Τα ποσοστά εγκεφαλικών επεισοδίων σε ενήλικες ηλικίας 20–54 ετών σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε 27 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη στις ΗΠΑ, παρόλο που βελτιώθηκε η αντιμετώπιση των περιστατικών (μειώθηκε ο αριθμός των ασθενών που κατέληξε εντός 30 ημερών).
Τα ευρήματα αυτά αμφισβητούν την αντίληψη ότι το εγκεφαλικό επεισόδιο αφορά μόνο τους ηλικιωμένους και αναδεικνύουν τη σημασία της αναγνώρισης των προειδοποιητικών του σημαδιών ήδη από την πρώιμη ενήλικη ζωή.
Τι έδειξε η νέα μελέτη για το εγκεφαλικό επεισόδιο
Οι ερευνητές εξέτασαν 2.076 περιστατικά πρώτου εγκεφαλικού επεισοδίου σε έξι περιόδους μελέτης, μεταξύ 1993–1994 και 2020, στην ευρύτερη περιοχή του Σινσινάτι και στο Βόρειο Κεντάκι.
- Το ετήσιο ποσοστό αυξήθηκε από 33,9 σε 62,2 ανά 100.000 κατοίκους – μια αύξηση της τάξης του 83% περίπου.
- Η αύξηση αφορούσε κυρίως τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία προκαλούνται από διακοπή της ροής του αίματος προς τον εγκέφαλο
- Το ποσοστό τους αυξήθηκε από 23,8 σε 47,3 ανά 100.000 κατοίκους.
- Παράλληλα, το ποσοστό των ασθενών που κατέληξαν εντός 30 ημερών παρουσίασε μικρή μείωση, από 11,7% σε 9,4%.
Τα στοιχεία αυτά αφορούν μία συγκεκριμένη περιοχή των ΗΠΑ και ΔΕΝ αποτελούν απόδειξη διπλασιασμού των περιστατικών σε εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο. Η βελτιωμένη βραχυπρόθεσμη επιβίωση δεν συνεπάγεται απαραίτητα πλήρη ανάρρωση: οι νεότεροι επιζώντες ενδέχεται να ζήσουν για δεκαετίες, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες που επηρεάζουν την εργασία, την κινητικότητα και την μνήμη τους.
Γιατί ενδέχεται να αυξάνονται τα εγκεφαλικά επεισόδια στους νεότερους ενήλικες;
Μεταξύ των συμμετεχόντων στην μελέτη που υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο, η υπέρταση, ο διαβήτης, η κολπική μαρμαρυγή (ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός) και η χρήση ουσιών παρουσίασαν αυξητική τάση με την πάροδο του χρόνου. Οι τάσεις αυτές υποδεικνύουν πιθανούς παράγοντες που συμβάλλουν στο φαινόμενο, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύουν ότι κάποιος συγκεκριμένος παράγοντας προκάλεσε την αύξηση, καθώς οι ερευνητές δεν διέθεταν αντίστοιχα δεδομένα για άτομα που δεν υπέστησαν εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η τάση αυτή δεν είναι εντελώς καινούργια. Προγενέστερες μελέτες επιτήρησης στις ΗΠΑ είχαν επίσης καταγράψει αύξηση του επιπολασμού των εγκεφαλικών επεισοδίων σε ενήλικες εργάσιμης ηλικίας, αν και ο συγκεκριμένος δείκτης (για άτομα που ζουν έχοντας υποστεί εγκεφαλικό στο παρελθόν) διαφέρει από το ποσοστό των πρώτων εγκεφαλικών επεισοδίων που εξετάζει η νέα μελέτη.
Φροντίστε έγκαιρα την καρδιαγγειακή σας υγεία:
- κρατήστε υπό έλεγχο την αρτηριακή σας πίεση
- ρυθμίστε τον διαβήτη
- ρυθμίστε τη χοληστερόλη
- αποφύγετε το κάπνισμα
- παραμείνετε σωματικά δραστήριοι
Τα νεότερα άτομα μπορεί επίσης να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο, που οφείλεται σε λιγότερο συχνές παθήσεις, όπως ρήξεις αρτηριών ή διαταραχές της πήξης του αίματος.
Ποια συμπτώματα εγκεφαλικού επεισοδίου θα πρέπει να αναγνωρίζουν οι νέοι;
Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι ουσιαστικά τα ίδια σε κάθε ηλικία. Θυμηθείτε το ακρωνύμιο B.E. F.A.S.T.:
- B — Balance (Ισορροπία): Ξαφνική απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού των κινήσεων.
- E — Eyes (Μάτια): Ξαφνική θολή όραση, διπλωπία (διπλή όραση) ή απώλεια της όρασης.
- F — Face (Πρόσωπο): Η μία πλευρά του προσώπου «κρεμάει» ή μουδιάζει.
- A — Arms (Χέρια): Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στο χέρι ή στο πόδι, ειδικά στην μία πλευρά του σώματος.
- S — Speech (Ομιλία): Ασαφής ομιλία, δυσκολία στην εύρεση λέξεων ή δυσκολία στην κατανόηση των άλλων.
- T — Time (Χρόνος): Καλέστε αμέσως τις Πρώτες Βοήθειες εάν εμφανιστεί οποιοδήποτε από αυτά τα σημάδια.
Ένας ξαφνικός, εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος χωρίς προφανή αιτία μπορεί επίσης να υποδηλώνει εγκεφαλικό επεισόδιο, και συγκεκριμένα αιμορραγία εντός ή γύρω από τον εγκέφαλο. Μην περιμένετε να εμφανιστούν ταυτόχρονα πολλά συμπτώματα.
Τι πρέπει να κάνετε εάν εμφανιστούν συμπτώματα;
- Καλέστε αμέσως το 166 ή τον τοπικό αριθμό έκτακτης ανάγκης (π.χ. 112 στην ΕΕ).
- Σημειώστε πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα.
- Μην οδηγήσετε οι ίδιοι στο νοσοκομείο.
- Μην πάρετε αυθαιρέτως ασπιρίνη, εκτός εάν σας το ζητήσουν τηλεφωνικά οι διασώστες του πληρώματος Πρώτων Βοηθειών, που θα είναι καθ’ οδόν. Ορισμένα εγκεφαλικά επεισόδια οφείλονται σε αιμορραγία, κατά την οποία η λήψη ασπιρίνης μπορεί να είναι επιβλαβής.
- Ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν μέσα σε λίγα λεπτά, ζητήστε άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μπορεί να πρόκειται για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA), μια προειδοποίηση ότι ενδέχεται να ακολουθήσει πλήρες εγκεφαλικό επεισόδιο.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο κάποιος που φαίνεται υγιής;
Ναι. Ένα άτομο που φαίνεται υγιές μπορεί να έχει αδιάγνωστη υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακή πάθηση ή κάποια λιγότερο συχνή αιτία εγκεφαλικού επεισοδίου. Η καλή φυσική κατάσταση ή το νεαρό της ηλικίας δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο.
Πώς διακρίνουν οι γιατροί το εγκεφαλικό που οφείλεται σε θρόμβο από αυτό που οφείλεται σε αιμορραγία;
Η επείγουσα απεικόνιση του εγκεφάλου, συνήθως με αξονική τομογραφία (CT scan), βοηθά στον εντοπισμό της αιμορραγίας και καθοδηγεί τη θεραπεία. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν για την αξιόπιστη διάκριση μεταξύ των δύο τύπων.
Μπορεί η ημικρανία να συγχέεται με το εγκεφαλικό επεισόδιο;
Ναι, ορισμένα συμπτώματα της ημικρανίας συμπίπτουν με τα προειδοποιητικά σημάδια του εγκεφαλικού επεισοδίου. Η εμφάνιση νέας, αιφνίδιας ή ασυνήθιστης αδυναμίας, απώλειας όρασης ή δυσκολιών στην ομιλία χρήζει επείγουσας ιατρικής αξιολόγησης και δεν πρέπει να αποδίδεται εξ αρχής σε ημικρανία.
