Οι Βούλγαροι προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, εν μέσω έντονων ανησυχιών για την ασφάλεια μετά από σειρά επιθέσεων με drones σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7:00 το πρωί (τοπική ώρα) και κλείνουν στις 8:00 το βράδυ.
Φαβορί για νέα θητεία στο κατά βάση τελετουργικό αξίωμα είναι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πρόεδρος Ιλιάνα Ιότοβα, η οποία τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα και αντιτίθεται στην παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία. Αν κερδίσει στον δεύτερο γύρο, που έχει οριστεί για την 1η Νοεμβρίου, θα γίνει η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται πρόεδρος στη χώρα των 6,4 εκατομμυρίων κατοίκων.
Μετά την ψήφο της, η 62χρονη Ιότοβα δήλωσε ότι θέλει να αντιμετωπίσει "το οξύ πρόβλημα της φτώχειας" στο φτωχότερο κράτος-μέλος της ΕΕ, μαζί με τις ανισότητες και τις περιφερειακές διαφορές. Η ίδια έχει κάνει τον πόλεμο στην Ουκρανία κεντρικό θέμα της εκστρατείας της, υπόσχεται να είναι "πρόεδρος της ειρήνης" και τονίζει ότι πρέπει να υπάρξουν "ειρήνη, σταθερότητα και ασφάλεια".
Κύριος αντίπαλός της είναι ο Αντρέι Γκιούροφ, τραπεζίτης και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός, τον οποίο στηρίζει η φιλοδυτική αντιπολίτευση. Ο 50χρονος Γκιούροφ δήλωσε ότι θέλει "μια Βουλγαρία που κοιτάζει μπροστά, ευρωπαϊκή, ελεύθερη και περήφανη", με ένα κράτος που "λειτουργεί όπως πρέπει". Έχει ασκήσει έντονη κριτική στην εξωτερική πολιτική του Ρούμεν Ράντεφ και στηρίζει σθεναρά τους ευρωατλαντικούς δεσμούς της χώρας. Στην τελευταία προεκλογική του συγκέντρωση στο Πλόβντιβ την Τετάρτη, υποστήριξε ότι η Βουλγαρία πρέπει να είναι "αξιόπιστος σύμμαχος μέσα στο ΝΑΤΟ".
Οι εκλογές διεξάγονται σε κλίμα έντασης, καθώς τέσσερα πλοία χτυπήθηκαν τον μήνα αυτό ανοιχτά των βουλγαρικών ακτών, αφήνοντας 21 αγνοούμενους, σε ύποπτη διάχυση της σύγκρουσης Ρωσίας–Ουκρανίας. Ο Ράντεφ, ο οποίος πλέον είναι πρωθυπουργός, δήλωσε ότι οι επιθέσεις φαίνεται να εξυπηρετούν ρωσικά συμφέροντα και κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη να δώσει εξηγήσεις. Η κυβέρνησή του επιμένει ωστόσο ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία που να συνδέουν άμεσα τη Μόσχα με τα περιστατικά.
Η νίκη της Ιότοβα θα ενίσχυε τον Ράντεφ, ο οποίος επίσης τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα. Η Ιότοβα, πρώην δημοσιογράφος και ευρωβουλευτής, εξελέγη αντιπρόεδρος μαζί με τον Ράντεφ το 2016 και το 2021 και ανέλαβε την προεδρία φέτος, όταν εκείνος παραιτήθηκε για να κατέβει στις βουλευτικές εκλογές, και τελικά έγινε πρωθυπουργός. Η ίδια δεν αμφισβητεί τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ.
Η προσέλευση ήταν χαμηλή στην αρχή: μόλις 5,8% στις 11:00 το πρωί, σύμφωνα με την εκλογική επιτροπή. Η 44χρονη ψηφοφόρος Βαλεντίνα Στόεβα δήλωσε ότι ελπίζει "οι Βούλγαροι να βγουν να ψηφίσουν", προσθέτοντας ότι "τα παιδιά μας αξίζουν να ζουν στη Βουλγαρία, και όχι να αναρωτιούνται πώς θα φύγουν". Ο 47χρονος Μποζιντάρ Γκεοργκίεφ, εργαζόμενος στον χώρο της πληροφορικής, είπε ότι ψήφισε για "μια Ευρώπη και μια Βουλγαρία που κινούνται με την ίδια ταχύτητα και προς την ίδια κατεύθυνση", εκτιμώντας ότι η κατάσταση "γίνεται σοβαρή έως επικίνδυνη" μέσα σε τρεις εβδομάδες.
Η Βουλγαρία, ιστορικά κοντά στη Ρωσία, παραμένει βαθιά διχασμένη ως προς τη σχέση με τη Μόσχα. Στον πρώτο γύρο διεκδικούν την προεδρία 27 ζεύγη υποψηφίων για πρόεδρο και αντιπρόεδρο, σχεδόν οι μισοί ανοιχτά φιλορώσοι. Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Παρβάν Σιμεόνοφ, ιδρυτή του δημοσκοπικού ινστιτούτου Myara, οι εκλογές αντιπαραθέτουν δύο αντίθετα οράματα για τη χώρα: ένα "συντηρητικό, λαϊκό και προσανατολισμένο προς την Ανατολή" και ένα "δυτικό, ελιτίστικο και φιλελεύθερο".
