Η πρόσφατη ουκρανική με drones κατά του ρωσικού roro πλοίου Lady Mariia (πρώην Stella-Maria) κοντά στην Κρήτη, στα ανοικτά της Λιβύης, επιβεβαιώνει την κατακόρυφη γεωγραφική επέκταση των επιχειρήσεων του Κιέβου κατά του ρωσικού στόλου, και φέρνει αντίδραση από την Μόσχα.
Η Ρωσάι σχεδιάζει την αντιμετώπιση των Ουκρανών με τον ίδιο τρόπο, μεταφέροντας τον πόλεμο στην Ανατολική Μεσόγειο αναφέρουν ρωσικά ΜΜΕ.
ΣΟΚ από τον καθηγητή Μάζη! "Στήνουν "εθνική κρίση" για να κερδίσουν τις εκλογές σε Ελλάδα και Τουρκία" (βίντεο)
Η μεταφορά και ο σχεδιασμός χρήσης στρατιωτικών μέσων της Ρωσίας στη Μεσόγειο επικεντρώνεται στην ανακατανομή δυνάμεων από τη Συρία προς την Ανατολική Λιβύη, η οποία περιλαμβάνει και τη χρήση συστημάτων drones, καθώς οι ρωσικές εφοδιαστικές γραμμές στην περιοχή δέχονται έντονη πίεση.
Λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας στη Συρία, η Μόσχα ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στο λιμάνι του Τομπρούκ και σε άλλες βάσεις της ανατολικής Λιβύης, μεταφέροντας προηγμένα οπλικά συστήματα σε συνεργασία με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Η Ρωσία μεταφέρει ΉΔΗ κρίσιμα στρατιωτικά στοιχεία και συστήματα αεράμυνας (όπως S-300/S-400) από τη βάση της στην Ταρτούς της Συρίας προς την ανατολική Λιβύη. Το λιμάνι του Τομπρούκ εξελίσσεται σε κεντρικό ναυτικό κόμβο για τον ρωσικό στόλο στη Μεσόγειο.
Η Ανατολική Μεσόγειο έχει μετατραπεί σε ενεργή ζώνη ρωσο-ουκρανικών συγκρούσεων. Μόλις στις 6 Σεπτεμβρίου 2026, το υπό ρωσική σημαία φορτηγό πλοίο Lady Mariia, το οποίο μετέφερε στρατιωτικό υλικό στη διαδρομή προς τη Συρία, δέχθηκε σφοδρή επίθεση από 12 εναέρια drones στα ανοιχτά μεταξύ Κρήτης και Λιβύης.
Αναφορές από διεθνή μέσα ενημέρωσης, όπως η έρευνα του RFI και αναλύσεις ασφαλείας, επισημαίνουν ότι ουκρανικές ειδικές δυνάμεις δρουν εντός της Λιβύης (π.χ. σε Μισράτα και Τρίπολη), και χρησιμοποιούν θαλάσσια drones (όπως τα Magura V5) και εναέρια drones για να πλήξουν τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» και τις γραμμές ανεφοδιασμού της Μόσχας.
Για να προστατεύσει τα πλοία της και να διατηρήσει την επιρροή της στη Βόρεια Αφρική, η Ρωσία αναπτύσσει δικά της αντίμετρα και συστήματα μη επανδρωμένων σκαφών, καθιστώντας τα λιμάνια της ανατολικής Λιβύης ορμητήρια για τις επιχειρήσεις της.
Η στρατιωτική αναβάθμιση της Ρωσίας στην Ανατολική Λιβύη επανακαθορίζει τις ισορροπίες ασφαλείας στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο. Η εγκατάσταση ρωσικών υποδομών στο Τομπρούκ και ο πολλαπλασιασμός των απειλών (όπως ο πόλεμος των drones και η δράση του σκιώδους στόλου) επηρεάζουν άμεσα τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Το λιμάνι του Τομπρούκ έχει μετατραπεί σε κρίσιμο εφοδιαστικό και ναυτικό κόμβο (hub) για τις ρωσικές δυνάμεις στην Αφρική (Africa Corps).
Μετά από συμφωνίες με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ρωσικά πολεμικά πλοία (όπως το καταδρομικό Varyag και η φρεγάτα Marshal Shaposhnikov) χρησιμοποιούν τακτικά το λιμάνι για ανεφοδιασμό, επισκευές και επίδειξη ισχύος.
Τομπρούκ και Βεγκάζη δέχονται συνεχώς βαριά οπλικά συστήματα, οχήματα και πυρομαχικά από ρωσικά πλοία που τελούν υπό διεθνείς κυρώσεις (π.χ. Mys Zhelaniya, Sparta IV), τα οποία πλέουν με τη συνοδεία ρωσικών αντιτορπιλικών.
Το λιμάνι λειτουργεί συνδυαστικά με την παρακείμενη αεροπορική βάση του Τομπρούκ και την κύρια ρωσική βάση Al-Khadim στην ανατολική Λιβύη. Εκεί σταθμεύουν μαχητικά MiG-29, συστήματα αεράμυνας και drones.
Οι υποδομές στο Τομπρούκ χρησιμεύουν ως η κύρια πύλη εισόδου της Μόσχας για την προώθηση στρατιωτικού υλικού προς το εσωτερικό της Αφρικής (Μάλι, Νίγηρας, Μπουρκίνα Φάσο, Σουδάν).
Τι σημαίνει αυτό για Ελλάδα και Κύπρο
Η γεωγραφική εγγύτητα του Τομπρούκ (λιγότερο από 640 χλμ. από την Κρήτη) προκαλεί σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας για μετατροπή της περιοχής σε ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων.
Λόγω της μεταφοράς όπλων και της δράσης του ρωσικού «σκιώδους στόλου» πετρελαιοφόρων, η θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης και γύρω από την Κύπρο γίνεται στόχος εκατέρωθεν πληγμάτων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενισχύσει την εντολή της ναυτικής επιχείρησης Irini (στην οποία συμμετέχει ενεργά η Ελλάδα) για τον έλεγχο του σκιώδους στόλου και του εμπάργκο όπλων. Η Ρωσία κατηγορεί την ΕΕ για παράνομες νηοψίες και απειλεί με «αντίστοιχα αντίμετρα» (mirror responses), δημιουργώντας σκηνικό θερμού επεισοδίου στην ελληνική θαλάσσια περιοχή.
Το Τομπρούκ αποτελεί ένα από τα κύρια ορμητήρια δικτύων παράνομης διακίνησης μεταναστών. Η ρωσική επιρροή και ο έλεγχος της περιοχής από τις δυνάμεις του Χαφτάρ επιτρέπουν τη στοχευμένη πίεση προς τη νότια Ελλάδα (Κρήτη, Γαύδος) μέσω αυξημένων ροών, αναγκάζοντας το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό και το Λιμενικό σε διαρκή επιφυλακή.
Η παρουσία ρωσικών υποδομών ηλεκτρονικού πολέμου και drones ακριβώς απέναντι από την Κρήτη και δυτικά της Κύπρου δημιουργεί δυνητικές απειλές για τα μελλοντικά ενεργειακά προγράμματα (εξέδρες φυσικού αερίου, υποθαλάσσια καλώδια διασύνδεσης) στην Ανατολική Μεσόγειο.
