Σε κατάσταση απόλυτου γεωπολιτικού συναγερμού περιέρχεται η Ανατολική Μεσόγειος, καθώς οι ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τις αδειοδοτικές διαδικασίες και προχώρησαν στην άμεση έκδοση της οδηγίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για τις θαλάσσιες έρευνες και την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI).
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ακαριαία έναρξη των εργασιών από το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo, το οποίο βρισκόταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι του Ηρακλείου και πλέον αποπλέει άμεσα για την περιοχή των ερευνών. Η σχετική αγγελία καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης του καλωδίου μέχρι και τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ, με τη δραστηριότητα να εκτείνεται από σήμερα έως και τις 6 Μαρτίου 2026.
Η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών
Όπως ανακοίνωσε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, η αδειοδότηση σφραγίστηκε κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), σε συνέχεια αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS για λογαριασμό της εταιρείας GSI.
«Ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως», αναφέρει η επίσημη ανακοίνωση της Αθήνας.
Ενώ το τμήμα βόρεια της Κρήτης έχει ήδη χαρτογραφηθεί, το πλέον κρίσιμο και ευαίσθητο κομμάτι των ερευνών εστιάζει στην περιοχή ανατολικά της Κάσου, φτάνοντας έως την κυπριακή θαλάσσια ζώνη.
Σε κατάσταση αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας βρίσκονται πλέον οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς η έκδοση της επίσημης ελληνικής NAVTEX για τις θαλάσσιες έρευνας του γαλλικού ερευνητικού σκάφους Abeille Marengo σηματοδοτεί την έναρξη μιας κρίσιμης φάσης για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI).
Η Αθήνα έχει διαμηνύσει προς πάσα κατεύθυνση ότι το στρατηγικής σημασίας έργο θα προχωρήσει κανονικά, έχοντας ήδη καταστρώσει έναν πλήρη και λεπτομερή επιχειρησιακό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής αμφισβήτησης ή πρόκλησης στο πεδίο.
Τα σενάρια αντίδρασης των ελληνικών επιτελείων
Στο ελληνικό Πεντάγωνο έχουν αναλυθεί διεξοδικά διαφορετικά επίπεδα κλιμάκωσης, ανάλογα με την ένταση και τη μορφή που ενδέχεται να λάβει η τουρκική αντίδραση στις περιοχές όπου θα κινηθεί το γαλλικό σκάφος:
Σενάριο 1ο (Χαμηλή Ένταση): Σε περίπτωση που η Άγκυρα περιοριστεί σε διπλωματικές/ψηφιακές προκλήσεις —όπως η έκδοση τουρκικής αντι-NAVTEX ή η επανάληψη των μονομερών ισχυρισμών περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας— το πλάνο προβλέπει αυξημένη επιτήρηση της περιοχής. Μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, εναέρια μέσα και τα εθνικά συστήματα επιτήρησης θα παρακολουθούν στενά κάθε κίνηση των τουρκικών πλοίων.
Σενάριο 2ο (Υψηλή Κλιμάκωση): Εφόσον τουρκικά πολεμικά πλοία επιχειρήσουν να προσεγγίσουν το Abeille Marengo, να πραγματοποιήσουν παρενοχλήσεις μέσω ασυρμάτου ή να εμποδίσουν την πορεία του, ο σχεδιασμός ενεργοποιεί την άμεση ενίσχυση της ελληνικής ναυτικής παρουσίας.
Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία σε πλήρη συντονισμό
Η παρουσία των ελληνικών πολεμικών μονάδων δίπλα στο γαλλικό ερευνητικό θα έχει ως κύριο στόχο τη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των εργασιών και την προστασία του πλοίου.
Παράλληλα, η Πολεμική Αεροπορία θα βρίσκεται σε κατάσταση ακαριαίας ετοιμότητας, προκειμένου να παρέχει άμεση αεροπορική υποστήριξη και κάλυψη εφόσον η κατάσταση στο πεδίο το απαιτήσει. Η Αθήνα καθιστά σαφές ότι η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των διεθνών έργων υποδομής αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
Ψυχροπολεμικές απειλές από τα τουρκικά ΜΜΕ και μνήμες από το επεισόδιο της Κάσου
Η αντίδραση της Άγκυρας υπήρξε άμεση και οξύτατη. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα πηγές ασφαλείας από την τουρκική πρωτεύουσα, διεμήνυσαν ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να επιτρέψει καμία μονομερή δραστηριότητα σε περιοχές που η ίδια προβάλλει ως δική της υφαλοκρηπίδα, απαιτώντας προηγούμενη έγκριση και συντονισμό.
Δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο (όπως της εφημερίδας Αϊντινλίκ) υπενθυμίζουν με νόημα το επεισόδιο της Κάσου το 2024, όταν το τουρκικό ναυτικό ανέπτυξε πέντε πολεμικά πλοία απέναντι στο ιταλικό ερευνητικό Ievoli Relume και σε ελληνικές ναυτικές δυνάμεις.
«Δύο χρόνια αργότερα, ένα γαλλικό ερευνητικό σκάφος αναλαμβάνει το ίδιο έργο», αναφέρουν τουρκικές πηγές, προειδοποιώντας εμμέσως για εκ νέου δυναμική παρεμπόδιση στο πεδίο. Στο επίκεντρο της διαφωνίας δεν βρίσκεται η ίδια η ηλεκτρική διασύνδεση, αλλά ο έλεγχος της θαλάσσιας δικαιοδοσίας και τα όρια των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Διπλό μέτωπο με NAVTEX και από την Κύπρο
Την ίδια στιγμή, η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε και εκείνη στην έκδοση δικής της NAVTEX, που αφορά τις γεωφυσικές έρευνες για το τηλεπικοινωνιακό καλωδιακό σύστημα East to Med Corridor (EMC).
Σύμφωνα με την κυπριακή αγγελία, το ερευνητικό πλοίο KOBI RUEGG θα εκτελέσει εργασίες εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κύπρου από τις 2 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.
Η διπλή αυτή κίνηση Αθηνών και Λευκωσίας υπογραμμίζει την πρόθεση να προχωρήσουν κανονικά τα μεγάλα έργα υποδομής, παρά το κλίμα νευρικότητας και τις απειλές που εκπέμπονται από την απέναντι όχθη του Αιγαίου.
