Σε μια από τις πιο σαφείς τοποθετήσεις της Αθήνας μετά τη νέα άνοδο των τόνων στα ελληνοτουρκικά, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έστειλε ταυτόχρονα μήνυμα αποτροπής και διαλόγου προς την Άγκυρα.
Η Ελλάδα, όπως τόνισε, δεν θεωρεί ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή άμεσος κίνδυνος κρίσης στο πεδίο, αλλά έχει επεξεργαστεί όλα τα πιθανά σενάρια σε περίπτωση αύξησης της έντασης και είναι έτοιμη, εφόσον απαιτηθεί, να απαντήσει και επιχειρησιακά.
Τουρκία: «Θα πάρουμε Θεσσαλονίκη» – «Με ψαρόβαρκα το Καστελόριζο»
Παράλληλα επανέφερε με σαφήνεια το θέμα των 12 ναυτικών μιλίων, ξεκαθάρισε ότι ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας, «γκρίζων ζωνών» και αποστρατιωτικοποίησης των νησιών δεν πρόκειται να συζητηθούν και διαβεβαίωσε ότι το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει.
«Έτοιμα όλα τα σενάρια – Και απάντηση στο πεδίο»
Ο υπουργός Εξωτερικών αναγνώρισε ότι το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί νέα ένταση στις σχέσεις με την Τουρκία.
Παρά ταύτα, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής κρίσης.
Η ελληνική εκτίμηση, είπε, είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κίνδυνος επί του πεδίου.
Αυτό όμως δεν σημαίνει εφησυχασμό.
Μητσοτάκης–Μακρόν σήμερα στο Παρίσι: GSI, Τουρκία και Ανατολική Μεσόγειος
Ο Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η Αθήνα έχει καταρτίσει σενάρια για κάθε πιθανή αύξηση της πίεσης και πρόσθεσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να απαντήσει και στο πεδίο, εάν αυτό καταστεί αναγκαίο.
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μετά τη νέα τουρκική ρητορική για τα 12 ναυτικά μίλια, τα ελληνικά νησιά και τις αμυντικές συνεργασίες της Αθήνας.
«Όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε ο πιο ισχυρός»
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας επέλεξε μάλιστα μία χαρακτηριστική φράση για να απαντήσει στην αυξημένη ρητορική ένταση.
Υποστήριξε ότι η πραγματική ισχύς μιας χώρας δεν αποδεικνύεται από το ύψος των τόνων, αλλά από το διπλωματικό της αποτύπωμα, την αμυντική της ανθεκτικότητα και την οικονομική της βάση.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια και στους τρεις αυτούς τομείς.
Και πρόσθεσε ότι «όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε εκείνος που είναι ο πιο ισχυρός», αφήνοντας σαφή αιχμή προς κύκλους στην Τουρκία που το τελευταίο διάστημα ανεβάζουν ξανά τους τόνους.
12 ναυτικά μίλια: «Μονομερές δικαίωμα της Ελλάδας»
Ιδιαίτερη σημασία είχε η νέα αναφορά στα χωρικά ύδατα.
Ο Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η δυνατότητα επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί δικαίωμα της ελληνικής πολιτείας που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Ελλάδα, όπως είπε, δεν έχει απεμπολήσει το συγκεκριμένο δικαίωμα.
Από τη Ρώμη στο Αιγαίο: Οι δύο Bergamini που αλλάζουν τον ελληνικό Στόλο
Δεν ανακοίνωσε χρονοδιάγραμμα ούτε συγκεκριμένη περιοχή στην οποία θα μπορούσε να γίνει η επόμενη επέκταση.
Η κυβερνητική θέση παραμένει ότι η άσκηση του δικαιώματος θα γίνει στον χρόνο και με τον τρόπο που θα επιλέξει η ίδια η ελληνική πολιτεία.
Η Αθήνα έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο έως το ακρωτήριο Ταίναρο.
Γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποίηση μένουν εκτός
Σαφής ήταν και για την ατζέντα του ελληνοτουρκικού διαλόγου.
Η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να θεωρεί ως τη μία διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε διεθνή δικαιοδοσία την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Η Τουρκία θέτει ευρύτερο κατάλογο ζητημάτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» και η αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών.
Για την Αθήνα, όμως, το όριο παραμένει σαφές.
Ζητήματα που άπτονται ελληνικής κυριαρχίας δεν μπαίνουν σε διαπραγμάτευση.
Ο Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι ούτε οι «γκρίζες ζώνες» ούτε η αποστρατιωτικοποίηση αποτελούν αντικείμενο που η Ελλάδα δέχεται να συζητήσει με την Άγκυρα.
Διάλογος με την Τουρκία, αλλά χωρίς «φοβικό σύνδρομο»
Παρά τις κόκκινες γραμμές, ο υπουργός υποστήριξε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί.
Η Ελλάδα, είπε, δεν μπορεί από τη μία να δηλώνει ότι επιδιώκει ειρήνη και σταθερότητα και από την άλλη να αρνείται κάθε διάλογο με τον γείτονά της.
Άσκησε μάλιστα κριτική σε όσους θεωρούν ότι η Αθήνα θα είχε κάτι να κερδίσει εάν έκλεινε το τραπέζι των συνομιλιών.
Για τον ίδιο, διάλογος και αποτροπή δεν είναι αντίθετες έννοιες.
Το μήνυμα που θέλησε να εκπέμψει είναι ότι η Αθήνα μπορεί να συνομιλεί με την Άγκυρα χωρίς να υποχωρεί από τις θέσεις της.
«Η Ελλάδα της παθητικής αντίδρασης δεν υπάρχει πια»
Ο υπουργός θέλησε επίσης να απαντήσει στις κατηγορίες περί υποχωρητικότητας.
Υποστήριξε ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν λειτουργεί με «φοβικό σύνδρομο», φέρνοντας ως παραδείγματα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα θαλάσσια πάρκα, τη νέα δομή δυνάμεων και τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η φράση του ότι «η Ελλάδα της παθητικής αντίδρασης δεν υπάρχει πια».
Η θέση της κυβέρνησης είναι ότι η χώρα επιχειρεί να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, χωρίς όμως να προκαλεί κρίσεις ή να εγκαταλείπει τους μηχανισμούς επικοινωνίας.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου «θα προχωρήσει»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Γεραπετρίτης και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο που έχει επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών εντάσεων.
Ο υπουργός εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι η πόντιση του καλωδίου θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τον προγραμματισμό της αναδόχου εταιρείας.
Η Αθήνα έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι, σύμφωνα με τη δική της νομική θέση και το εφαρμοζόμενο διεθνές πλαίσιο, δεν απαιτείται άδεια της Τουρκίας για τις εργασίες.
Το έργο αποτελεί ταυτόχρονα ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή και κομβικό κομμάτι της προσπάθειας τερματισμού της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Συνεχίζεται και η συνεργασία με το Ισραήλ
Παρά τις περιφερειακές αντιδράσεις, ο Γεραπετρίτης απέκλεισε και το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας–Ισραήλ.
Υποστήριξε ότι η συνεργασία των δύο χωρών έχει παραγάγει σημαντικά αποτελέσματα, ιδίως στους τομείς της άμυνας και της τεχνολογίας, ενώ ταυτόχρονα η Αθήνα διατηρεί στρατηγικούς διαύλους με τον αραβικό κόσμο.
Η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυτή την παράλληλη ανάπτυξη σχέσεων ως βασικό στοιχείο της περιφερειακής της πολιτικής.
Η Αθήνα έχει ενημερώσει την Ευρώπη
Ο υπουργός αποκάλυψε ακόμη ότι μετά την πρόσφατη σκλήρυνση της τουρκικής ρητορικής η ελληνική πλευρά έχει ενημερώσει τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα κράτη-μέλη.
Όπως σημείωσε, εφόσον υπάρξει πραγματική κλιμάκωση, η Ελλάδα διαθέτει τη δυνατότητα να αναζητήσει και έμπρακτη αλληλεγγύη από τους συμμάχους της.
Η Αθήνα επιμένει ότι οι διεθνείς και αμυντικές συνεργασίες της δεν στρέφονται επιθετικά εναντίον τρίτων χωρών, αλλά αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Ελλάδας.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα
Οι σημερινές δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη συνθέτουν τελικά ένα διπλό μήνυμα.
Η Αθήνα δεν κλείνει την πόρτα του διαλόγου και δεν θεωρεί αναπόφευκτη μία κρίση με την Τουρκία.
Ταυτόχρονα, όμως, δηλώνει ότι τα ζητήματα κυριαρχίας δεν διαπραγματεύονται, τα 12 ναυτικά μίλια παραμένουν ελληνικό δικαίωμα, οι ενεργειακές υποδομές θα προχωρήσουν και η χώρα προετοιμάζεται για κάθε επίπεδο έντασης.