Η φέτα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα δύσκολη εξίσωση: λιγότερο πρόβειο γάλα, λιγότερα ζώα, χαμηλά αποθέματα και αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό.

Το αποτέλεσμα είναι να ανοίγει ο δρόμος για νέες ανατιμήσεις, με την τιμή της να μπορεί να φτάσει, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ) Μιχάλη Σαράντη, ακόμη και τα 15-16 ευρώ το κιλό, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα.

Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο το πορτοφόλι του καταναλωτή. Αφορά ολόκληρη την αλυσίδα από τον κτηνοτρόφο και το τυροκομείο μέχρι το ράφι και τις εξαγωγές, καθώς η παραγωγική βάση της ελληνικής φέτας έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα.

Η «τρύπα» στο πρόβειο γάλα μεγαλώνει

Τα στοιχεία του πρώτου επταμήνου του 2026 αποτυπώνουν ήδη την πίεση. Οι παραδόσεις πρόβειου γάλακτος υποχώρησαν στους 545.489 τόνους, από 589.115 τόνους το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Με άλλα λόγια, μέσα σε έναν χρόνο χάθηκαν 43.626 τόνοι πρόβειου γάλακτος, ποσότητα που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 7,4%. Η εικόνα είναι ηπιότερη στο γίδινο γάλα, όπου οι παραδόσεις μειώθηκαν κατά περίπου 1,4%. Συνολικά, όμως, στο επτάμηνο λείπουν από την αγορά περίπου 45.500 τόνοι αιγοπρόβειου γάλακτος σε σχέση με πέρυσι.

Και το πρόβλημα δεν σταματά εδώ. Η εκτίμηση της ΕΔΟΦ είναι ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς η απώλεια στο πρόβειο γάλα μπορεί να φτάσει περίπου τους 80.000 τόνους, εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων φέτας. Πρόκειται για εκτίμηση και όχι για οριστικό απολογισμό της παραγωγής του 2026.

Από την ευλογιά στα ράφια

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η δραματική συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου μετά τις απώλειες από τις ζωονόσους. Ο Μιχάλης Σαράντης υπολογίζει ότι έχουν χαθεί περίπου 500.000 έως 600.000 ζώα, ενώ ο αριθμός των προβάτων έχει πλέον υποχωρήσει κάτω από τα 8 εκατομμύρια.

Η αναπλήρωση των κοπαδιών, ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει άμεσα. Η εκτίμηση του κλάδου είναι ότι απαιτούνται τουλάχιστον δύο χρόνια για να επανέλθει η παραγωγή πρόβειου γάλακτος στα προ της ευλογιάς επίπεδα.

Έτσι δημιουργείται ένα κενό που δεν μπορεί να καλυφθεί γρήγορα: η παραγωγή μειώνεται τώρα, ενώ η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου χρειάζεται χρόνο.

Το γάλα ακριβαίνει πριν ακριβύνει η φέτα

Η έλλειψη πρώτης ύλης έχει ήδη περάσει στην τιμή παραγωγού. Τον Ιούλιο του 2026 η μέση τιμή του πρόβειου γάλακτος έφτασε τα 1,5703 ευρώ το κιλό, από 1,3874 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας αύξηση 13,2%. Στο γίδινο γάλα η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 10,6%.

Η αύξηση αυτή μεταφέρεται σταδιακά στην τυροκομία. Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ έχει επισημάνει ότι η άνοδος της τιμής της πρώτης ύλης αποτελεί πλέον τον βασικό παράγοντα πίεσης στο κόστος παραγωγής.

Και το επόμενο στάδιο είναι το ράφι.

Το «ταβάνι» των 16 ευρώ

Η σημερινή τιμή της φέτας κινείται περίπου στα 12-13 ευρώ το κιλό, όμως ο Μιχάλης Σαράντης εκτιμά ότι μπορεί να φτάσει στα 15-16 ευρώ.

Αυτό σημαίνει μια δυνητική αύξηση της τάξης του 23%-25% σε σχέση με το σημερινό επίπεδο, εφόσον επιβεβαιωθεί η συγκεκριμένη εκτίμηση.

Η πίεση, όμως, δεν προέρχεται μόνο από την παραγωγή. Υπάρχει και η άλλη πλευρά της εξίσωσης: η ζήτηση για ελληνική φέτα στο εξωτερικό παραμένει ισχυρή.

Οι ξένοι αγοράζουν – και τα αποθέματα αδειάζουν

Οι εξαγωγές φέτας εμφανίζουν φέτος αύξηση περίπου 7%, την ώρα που η διαθέσιμη πρώτη ύλη μειώνεται. Ο συνδυασμός αυτός πιέζει τα αποθέματα των γαλακτοβιομηχανιών. Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ προειδοποίησε μάλιστα ότι τα αποθέματα μπορεί να μην επαρκέσουν μέχρι το τέλος του 2026.

Το παράδοξο είναι εμφανές: η Ελλάδα έχει λιγότερη φέτα να διαθέσει, αλλά οι διεθνείς αγορές ζητούν περισσότερη. «Οι πελάτες του εξωτερικού ζητούν τυρί χωρίς να ρωτούν την τιμή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Σαράντης, περιγράφοντας τη ζήτηση στις ξένες αγορές.

Κίνδυνος και για το brand της φέτας

Το πρόβλημα, όμως, δεν σταματά στην τιμή. Αφορά και την ίδια την υπεραξία του ελληνικού προϊόντος, καθώς η συρρίκνωση της παραγωγής δημιουργεί ανησυχίες για τη δυνατότητα της Ελλάδας να καλύψει τη διεθνή ζήτηση για φέτα ΠΟΠ.

Η συρρίκνωση της εγχώριας παραγωγής γάλακτος, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ζήτηση από τις διεθνείς αγορές, δημιουργεί ένα κενό που δεν είναι εύκολο να καλυφθεί. Και όσο η αυθεντική φέτα γίνεται ακριβότερη και πιο δυσεύρετη, τόσο μεγαλώνει ο χώρος για φθηνότερα λευκά τυριά που διεκδικούν τη θέση της στο ράφι και στο πιάτο.

Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ έχει προειδοποιήσει ότι η φέτα δεν πρέπει να χάσει τη θέση που έχει κατακτήσει στις διεθνείς αγορές, ενώ ο κλάδος εξετάζει ακόμη και δράσεις προβολής της υπεραξίας του προϊόντος απέναντι στις φθηνότερες απομιμήσεις.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο επειδή η φέτα ΠΟΠ δεν είναι ένα οποιοδήποτε λευκό τυρί. Για να φέρει νόμιμα την ονομασία «Φέτα», πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές ως προς την πρώτη ύλη και την περιοχή παραγωγής. Το γάλα πρέπει να προέρχεται από πρόβατα ή από μείγμα πρόβειου και γίδινου γάλακτος και από τις καθορισμένες περιοχές παραγωγής της χώρας.

Έτσι, η κρίση στην κτηνοτροφία μετατρέπεται σε κρίση για ολόκληρη την αλυσίδα αξίας:  Όσο περιορίζεται η διαθέσιμη ελληνική πρώτη ύλη, τόσο δυσκολότερη γίνεται η διατήρηση της παραγωγής φέτας ΠΟΠ στα σημερινά επίπεδα.

Δύο χρόνια μέχρι να «γεμίσει» ξανά η αλυσίδα

Η αποκατάσταση της παραγωγής αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για τον κλάδο. Τα κοπάδια πρέπει να ανασυσταθούν, η παραγωγή γάλακτος να αυξηθεί και η τυροκομική βιομηχανία να μπορέσει να ξαναβρεί μεγαλύτερη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Μέχρι τότε, όμως, η αγορά θα πρέπει να λειτουργήσει με περιορισμένη πρώτη ύλη. Και όσο το γάλα θα παραμένει λιγότερο, ενώ οι ξένες αγορές θα συνεχίζουν να ζητούν ελληνική φέτα, η πίεση στην τιμή δύσκολα θα εξαφανιστεί από μόνη της.