Στο greek-observatory και τις Ειδήσεις Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Εναλλακτικά, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν συναινέσετε ή να αρνηθείτε να συναινέσετε. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι την πολιτική απορρήτου μας.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας.Δες περισσότερα εδώ.
Πολιτισμός

Ποιος έδωσε την εντολή να πέσει η πύλη του Πολυτεχνείου; Η μαρτυρία του αξιωματικού Μιχάλη Γουνελά

Ξημερώματα 17ης Νοεμβρίου 1973. Ένα άρμα μάχης βρίσκεται απέναντι από την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, στην οδό Πατησίων. Μέσα στο ίδρυμα παραμένουν φοιτητές και πολίτες, ενώ βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη επαφές με στρατιωτικούς για την εκκένωση του χώρου. Λίγο αργότερα, το άρμα κινείται προς την είσοδο και γκρεμίζει τη σιδερένια πύλη. Ανάμεσα στους ανθρώπους που τραυματίζονται βρίσκεται η φοιτήτρια Πέπη Ρηγοπούλου.

Πενήντα τρία χρόνια μετά, η εισβολή εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ισχυρότερες εικόνες της καταστολής της εξέγερσης εναντίον της στρατιωτικής δικτατορίας.

Δύο μαρτυρίες φωτίζουν εκείνα τα λεπτά από διαφορετικές πλευρές: η αφήγηση του επικεφαλής του άρματος, Μιχάλη Γουνελά, και η κατάθεση της Ρηγοπούλου στη δίκη του Πολυτεχνείου.

Ποιος έδωσε την εντολή για την εισβολή

Ο Μιχάλης Γουνελάς ήταν υπίλαρχος και επικεφαλής του άρματος που γκρέμισε την κεντρική πύλη.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε το 2017 στη δημοσιογραφική εκπομπή «», περιέγραψε όσα προηγήθηκαν της επέμβασης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η απόφαση ελήφθη ενώ στρατιωτικοί συζητούσαν με εκπροσώπους των φοιτητών για την εκκένωση του Πολυτεχνείου, στον προθάλαμο του ξενοδοχείου Ακροπόλ.

Ο Γουνελάς υποστήριξε ότι δεν συμμετείχε συνεχώς στις διαπραγματεύσεις, καθώς είχε την ευθύνη στρατιωτικού τμήματος έξω από το κτίριο.

Όπως ανέφερε, την εντολή να προχωρήσει το άρμα του την έδωσε ο συνταγματάρχης Γιοβάνης.

Τη συνέντευξη παρακολούθησε και ο Κυριάκος Σταμέλος, ο οποίος το 1973 ήταν φοιτητής και είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις με τον στρατό.

Η παρουσία του αναδεικνύει ένα κρίσιμο στοιχείο: πριν από τη βίαιη είσοδο, οι φοιτητές ζητούσαν χρόνο για να συνεννοηθούν με τη συντονιστική επιτροπή και να οργανώσουν την αποχώρησή τους.

Ο ίδιος ο Γουνελάς αναγνώρισε ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη συζητήσεις, αν και δήλωσε πως πίστευε ότι είχαν ολοκληρωθεί πριν δοθεί η εντολή.

«Ακόμα και σήμερα το ίδιο θα έκανα»

Στη συνέντευξη του 2017, ο πρώην αξιωματικός δεν εξέφρασε μεταμέλεια για τη συμμετοχή του στην εισβολή.

Υποστήριξε ότι η απόφαση είχε στόχο να αποτρέψει μεγαλύτερη αιματοχυσία, παρουσιάζοντας την επέμβαση ως μέσο τερματισμού της έντασης.

«Ακόμα και σήμερα το ίδιο θα έκανα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η τοποθέτηση αυτή καταγράφει τη δική του ερμηνεία των γεγονότων. Δεν αναιρεί τη βίαιη καταστολή της εξέγερσης ούτε τους θανάτους και τους σοβαρούς τραυματισμούς που προκάλεσαν οι επιχειρήσεις των δυνάμεων ασφαλείας.

Ο Γουνελάς ανέφερε επίσης ότι αποδέχθηκε τη δικαστική απόφαση που εκδόθηκε σε βάρος του, χαρακτηρίζοντας δίκαιη τη διαδικασία.

Σύμφωνα με τη «Μηχανή του Χρόνου», καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης επτά μηνών για την εμπλοκή του στα γεγονότα.

Η Πέπη Ρηγοπούλου και η πύλη που κατέρρευσε

Στην άλλη πλευρά της εισόδου βρισκόταν η Καλλιόπη, γνωστή ως Πέπη, Ρηγοπούλου.

Η νεαρή φοιτήτρια τραυματίστηκε σοβαρά όταν το άρμα γκρέμισε την πύλη και η μεταλλική κατασκευή κατέρρευσε πάνω της.

Τα κάτω άκρα της υπέστησαν συντριπτικά τραύματα, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει μεγάλη δοκιμασία και κατά την αποκατάστασή της.

Η μαρτυρία της απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα στη δίκη που ακολούθησε.

Όταν κλήθηκε να καταθέσει, δεν μπορούσε να παραμείνει για πολλή ώρα όρθια. Χρειάστηκε να συνεχίσει μέρος της κατάθεσής της καθιστή.

Η Ρηγοπούλου περιέγραψε την κατάστασή της αμέσως μετά τον τραυματισμό, αλλά και τη βία που, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, δέχθηκαν οι τραυματιοφορείς κατά τη μεταφορά της στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών.

Στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της «Θάλαμος ανανήψεως» επανήλθε στις τελευταίες στιγμές πριν από την εισβολή.

Περιέγραψε πως βρισκόταν στριμωγμένη ανάμεσα στα κάγκελα και ένα αυτοκίνητο που είχε τοποθετηθεί στην είσοδο, προσπαθώντας μέχρι την τελευταία στιγμή να αποτρέψει την κίνηση του άρματος.

Η δική της αφήγηση αποτυπώνει το ανθρώπινο κόστος μιας επιχείρησης που ο επικεφαλής του άρματος, δεκαετίες αργότερα, εξακολουθούσε να υπερασπίζεται.

Η δίκη του Πολυτεχνείου το 1975

Η δικαστική διερεύνηση της καταστολής ξεκίνησε στις 16 Οκτωβρίου 1975, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα των Γυναικείων Φυλακών Κορυδαλλού.

Στο εδώλιο κάθισαν 33 κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους στρατιωτικοί, αστυνομικοί και πολιτικά πρόσωπα του δικτατορικού καθεστώτος.

Μεταξύ αυτών βρίσκονταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος και ο Δημήτριος Ιωαννίδης.

Κατά τη διαδικασία κατέθεσαν 237 μάρτυρες κατηγορίας και 47 μάρτυρες υπεράσπισης, σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή της «Μηχανής του Χρόνου».

Οι καταθέσεις αποκάλυψαν διαφορετικές πλευρές των γεγονότων: τις εντολές των στρατιωτικών, τη δράση των δυνάμεων καταστολής και όσα βίωσαν οι διαδηλωτές.

Οι νεκροί της εξέγερσης και η ιστορική τεκμηρίωση

Η καταστολή του Πολυτεχνείου δεν περιορίστηκε στην είσοδο του άρματος στον χώρο του ιδρύματος.

Τις ημέρες της εξέγερσης, στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν πραγματικά πυρά σε δρόμους της Αθήνας, με αποτέλεσμα θανάτους και τραυματισμούς πολιτών.

Η ιστορική έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών τεκμηρίωσε αρχικά 24 επώνυμα θύματα. Μεταγενέστερες εργασίες διεύρυναν την καταγραφή, ενώ ξεχωριστά εξετάζονται περιπτώσεις που δεν έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως.

Η ύπαρξη νεκρών κατά την καταστολή της εξέγερσης αποτελεί τεκμηριωμένο ιστορικό γεγονός. Δεν πρέπει να συγχέεται με το διαφορετικό ερώτημα αν έχει αποδειχθεί θάνατος από την ίδια την πτώση της πύλης.

Οι δύο μαρτυρίες, του αξιωματικού και της τραυματισμένης φοιτήτριας, διατηρούν σήμερα την ιστορική τους αξία ακριβώς επειδή καταγράφουν διαφορετικές εμπειρίες από την ίδια στιγμή.

Ο Γουνελάς επέμεινε ότι η επέμβαση ήταν αναγκαία. Η Ρηγοπούλου κατέθεσε για τον τραυματισμό και όσα έζησε. Ανάμεσά τους βρίσκεται η πύλη του Πολυτεχνείου, που κατέρρευσε τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1973 και έγινε διαχρονικό σύμβολο της εξέγερσης κατά της δικτατορίας.

Tags
Back to top button