Ο πόλεμος γύρω από το Ιράν διανύει ήδη τον όγδοο μήνα και έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο πετρέλαιο, στη ναυτιλία και στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Παρ' όλα αυτά, η παγκόσμια οικονομία δεν έχει υποστεί την κατάρρευση που πολλοί φοβούνταν στους πρώτους μήνες της σύγκρουσης.

Οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο ακόμη και για πετρέλαιο στα 200 δολάρια το βαρέλι, με επακόλουθο νέο πληθωριστικό σοκ και παγκόσμια ύφεση. Στην πράξη, το αργό κορυφώθηκε σημαντικά χαμηλότερα, ενώ οι διεθνείς αγορές κατάφεραν μέχρι σήμερα να απορροφήσουν μεγάλο μέρος των κραδασμών.

Τέσσερις «άμυνες» κράτησαν όρθια την αγορά

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι Financial Times, τέσσερις παράγοντες λειτούργησαν ως ανάχωμα απέναντι στο σοκ.

Πρώτον, η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται λιγότερο από το πετρέλαιο σε σχέση με προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις. Η ενεργειακή μετάβαση και η μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας έχουν περιορίσει τη δυνατότητα ενός και μόνο πετρελαϊκού σοκ να παραλύσει ολόκληρο το οικονομικό σύστημα.

Δεύτερον, οι εφοδιαστικές αλυσίδες αποδείχθηκαν πολύ πιο ευέλικτες. Εταιρείες και κράτη αναζήτησαν νέες διαδρομές, διαφορετικούς προμηθευτές και εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς.

Τρίτον, παραγωγοί εκτός Μέσης Ανατολής αύξησαν την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, καλύπτοντας μέρος των απωλειών. Τέταρτον, τα στρατηγικά αποθέματα χρησιμοποιήθηκαν για να απορροφήσουν τις ελλείψεις και να εμποδίσουν μια ανεξέλεγκτη εκτίναξη των τιμών.

Το Ορμούζ δεν σταμάτησε εντελώς να «αναπνέει»

Παρά τις σοβαρές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, οι ροές δεν μηδενίστηκαν. Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, οι εξαγωγές αργού από την περιοχή του Κόλπου υπολογίζονταν περίπου στα 16,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι 19,5 εκατομμυρίων πριν από την κρίση.

Περίπου 9,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως συνέχιζαν να περνούν από τα ίδια τα Στενά, γεγονός που περιόρισε το μέγεθος της ενεργειακής ασφυξίας.

Το Πεντάγωνο ζεσταίνει τις μηχανές για Ιράν – Πυρηνικά στο στόχαστρο

Το πρόβλημα όμως μεταφέρεται πλέον από το αργό στα τελικά καύσιμα.

Εκεί χτυπά τώρα ο πραγματικός κίνδυνος

Οι ζημιές σε διυλιστήρια του Κόλπου έχουν δημιουργήσει προβλήματα στην παραγωγή ντίζελ και άλλων καυσίμων. Έτσι, ακόμη και εάν υπάρχει διαθέσιμο αργό πετρέλαιο, δεν σημαίνει ότι μπορεί να μετατραπεί εύκολα και γρήγορα στα προϊόντα που χρειάζεται η οικονομία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές των τελικών ενεργειακών προϊόντων έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο από την τιμή του ίδιου του αργού. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, επειδή ντίζελ, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα περνούν άμεσα στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και τελικά στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.

Και η Τεχνητή Νοημοσύνη έβαλε «πλάτη»

Ένας ακόμη παράγοντας που έχει συγκρατήσει την οικονομική επιβράδυνση είναι η τεράστια επενδυτική δραστηριότητα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δισεκατομμύρια συνεχίζουν να κατευθύνονται σε data centers, υπολογιστικές υποδομές, ημιαγωγούς και τεχνολογικά έργα.

Αυτό έχει προσφέρει πρόσθετη ώθηση σε μεγάλες οικονομίες την ώρα που το ενεργειακό σοκ αφαιρεί εισόδημα και αυξάνει το κόστος. Ωστόσο, ούτε αυτή η επενδυτική έκρηξη θεωρείται ανεξάντλητη.

Το χρέος είναι η επόμενη νάρκη

Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αρχίζει να επιβαρύνει κυβερνήσεις με υψηλό δημόσιο χρέος. Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ βρίσκονται μεταξύ των οικονομιών που παρακολουθούν στενά οι αγορές, καθώς υψηλότερος πληθωρισμός σημαίνει ακριβότερο χρήμα και μεγαλύτερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Οι Χούθι χτυπούν στην καρδιά της Σ. Αραβίας – Στόχος το αεροδρόμιο του Ριάντ

Η σημερινή αντοχή, επομένως, δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα εξαφανίστηκε. Τα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται, οι εναλλακτικές διαδρομές κοστίζουν περισσότερο και η κατάσταση στο Ορμούζ παραμένει ασταθής.

Εάν οι ενεργειακές ροές δεχθούν νέο σοβαρό πλήγμα ή οι διαθέσιμες «άμυνες» εξαντληθούν, η διεθνής οικονομία θα βρεθεί απέναντι σε πολύ δυσκολότερο τεστ από αυτό που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα.