Λίγες ώρες αφότου απείλησε το Ιράν από το βήμα του ΟΗΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι απεσταλμένοι του είχαν ολοκληρώσει τρίωρες συνομιλίες με την ιρανική πλευρά στη Νέα Υόρκη. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την επαφή παραγωγική και προανήγγειλε νέες συνομιλίες, την ώρα που η Τεχεράνη παρουσίαζε τους όρους της για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Η νέα διπλωματική επαφή έγινε στις 22 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Ο Τραμπ την αποκάλυψε κατά τη διάρκεια των δημόσιων εμφανίσεών του στη Νέα Υόρκη, αναφέροντας ότι οι συνομιλίες διήρκεσαν περίπου τρεις ώρες. Συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου ή για το άνοιγμα του Ορμούζ δεν ανακοινώθηκε.

Την ώρα που ο Τραμπ μιλούσε, αντιπροσωπείες αποχωρούσαν – Τι είπε για το Ιράν

Από τις απειλές στον ΟΗΕ στις τρίωρες συνομιλίες

Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση, ο Τραμπ επανέφερε το ενδεχόμενο σκληρότερων ενεργειών κατά της Τεχεράνης, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Αργότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους, ανακοίνωσε ότι οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, είχαν πραγματοποιήσει επαφή με την ιρανική αντιπροσωπεία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ καλές» και ανέφερε ότι επίκειται νέα συνάντηση. Οι δηλώσεις του σηματοδοτούν επανέναρξη της διπλωματικής επικοινωνίας έπειτα από περίοδο κατά την οποία οι συνομιλίες είχαν διακοπεί, χωρίς όμως να αποσαφηνίζουν πόσο κοντά βρίσκονται οι δύο πλευρές σε κοινά αποδεκτούς όρους.

Ο Γουίτκοφ περιέγραψε έναν κύκλο έμμεσων επαφών μέσω μεσολαβητών, οι οποίοι μετέφεραν τις θέσεις της αμερικανικής και της ιρανικής αντιπροσωπείας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η διευκρίνιση έχει σημασία, καθώς οι αρχικές δηλώσεις του Τραμπ δημιούργησαν την εντύπωση ότι είχε πραγματοποιηθεί απευθείας συνάντηση όλων των διαπραγματευτών.

Οι τρεις όροι που έθεσε η Τεχεράνη για το Ορμούζ

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί μετέφερε στην αμερικανική πλευρά τις προϋποθέσεις που θέτει η Τεχεράνη για να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Η ιρανική πλευρά ζητά άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της, αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα.

Οι όροι αυτοί αποτελούν τις θέσεις που παρουσίασε η Τεχεράνη και όχι παραχωρήσεις τις οποίες έχει αποδεχθεί η Ουάσιγκτον. Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία ούτε χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο κέντρο των συνομιλιών λόγω της σημασίας τους για τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων ενεργειακών φορτίων από τον Περσικό Κόλπο. Οι περιορισμοί στη διέλευση επηρεάζουν τις θαλάσσιες μεταφορές και το κόστος της ενέργειας, με συνέπειες που εκτείνονται πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Τι γνωρίζουμε για τον επόμενο γύρο

Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει νέες συνομιλίες στο άμεσο μέλλον, χωρίς να παρουσιάσει αναλυτικό πρόγραμμα ή συγκεκριμένο πλαίσιο συμφωνίας. Από την ιρανική πλευρά, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ωστόσο δεν έχει ανακοινωθεί συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Η πραγματοποίηση τρίωρων επαφών έπειτα από τις δημόσιες απειλές του Τραμπ αποτελεί νέα εξέλιξη στη διπλωματική επικοινωνία των δύο χωρών. Η απόσταση ανάμεσα στους όρους της Τεχεράνης και στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον παραμένει, πάντως, ουσιαστικό εμπόδιο για οποιαδήποτε συμφωνία που θα τερματίζει τον πόλεμο και θα αποκαθιστά τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ.