Ένας πίνακας του 18ου αιώνα, ο οποίος έφτασε στους ειδικούς του BBC τυλιγμένος μέσα σε έναν υπνόσακο, αποδείχθηκε ότι αποτελεί έργο μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας. Έπειτα από εκτενή έρευνα της εκπομπής Fake or Fortune, το πορτρέτο αποδόθηκε στη Σκωτσέζα ζωγράφο Κάθριν Ριντ και πλέον εκτιμάται ότι η αξία του ξεπερνά τις 100.000 λίρες. Η ανακάλυψη προκάλεσε ενθουσιασμό στους ειδικούς, όχι μόνο λόγω της οικονομικής αξίας του έργου, αλλά κυρίως επειδή θεωρείται η παλαιότερη καταγεγραμμένη απεικόνιση Ινδού μοντέλου από Ευρωπαία ζωγράφο. Το έργο απεικονίζει μια Ινδή γυναίκα σε επίσημη στάση, η οποία φορά μαργαριταρένιο κολιέ, μεγάλο σμαραγδένιο μενταγιόν και σκουλαρίκι στη μύτη, στοιχεία που ενισχύουν την εκτίμηση ότι πιθανότατα ανήκε σε βασιλική οικογένεια.
Πίνακας: Από οικογενειακό κειμήλιο σε έργο αξίας 100.000 λιρών
Η ιδιοκτήτρια του έργου, η συνταξιούχος λογίστρια Μέρι-Λουίζ Γουέντερμπερν, αποκάλυψε ότι κληρονόμησε τον πίνακα από τον θείο της πριν από περίπου 20 χρόνια. Η ίδια πίστευε εδώ και καιρό ότι το πορτρέτο ίσως είχε φιλοτεχνηθεί από τη μακρινή συγγενή της, Κάθριν Ριντ, η οποία ήταν γνωστή για τα πορτρέτα γυναικών και παιδιών. Όταν αποφάσισε να απευθυνθεί στην εκπομπή του BBC, το έργο μεταφέρθηκε με έναν ιδιαίτερα ασυνήθιστο τρόπο, καθώς ήταν τυλιγμένο μέσα σε υπνόσακο, χωρίς κανείς να γνωρίζει ακόμη με βεβαιότητα την προέλευση και την πραγματική του αξία.
Ο ιστορικός τέχνης Τσαρλς Γκρέιγκ χαρακτήρισε την υπόθεση μία από τις δυσκολότερες που έχει εξετάσει, ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, δήλωσε απολύτως βέβαιος ότι το έργο ανήκει στην Κάθριν Ριντ. Η ομάδα του Fake or Fortune προχώρησε σε σύγκριση του πίνακα με άλλα επιβεβαιωμένα έργα της ζωγράφου, μελέτησε οικογενειακά αρχεία, επιστολές και διαθήκες που σχετίζονταν με τη ζωή της στην Ινδία και συμβουλεύτηκε ειδικούς. Καθοριστικής σημασίας θεωρήθηκε η τεχνική ανάλυση του Ινστιτούτου Courtauld, η οποία έδειξε ότι οι χρωστικές, οι πινελιές και ο τρόπος απόδοσης των μορφών ταίριαζαν με την τεχνική της Ριντ.
Γιατί θεωρείται «εξαιρετικά σημαντικός»
Η έρευνα οδήγησε τους ειδικούς στο συμπέρασμα ότι το πορτρέτο φιλοτεχνήθηκε πιθανότατα στο σημερινό Τσενάι της Ινδίας, το οποίο εκείνη την εποχή ήταν γνωστό ως Μαντράς. Η ομάδα της εκπομπής ανασυνέθεσε την ιστορία των ανθρώπων που ενδέχεται να είχε ζωγραφίσει η Κάθριν Ριντ στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και μέλη της δυναστείας των Ναουάμπ του Αρκότ. Σύμφωνα με τον Γκρέιγκ, η εικονιζόμενη γυναίκα είναι πιθανό να ανήκε στη βασιλική οικογένεια των Ναουάμπ του Μαντράς, γεγονός που χαρακτηρίστηκε «εξαιρετικά σημαντικό», καθώς τα περισσότερα πορτρέτα Ινδών γυναικών εκείνης της περιόδου παρουσίαζαν συζύγους ή συνοδούς Ευρωπαίων.
Η Κάθριν Ριντ υπήρξε διάσημη προσωπογράφος της εποχής της, είχε σπουδάσει στην Ευρώπη, κινούνταν στους κύκλους της αριστοκρατίας και αμειβόταν καλύτερα ακόμη και από καταξιωμένους συγχρόνους της, όπως ο Γκένσμπορο. Παρ’ όλα αυτά, όπως συνέβη με πολλές γυναίκες καλλιτέχνιδες, το έργο της ξεχάστηκε με το πέρασμα του χρόνου, ενώ ορισμένοι πίνακές της αποδόθηκαν λανθασμένα σε άνδρες ζωγράφους.
Ο έμπορος έργων τέχνης και παρουσιαστής Φίλιπ Μολντ χαρακτήρισε υπέροχη την ανακάλυψη και εξέφρασε την πεποίθηση ότι στο μέλλον θα εντοπιστούν και άλλα έργα της πρωτοπόρου ζωγράφου στην Ινδία. Από την πλευρά της, η παρουσιάστρια Φιόνα Μπρους δήλωσε ότι ελπίζει ο πίνακας να βρει τελικά τη θέση του σε μουσείο ή γκαλερί, ώστε να γίνει προσβάσιμος στο ευρύ κοινό και να αναδειχθεί η ιστορική του σημασία.
