Μια νέα προειδοποίηση έρχεται να ρίξει βαριά σκιά πάνω από την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποίησε ότι τα παγκόσμια αποθέματα έχουν περιοριστεί δραματικά και ότι ακόμη και αν οι συνθήκες στην περιοχή σταθεροποιηθούν, η πλήρης αναπλήρωσή τους μπορεί να απαιτήσει έως και δύο χρόνια.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς η αγορά προσπαθεί να απορροφήσει τις συνέπειες των πολύμηνων διαταραχών στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Νάσερ, περίπου 3 δισ. βαρέλια πετρελαίου προσφοράς έχουν χαθεί από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια έχουν αντληθεί από παγκόσμια αποθέματα προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ενεργειακό «μαξιλάρι» που λεπταίνει επικίνδυνα.
Τέλος τα διόδια όπως τα ξέραμε! Πώς θα πληρώνει ο οδηγός
«Το σύστημα ήδη πιέζεται»
Μιλώντας στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, στην πρώτη του δημόσια ομιλία μετά την έναρξη του πολέμου, ο Νάσερ περιέγραψε μια αγορά που βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, απομένουν λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων, ενώ μεγάλο μέρος αυτής της ποσότητας δεν είναι άμεσα διαθέσιμο για να καλύψει μια νέα κρίση.
Το μήνυμα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό: τα αποθέματα που λειτουργούν ως «ασπίδα» απέναντι σε μια ξαφνική διακοπή εφοδιασμού έχουν μειωθεί, την ώρα που η παγκόσμια ζήτηση εξακολουθεί να απαιτεί τεράστιες ποσότητες πετρελαίου.
Και το πρόβλημα δεν σταματά στην ποσότητα του αργού.
Τέλος εποχής για χιλιάδες diesel το 2027! Γιατί θα κόβονται στο ΚΤΕΟ
Δεν είναι μόνο το πετρέλαιο – πιέζονται και τα καύσιμα
Η κρίση έχει χτυπήσει ολόκληρη την αλυσίδα ενέργειας, από το αργό πετρέλαιο έως τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεροπορίας. Ο Νάσερ προειδοποίησε ότι η πίεση μπορεί να ενταθεί μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία του Στενού του Ορμούζ και να επιστρέψει η εμπιστοσύνη στην αγορά.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις έχουν ήδη προσφύγει στα στρατηγικά τους αποθέματα. Οι χώρες της G7 συμφώνησαν πρόσφατα σε νέα απελευθέρωση περίπου 100 εκατ. βαρελιών αργού και ντίζελ, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι πιέσεις στην αγορά. Ωστόσο, αναλυτές έχουν επισημάνει ότι τέτοιες κινήσεις μπορούν να προσφέρουν κυρίως προσωρινή ανακούφιση, χωρίς να λύνουν τα βαθύτερα προβλήματα εφοδιασμού και διύλισης.
Τα φορτία επιστρέφουν – αλλά με τεράστιο κόστος
Παρά τις δυσκολίες, οι ροές πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου έχουν αυξηθεί σημαντικά. Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι οι αποστολές έφτασαν τον περασμένο μήνα περίπου τα 15,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης και πάνω από το 80% των προπολεμικών όγκων.
Όμως η επιστροφή των φορτίων δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει στην κανονικότητα.
Οι μεταφορές πραγματοποιούνται υπό πολύ υψηλότερο κόστος και με σημαντικό γεωπολιτικό ρίσκο. Οι τιμές του Brent παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, περίπου 40% υψηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Reuters.
Έτσι, ακόμη και όταν το πετρέλαιο κινείται ξανά, η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί με ένα πολύ μικρότερο περιθώριο ασφαλείας.
Ο εφιάλτης μπορεί να συνεχιστεί και μετά το τέλος της σύγκρουσης
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της προειδοποίησης Νάσερ είναι ότι η λήξη της σύγκρουσης δεν σημαίνει αυτόματα και λήξη της ενεργειακής κρίσης.
Όπως εξήγησε, ακόμη και μετά την αποκατάσταση των ροών, θα χρειαστεί χρόνος για να αναπληρωθούν τα αποθέματα που χρησιμοποιήθηκαν ως ανάχωμα απέναντι στην κρίση. Η διαδικασία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, θα μπορούσε να διαρκέσει έως δύο χρόνια, καθώς θα πρέπει ταυτόχρονα να καλύπτεται η κανονική παγκόσμια ζήτηση.
Αυτό σημαίνει ότι η αγορά μπορεί να εισέλθει σε μια παρατεταμένη περίοδο αυξημένης ευαισθησίας: ένα νέο χτύπημα σε υποδομές, μια νέα διακοπή σε θαλάσσια οδό ή μια σοβαρή διατάραξη στην παραγωγή θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις όταν τα αποθέματα ασφαλείας είναι ήδη περιορισμένα.
Η Aramco αναζητά νέες διαδρομές
Μπροστά σε αυτό το περιβάλλον, η Saudi Aramco εξετάζει εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές της και πρόσθετες εγκαταστάσεις αποθήκευσης στο εξωτερικό, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από ευάλωτα σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας.
Το μήνυμα του Νάσερ προς τις κυβερνήσεις είναι να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των υποδομών ως στρατηγική προτεραιότητα.
Για την παγκόσμια αγορά, όμως, η προειδοποίηση είναι ήδη αρκετά ηχηρή:
τα αποθέματα μειώθηκαν, οι εφεδρείες χρησιμοποιήθηκαν και η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι υπόθεση ημερών.
Το πετρέλαιο μπορεί να συνεχίσει να ρέει, όμως το ενεργειακό «μαξιλάρι» που προστατεύει την παγκόσμια οικονομία έχει γίνει πολύ λεπτότερο. Και όσο αυτό παραμένει έτσι, κάθε νέα αναταραχή μπορεί να βρίσκει την αγορά περισσότερο εκτεθειμένη.
