Η εφαρμογή του νέου τέλους των 2 ευρώ για κάθε τελωνειακό είδος από αύριο (1.11.2026) για παραγγελίες που φτάνουν στην Ελλάδα από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης έφερε στο προσκήνιο τα σχέδια της Κομισιόν για νέο «φρένο» στις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων στα κράτη μέλη της.

Υπενθυμίζεται ότι στις τελωνειακές επιβαρύνσεις που εφαρμόζονται στις εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες στην Ελλάδα, από 1η Νοεμβρίου προστίθεται το Ενωσιακό Τέλος Διεκπεραίωσης ύψους 2 ευρώ για κάθε τελωνειακό είδος.

Η χρέωση εφαρμόζεται ανεξάρτητα από την αξία του προϊόντος και μπορεί να μετακυλιστεί στον αγοραστή, ανάλογα με τους όρους της συναλλαγής και τον τρόπο διαχείρισης της εισαγωγής.

Για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, το νέο τέλος θα συνυπάρχει με τον προσωρινό τελωνειακό δασμό των 3 ευρώ ανά είδος, ο οποίος ισχύει από την 1η Ιουλίου 2026, με την επιβάρυνση να φτάνει τα 5 ευρώ.

Σύμφωνα με εγκύκλιο από τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή, το τέλος των 2 ευρώ δεν αντιστοιχεί απαραίτητα σε κάθε προϊόν ξεχωριστά. Η βάση υπολογισμού είναι το τελωνειακό είδος: προϊόντα που έχουν την ίδια δασμολογική κατάταξη και περιγραφή, καθώς και την ίδια καταγωγή όπου αυτό απαιτείται, μπορούν να δηλωθούν ως ένα είδος στην ίδια αποστολή. Σε αυτή την περίπτωση, το τέλος επιβάλλεται μία φορά για το συγκεκριμένο είδος.

Αντίθετα, όταν τα προϊόντα μιας παραγγελίας υπάγονται σε διαφορετικές τελωνειακές κατηγορίες, η χρέωση υπολογίζεται ξεχωριστά για καθεμία. Επομένως, το πλήθος των ειδών που αναγνωρίζονται στη διασάφηση – και όχι απλώς ο αριθμός των τεμαχίων – καθορίζει το ποσό.

Τα σχέδια της ΕΕ

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να περιορίσει τις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων στην Ευρώπη, καθώς εντείνονται οι διαμαρτυρίες μεγάλων βιομηχανικών κλάδων που βλέπουν την παραγωγή τους να συρρικνώνεται.

Την ίδια στιγμή, τους κινδύνους που μπορούν αυτοί οι περιορισμοί να έχουν για τις ελληνικές επιχειρήσεις επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών (ΣΕΧΒ).

Υπενθυμίζεται ότι οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν να μειωθεί το θηριώδες έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο με την Κίνα, το οποίο έφτασε τα 360 δισ. ευρώ πέρυσι.

Μετά την πρόσφατη συμφωνία με το Πεκίνο για ποσόστωση στις εισαγωγές κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων, η Κομισιόν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, σχεδιάζει την εφαρμογή αντίστοιχων μέτρων και στις εισαγωγές άλλων προϊόντων, όπως τα χημικά, ο μηχανολογικός εξοπλισμός και τα έπιπλα.

Οι κίνδυνοι από τα μέτρα

Η εφαρμογή αμυντικών εμπορικών μέτρων, όπως είναι τα μέτρα κατά του ντάμπινγκ και των επιδοτήσεων (Anti-Dumping and Anti-Subsidy) καθώς και η επιβολή πλαφόν στις εισαγωγές προϊόντων, έχουν ως στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από αθέμιτο ανταγωνισμό.

Υπάρχουν, ωστόσο, κίνδυνοι καθώς η έκθεση στον κινεζικό ανταγωνισμό δεν είναι η ίδια για όλες τις επιχειρήσεις και τις αλυσίδες αξίας στους κλάδους που πλήττονται.

Στην περίπτωση της χημικής βιομηχανίας, για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις που κυρίως αντιμετωπίζουν πρόβλημα είναι αυτές που παράγουν πρωτογενή υλικά, όπως τα πολυμερή και τα βασικά χημικά. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις, οι οποίες χρησιμοποιούν τα πρωτογενή χημικά για την παραγωγή προϊόντων, όπως τα καλλυντικά, είτε ενισχύθηκαν είτε είχαν πολύ μικρότερες απώλειες.

Αυτές μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά από την επιβολή περιοριστικών μέτρων, εφόσον αυξηθεί το κόστος εισροών που θα οδηγήσει σε άνοδο το κόστος και τις τιμές τους.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία, όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών (ΣΕΧΒ), Πάνος Σκαρλάτος.

Η επέλαση των κινεζικών προϊόντων είχε ως αποτέλεσμα να κλείσουν τα τελευταία χρόνια εργοστάσια που αντιστοιχούν περίπου στο 10% του κλάδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ ο βαθμός αξιοποίησης της παραγωγικής δυναμικότητάς του είναι χαμηλός, περίπου στο 74%.

Βασικοί λόγοι που εξηγούν την υποχώρηση είναι το πολύ υψηλότερο ενεργειακό κόστος, με τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη τον Σεπτέμβριο του 2026 να είναι εξαπλάσιες από ό,τι στις ΗΠΑ, και η αδύναμη ζήτηση.

Ο κ. Σκαρλάτος τονίζει ότι πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή στον αντίκτυπό τους στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν πρωτογενή χημικά στη δραστηριότητά τους. Σημειώνει επίσης ότι η Κομισιόν πρέπει να εγγυηθεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες έρευνας – ώστε να επιτρέψει, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, να παρακολουθούν ευκολότερα τις διαδικασίες – και να προχωρά σε τακτικές διαβουλεύσεις με τους παραγωγούς που επηρεάζονται.

Ο κ. Σκαρλάτος ανέφερε, μεταξύ άλλων: «Η χημική βιομηχανία εκτιμά ότι τα υφιστάμενα μέσα εμπορικής άμυνας διασφαλίζουν, σε γενικές γραμμές, μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ των διαφόρων οικονομικών συμφερόντων κατά μήκος των αλυσίδων αξίας».

«Ωστόσο, η χημική βιομηχανία ζητά την επανεξέταση της εφαρμογής των εν λόγω κανονισμών, με στόχο την προσαρμογή τους στις μελλοντικές ανάγκες, την απλούστευση των διαδικασιών και τη μείωση του συνολικού χρόνου που απαιτείται για την υποβολή καταγγελιών και τη διενέργεια ερευνών, ώστε να παρέχεται ταχύτερη προστασία στους πληττόμενους παραγωγούς» πρόσθεσε ο κ. Σκαρλάτος.

Η θέση του ΣΕΒ

Ο ΣΕΒ, που εκφράζει το σύνολο της ελληνικής βιομηχανίας, σημειώνει ότι δεν υπάρχει ακόμη απόφαση περιορισμού των κινεζικών εισαγωγών και παραπέμπει σε πρόσφατο κείμενο θέσεων της κορυφαίας ευρωπαϊκής εργοδοτικής οργάνωσης UNICE για τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις ΕΕ-Κίνας, στη σύνταξη του οποίου έχει συμβάλει.

Σε γενικές γραμμές, το κείμενο αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ισορροπημένη ευρωπαϊκή στρατηγική, που θα αντιμετωπίζει τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τις στρατηγικές εξαρτήσεις, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς τους διαύλους εμπορίου και συνεργασίας με την Κίνα.

Βασική προτεραιότητα, σύμφωνα με το κείμενο, παραμένει η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.