Φανταστείτε ένα ελληνικό F-35 να πετάει πάνω από το Αιγαίο και, αντί να επιχειρεί μόνο του, να έχει μπροστά του ένα ή περισσότερα μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη. Drones που δεν χρειάζονται πιλότο, μπορούν να λειτουργήσουν σε εξαιρετικά επικίνδυνες περιοχές, να μεταφέρουν αισθητήρες ή όπλα και, σε συγκεκριμένες αποστολές, να αναλάβουν ρόλους που σήμερα θα απαιτούσαν ένα επανδρωμένο μαχητικό.

Αυτό ακριβώς είναι το concept των Collaborative Combat Aircraft, των γνωστών CCA, και σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της «Καθημερινής», η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με δύο εταιρείες για τέτοια συστήματα: τη Boeing για το MQ-28 Ghost Bat και τη Shield AI για το υπό ανάπτυξη X-BAT.

Η Ελλάδα έχει παραγγείλει 20 F-35A και η αμερικανική DSCA είχε εγκρίνει το 2024 πιθανή πώληση έως και 40 αεροσκαφών στην Ελλάδα. Το ερώτημα λοιπόν είναι τι ακριβώς μπορεί να προσθέσει ένα Ghost Bat σε ένα F-35 και γιατί ένα τέτοιο drone μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι αεροπορικές επιχειρήσεις.

Ελληνικά Heron TP vs τουρκικά Aksungur: Ποια χώρα θα έχει τα καλύτερα UAV

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Το MQ-28 Ghost Bat είναι ένα αυστραλιανής σχεδίασης και παραγωγής μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης που αναπτύχθηκε από την Boeing Defence Australia για τη Royal Australian Air Force. Δεν πρόκειται δηλαδή για ένα μεγαλύτερο UAV αναγνώρισης, αλλά για μια πλατφόρμα που εξαρχής σχεδιάστηκε ώστε να συνεργάζεται με επανδρωμένα μαχητικά και να εκτελεί αποστολές σε περιβάλλον υψηλής απειλής.

Οι επίσημες προδιαγραφές είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Το MQ-28 έχει μέγιστο βάρος απογείωσης έως περίπου 12.000 λίβρες, δηλαδή περίπου 5,4 τόνους, μπορεί να φτάσει ταχύτητα έως Mach 0,9, επιχειρεί σε ύψος άνω των 40.000 ποδιών και η Boeing δίνει εμβέλεια άνω των 2.000 ναυτικών μιλίων, δηλαδή πάνω από 3.700 χιλιόμετρα.

Το σημαντικό όμως δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Η αρχιτεκτονική του είναι αρθρωτή. Η Boeing έχει σχεδιάσει το αεροσκάφος με open-system architecture, επιτρέποντας την ενσωμάτωση διαφορετικών αισθητήρων και φορτίων ανάλογα με την αποστολή. Παράλληλα, το εμπρόσθιο τμήμα του είναι σχεδιασμένο ώστε να μπορεί να δέχεται διαφορετικά missionized payloads.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία του CCA. Το Ghost Bat δεν χρειάζεται να είναι ένα «μικρό F-35». Μπορεί να λειτουργεί ως προέκταση των αισθητήρων και των δυνατοτήτων ενός επανδρωμένου μαχητικού.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι πλέον δεν μιλάμε μόνο για θεωρητικές δυνατότητες. Τον Δεκέμβριο του 2025, ένα MQ-28A εκτόξευσε πραγματικό AIM-120 AMRAAM εναντίον εναέριου στόχου και τον κατέστρεψε, ενώ επιχειρούσε ως loyal wingman ενός αυστραλιανού E-7A Wedgetail.

Παράλληλα, το 2026 η Αυστραλία έχει περάσει από τη φάση των πρωτοτύπων προς την παραγωγή, με επιπλέον Block 2 Ghost Bat και ανάπτυξη Block 3.

Η ακριβής τιμή ενός επιχειρησιακού MQ-28 δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα, όμως οι διαθέσιμες εκτιμήσεις την τοποθετούν περίπου στα 12 έως 15 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα.

Πώς Λειτουργεί Δίπλα στο F-35

Για να καταλάβουμε τη χρησιμότητα του Ghost Bat, πρέπει να ξεχάσουμε την εικόνα ενός drone που απλώς ακολουθεί μηχανικά ένα μαχητικό.

Η φιλοσοφία είναι διαφορετική. Το F-35 λειτουργεί ως ο επανδρωμένος κόμβος μιας ομάδας, ενώ το CCA αναλαμβάνει συγκεκριμένα καθήκοντα με υψηλό βαθμό αυτονομίας. Ο πιλότος δεν χρειάζεται να χειρίζεται συνεχώς κάθε κίνηση του drone. Αντίθετα, του αναθέτει αποστολές και κανόνες εμπλοκής, ενώ το σύστημα αυτονομίας εκτελεί τα επιμέρους βήματα.

Έτσι, ένα Ghost Bat μπορεί να πετάξει μπροστά από το F-35 και να χρησιμοποιήσει τους αισθητήρες του για επιτήρηση, αναγνώριση και συλλογή πληροφοριών. Μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως αισθητήρας προώθησης, αυξάνοντας τη γεωγραφική περιοχή που μπορεί να ελεγχθεί από την ομάδα.

Ένας ακόμη ρόλος είναι το electronic warfare. Ένα CCA μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποστολές στις οποίες ένα επανδρωμένο μαχητικό θα ήταν πολύτιμο για να εκτεθεί πρώτο. Η χαμηλή παρατηρησιμότητα του Ghost Bat έχει ήδη υποβληθεί σε δοκιμές radar cross-section, με την Boeing να αναφέρει ότι τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τον σχεδιασμό χαμηλής ανιχνευσιμότητας.

Υπάρχει φυσικά και ο ρόλος του όπλου. Η δοκιμή με τον AIM-120 απέδειξε ότι το Ghost Bat μπορεί να αποτελέσει φορέα πραγματικού αεροπορικού όπλου. Αυτό σημαίνει ότι σε μια μελλοντική επιχειρησιακή διαμόρφωση ένα CCA δεν θα είναι απλώς «μάτια» του F-35, αλλά δυνητικά ένας επιπλέον φορέας ισχύος.

Και αυτό δημιουργεί το βασικό πλεονέκτημα: combat mass. Ένα επανδρωμένο μαχητικό μπορεί να αποκτήσει έναν ή περισσότερους μη επανδρωμένους συνεργάτες χωρίς να αυξηθεί αντίστοιχα ο αριθμός των πιλότων που πρέπει να εκτεθούν στην αποστολή.

Όλες οι κατηγορίες πολεμικών πλοίων και πως διαφέρουν

Πώς θα μας Βοηθούσε

Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία.

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», η Ελλάδα εξετάζει το MQ-28 και το X-BAT ως πιθανές επιλογές CCA για να επιχειρούν μαζί με τα F-35. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι το X-BAT αναμένεται να είναι διαθέσιμο περίπου το 2028 με 2029, ενώ το Ghost Bat έχει ήδη περάσει σε πιο ώριμη φάση δοκιμών και παραγωγής.

Σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο, η αξία ενός τέτοιου συστήματος δεν θα ήταν απαραίτητα να επιτεθεί πρώτο. Θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προωθημένος αισθητήρας, να αυξήσει την εικόνα της περιοχής και να αναγκάσει τον αντίπαλο να αντιμετωπίσει περισσότερες ταυτόχρονες απειλές.

Για παράδειγμα, ένα F-35 θα μπορούσε να παραμένει σε θέση όπου διατηρεί μεγαλύτερο βαθμό επιβιωσιμότητας, ενώ ένα CCA θα επιχειρεί πιο μπροστά, αναλαμβάνοντας αποστολή επιτήρησης ή ηλεκτρονικού πολέμου. Εάν η αποστολή απαιτεί οπλισμένη πλατφόρμα, το CCA θα μπορούσε, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τους κανόνες εμπλοκής, να προσθέσει επιπλέον όπλα στην ομάδα.

Το κρίσιμο όμως είναι ότι δεν πρέπει να παρουσιάζουμε το Ghost Bat ως ένα αυτόνομο «ρομπότ που αποφασίζει μόνο του να επιτεθεί». Η πραγματική επιχειρησιακή αξία βρίσκεται στη συνεργασία ανθρώπου και μηχανής, στη δικτύωση, στους αισθητήρες, στις επικοινωνίες και στους κανόνες που θα καθορίζουν πόσο αυτόνομα θα μπορεί να λειτουργεί.

Και υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας: η ποσότητα. Η Αυστραλία έχει ήδη δηλώσει ως όραμα τουλάχιστον τρία μη επανδρωμένα αεροσκάφη για κάθε επανδρωμένο combat aircraft, δείχνοντας προς τα πού κατευθύνεται η φιλοσοφία του CCA.

Άρα, αν στο μέλλον η Ελλάδα αποκτούσε αντίστοιχη δυνατότητα, δεν θα μιλούσαμε απλώς για «ένα drone δίπλα σε ένα F-35». Θα μιλούσαμε για μια διαφορετική δομή αεροπορικής ισχύος, όπου ένα επανδρωμένο μαχητικό θα αποτελούσε τον πυρήνα μιας μικρής ομάδας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων πλατφορμών.

Και αυτή είναι ίσως η πραγματική σημασία του MQ-28 Ghost Bat: όχι να αντικαταστήσει το F-35, αλλά να πολλαπλασιάσει τις δυνατότητές του. Για την Ελλάδα, η επιλογή ανάμεσα στο ήδη ώριμο Ghost Bat και σε νεότερες προτάσεις όπως το X-BAT θα εξαρτηθεί τελικά από το κόστος, την αυτονομία, τους αισθητήρες, τα όπλα, τη διαλειτουργικότητα με τα ελληνικά F-35 και κυρίως από το πόσο γρήγορα μπορεί να μετατραπεί η τεχνολογία αυτή σε πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα.