Αλλαγή τόνου από την Άγκυρα καταγράφεται στην αντιπαράθεση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, μετά τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν πως το ζήτημα που προέκυψε με τις αντικρουόμενες NAVTEX έχει επιλυθεί, χωρίς ωστόσο να έχουν δημοσιοποιηθεί οι λεπτομέρειες κάποιας συμφωνίας.
Η τοποθέτηση του Φιντάν έγινε το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, απαντώντας σε ερώτηση της «Καθημερινής», σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας για το υποθαλάσσιο καλώδιο Great Sea Interconnector (GSI).
Η Γαλλία τα αλλάζει όλα στην FDI προκαλώντας μεγάλο ελληνικό ενδιαφέρον
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μόλις μία ημέρα νωρίτερα η Τουρκία είχε εκδώσει αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά»
Ο Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε καθησυχαστικός όταν ο δημοσιογράφος Μανώλης Κωστίδης τον ρώτησε σχετικά με τις NAVTEX που εξέδωσαν Ελλάδα και Τουρκία.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δεν προχώρησε σε αναλυτική τοποθέτηση, περιοριζόμενος στη φράση: «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Από την αντι-NAVTEX στα σενάρια πυρών: Η τουρκική τηλεόραση ανεβάζει τους τόνους
Παράλληλα, τουρκικές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι το ζήτημα των NAVTEX έχει επιλυθεί.
Προς το παρόν, δεν έχει διευκρινιστεί εάν η τουρκική πλευρά θεωρεί πως έχουν ικανοποιηθεί οι απαιτήσεις της για προηγούμενη ενημέρωση ή εάν έχει υπάρξει κάποια άλλη διπλωματική συνεννόηση.
Τύμπανα πολεμικής κρίσης με την Τουρκία από Κυρανάκη για το GSI
Επίσης, δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα από την Αθήνα συμφωνία για την επίλυση της διαφοράς.
Από την τουρκική αντι-NAVTEX στις δηλώσεις αποκλιμάκωσης
Η νέα τοποθέτηση Φιντάν ακολουθεί την ανταλλαγή ναυτικών αναγγελιών της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου.
Η Ελλάδα εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, μέσω του Σταθμού Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, για τη συνέχιση των ερευνών σχετικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Η αναγγελία έχει ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Λίγο αργότερα, η Τουρκία απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26 του Σταθμού Αττάλειας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει συναινέσει στις εργασίες που σχεδιάζονται σε περιοχή την οποία διεκδικεί ως τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αμφισβήτησε την ελληνική και την κυπριακή αρμοδιότητα, επιμένοντας ότι απαιτείται η συγκατάθεση της Άγκυρας για τις σχετικές ερευνητικές δραστηριότητες.
Από ελληνικής πλευράς, το υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι οι προβλεπόμενες άδειες έχουν χορηγηθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές και ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν.
Τι σημαίνει η αναφορά σε «επίλυση» του ζητήματος
Παρότι η δήλωση Φιντάν δημιουργεί την εικόνα αποκλιμάκωσης, δεν απαντά στα βασικά ερωτήματα που έχουν προκύψει από την αντιπαράθεση.
Δεν έχει γνωστοποιηθεί εάν πρόκειται να τροποποιηθεί ή να αποσυρθεί η τουρκική αντι-NAVTEX, ούτε εάν οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε κοινή διαδικασία επικοινωνίας για τις δραστηριότητες του ερευνητικού πλοίου.
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η έκδοση άδειας για τις εργασίες δεν αποτελεί αρμοδιότητα της Τουρκίας.
Μάλιστα, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου τόνισε το πρωί του Σαββάτου ότι η σχετική άδεια ζητήθηκε και δόθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα.
Διευκρίνισε επίσης ότι οποιαδήποτε άτυπη ενημέρωση της τουρκικής πλευράς από τη γαλλική εταιρεία δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας.
Τη Δευτέρα αναμένεται να αποπλεύσει το Abeille Marengo
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που έχει δημοσιοποιηθεί, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo αναμένεται να αναχωρήσει από το λιμάνι του Ηρακλείου τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου.
Το πλοίο πρόκειται να κινηθεί στη διαδρομή που έχει προβλεφθεί για τις έρευνες του έργου, στο οποίο συμμετέχουν σημαντικοί γαλλικοί επιχειρηματικοί όμιλοι.
Η Κύπρος καταγγέλλει στον ΟΗΕ τουρκικές έρευνες για αγωγό στα κατεχόμενα
Η επανέναρξη των εργασιών θεωρείται σημαντικό στάδιο για την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο.
Η εξέλιξη αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω του προηγούμενου της Κάσου, το καλοκαίρι του 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε προκαλέσει ένταση κατά τη διάρκεια ερευνών για το ίδιο έργο.
Η δήλωση Φιντάν και οι αναφορές τουρκικών διπλωματικών πηγών δημιουργούν πλέον προσδοκίες για αποκλιμάκωση σε διπλωματικό επίπεδο.
Το κατά πόσον η αναφερόμενη επίλυση της διαφοράς θα αποτυπωθεί και στην ομαλή διεξαγωγή των ερευνών παραμένει, ωστόσο, προς επιβεβαίωση.