεται να αποδειχθεί εξίσου, ή και περισσότερο, καταστροφική από εκείνη της περιόδου 2014-2016, η οποία κόστισε τη ζωή σε πάνω από 11.000 ανθρώπους στη Δυτική Αφρική.
Οι ελλείψεις στη διαχείριση της κρίσης συνοψίζονται σε τέσσερις κρίσιμους άξονες:
Απουσία Ενιαίας Διοίκησης: Η προσπάθεια παραμένει επικίνδυνα κατακερματισμένη. Μη κυβερνητικές οργανώσεις, ο ΠΟΥ και τοπικοί φορείς επιχειρούν χωρίς έναν κεντρικό συντονιστικό πυρήνα, μετατρέποντας τη μάχη σε μια «στρατιωτική επιχείρηση χωρίς επιτελείο».
Πολυδιάστατη Ανθρωπιστική Κρίση: Ο Έμπολα δεν είναι πλέον μόνο υγειονομικό ζήτημα. Απαιτείται άμεσα η συνδρομή ειδικών σε θέματα ασφάλειας, εφοδιαστικής αλυσίδας, προμηθειών και επικοινωνίας, ώστε το ιατρικό προσωπικό να επικεντρωθεί αποκλειστικά στη θεραπεία.
Έλλειψη Στρατηγικής Εξόδου: Σε αντίθεση με την επιτυχημένη παρέμβαση της UNMEER το 2014, η οποία έθεσε αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την απομόνωση των ασθενών (70% εντός 60 ημερών) και την ασφαλή ταφή των θυμάτων, σήμερα δεν υπάρχει ένα ενιαίο, ορατό σχέδιο αναχαίτισης της εξάπλωσης.
Ανεπαρκείς Πόροι: Η μάχη δεν κερδίζεται με ευχολόγια. Απαιτείται μαζική και άμεση κινητοποίηση ανθρώπινων, οικονομικών και τεχνικών πόρων από τον πρώτο κιόλας μήνα της κρίσης.
Η έκκληση του ΟΗΕ είναι ξεκάθαρη: Οι τοπικές κοινωνίες και το υγειονομικό προσωπικό στην Αφρική δεν μπορούν να σηκώσουν μόνοι τους το βάρος μιας παγκόσμιας απειλής. Αν η διεθνής κοινότητα δεν παρέμβει τώρα με συντονισμό και αλληλεγγύη, ο λογαριασμός σε ανθρώπινες ζωές θα είναι για ακόμη μία φορά αβάσταχτος.