Σε καθεστώς αυξημένης εγρήγορσης καλούνται να βρεθούν χιλιάδες φορολογούμενοι και ιδιοκτήτες ακινήτων ανά την επικράτεια, καθώς εκπνέει η κρίσιμη προθεσμία για την τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων που αφορούν την περιουσιακή τους κατάσταση. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει θέσει ως καταληκτική ημερομηνία την 31η Ιανουαρίου 2025 για την υποβολή αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 που αφορούν μεταβολές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν εντός του προηγούμενου έτους, δηλαδή το 2024.

Η ορθότητα των στοιχείων που θα δηλωθούν είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς βάσει αυτών θα υπολογιστεί ο Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του τρέχοντος έτους, ο οποίος αναμένεται να αναρτηθεί στους λογαριασμούς των πολιτών στις αρχές της άνοιξης.

Η φορολογική διοίκηση επιδιώκει φέτος να επισπεύσει τις διαδικασίες εκκαθάρισης, διατηρώντας το χρονοδιάγραμμα που θέλει την πληρωμή του φόρου να ξεκινά νωρίτερα, ώστε να διευκολυνθεί ο οικογενειακός προϋπολογισμός μέσω της αύξησης των δόσεων. Ως εκ τούτου, η ορθή απεικόνιση της ακίνητης περιουσίας στο ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο καθίσταται μονόδρομος για την αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων και υπέρογκων χρεώσεων.

Η διαδικασία των διορθώσεων στην πλατφόρμα

Οι υπόχρεοι έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις μέσω της ψηφιακής πύλης της ΑΑΔΕ, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς τους κωδικούς πρόσβασης. Η διαδικασία απαιτεί προσοχή και ακρίβεια. Ο φορολογούμενος, εισερχόμενος στην εφαρμογή του περιουσιολογίου, οφείλει αρχικά να επιλέξει το έτος 2025 (που αφορά την τρέχουσα περιουσιακή εικόνα) προκειμένου να δηλώσει τις μεταβολές που συντελέστηκαν κατά τη διάρκεια του 2024. Από το μενού των επιλογών, παρέχεται η δυνατότητα δημιουργίας δήλωσης Ε9 για την εισαγωγή νέου ακινήτου, τη μεταβολή στοιχείων υπάρχοντος ή ακόμη και τη διαγραφή του, εφόσον αυτό έχει πωληθεί ή μεταβιβαστεί.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί κατά τη συμπλήρωση των πεδίων που αφορούν τα εμπράγματα δικαιώματα. Η πλήρης κυριότητα, η ψιλή κυριότητα και η επικαρπία φορολογούνται με διαφορετικό τρόπο και η λανθασμένη αναγραφή τους μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένο καταλογισμό φόρου. Επίσης, κρίσιμης σημασίας είναι η ορθή αναγραφή των τετραγωνικών μέτρων, του ορόφου, αλλά και των βοηθητικών χώρων, στοιχείων που επηρεάζουν άμεσα τον συντελεστή υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ. Μετά την οριστικοποίηση των αλλαγών, το σύστημα προχωρά αυτόματα σε προσωρινή εκκαθάριση, δίνοντας στον πολίτη μια πρώτη εικόνα για το αποτέλεσμα της τροποποίησης.

Τα κρίσιμα σημεία και οι παγίδες

Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει καταδείξει συγκεκριμένα σημεία στα οποία παρατηρούνται συχνά σφάλματα. Ένα από αυτά αφορά τα ημιτελή κτίσματα. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι για να τύχουν της προβλεπόμενης έκπτωσης φόρου, πρέπει να δηλώσουν τα ακίνητα αυτά ως ημιτελή, αλλά και να βεβαιωθούν ότι δεν διαθέτουν ηλεκτροδότηση ή ότι αυτή είναι εργοταξιακή. Ο αριθμός παροχής ρεύματος είναι ένα στοιχείο που διασταυρώνεται ηλεκτρονικά και οποιαδήποτε ανακολουθία μπορεί να επιφέρει απώλεια των φορολογικών ελαφρύνσεων.

Επιπλέον, ζήτημα δημιουργείται συχνά με τα αγροτεμάχια και τον χαρακτηρισμό τους. Η απόσταση από τη θάλασσα, η πρόσοψη σε δρόμο και η χρήση γης είναι παράμετροι που αυξομειώνουν την αντικειμενική αξία και κατ' επέκταση τον φόρο. Οι φορολογούμενοι πρέπει να είναι βέβαιοι ότι η εικόνα του Ε9 ταυτίζεται απόλυτα με τα συμβόλαια και την πραγματική κατάσταση του ακινήτου.

Το χρονοδιάγραμμα πληρωμής του ΕΝΦΙΑ

Με την ολοκλήρωση της υποβολής των δηλώσεων Ε9 στις 31 Ιανουαρίου, η ΑΑΔΕ θα θέσει σε λειτουργία τον μηχανισμό εκκαθάρισης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, τα νέα εκκαθαριστικά σημειώματα αναμένεται να αναρτηθούν στους προσωπικούς λογαριασμούς των φορολογουμένων εντός του Απριλίου του 2025.

Η αποπληρωμή του φόρου θα πραγματοποιηθεί σε διευρυμένο αριθμό δόσεων, προκειμένου να διευκολυνθούν οι πολίτες. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η εξόφληση του ΕΝΦΙΑ σε 11 ή 12 μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να καταβάλλεται στα τέλη Απριλίου και την τελευταία τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην ομαλοποίηση των φορολογικών εσόδων και στην αποφυγή συσσώρευσης υποχρεώσεων για τα νοικοκυριά κατά τους τελευταίους μήνες του έτους.

Ο κίνδυνος προστίμων

Η μη έγκαιρη υποβολή της δήλωσης Ε9 ή η υποβολή ανακριβών στοιχείων δεν συνεπάγεται μόνο λανθασμένο φόρο αλλά και διοικητικές κυρώσεις. Για τις εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 που υποβάλλονται μετά την οριστική προθεσμία, προβλέπεται η επιβολή προστίμου ύψους 100 ευρώ. Ωστόσο, το πρόστιμο αυτό δεν επιβάλλεται σε όλες τις περιπτώσεις, αλλά κυρίως όταν από την τροποποίηση προκύπτει μείωση του φόρου ή όταν η δήλωση γίνεται μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου.

Σε κάθε περίπτωση, η συμμόρφωση εντός της προθεσμίας της 31ης Ιανουαρίου διασφαλίζει τον πολίτη από πρόσθετες επιβαρύνσεις και ταλαιπωρία στα γκισέ της εφορίας. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να ελέγξουν σχολαστικά την περιουσιακή τους κατάσταση, αξιοποιώντας τις ημέρες που απομένουν.