Η υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, επεξεργασμένου και μη, συνδέθηκε με αυξημένες πιθανότητες διαβήτη σε περισσότερους από 34.000 ενήλικες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα μεγάλης αμερικανικής μελέτης, σύμφωνα με τα οποία η αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος συνδέεται με αισθητά υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη.

Ειδικότερα, όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες κόκκινου κρέατος είχαν κατά 49% περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν από διαβήτη σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν στα χαμηλότερα επίπεδα κατανάλωσης.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Nutrition, εξέτασε χωριστά το συνολικό, το επεξεργασμένο και το μη επεξεργασμένο κόκκινο κρέας, καταγράφοντας αυξημένες πιθανότητες διαβήτη και στις τρεις κατηγορίες.

Τι έδειξε η ανάλυση

Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 34.737 Αμερικανούς ηλικίας 18 ετών και άνω, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στην Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ, NHANES, κατά την περίοδο 2003-2016.

Περίπου το 10,5% των συμμετεχόντων είχε διαβήτη. Η διάγνωση βασίστηκε είτε σε προηγούμενη ιατρική γνωμάτευση και λήψη αντιδιαβητικών φαρμάκων είτε σε εργαστηριακές τιμές γλυκόζης και γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, το εισόδημα και η συνολική ποιότητα της διατροφής, διαπίστωσαν ότι:

• Η υψηλότερη κατανάλωση συνολικού κόκκινου κρέατος συνδεόταν με 49% μεγαλύτερες πιθανότητες διαβήτη.
• Η υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος, όπως αλλαντικά και λουκάνικα, συνδεόταν με 47% μεγαλύτερες πιθανότητες.
• Η υψηλή κατανάλωση μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος, όπως βοδινό, χοιρινό και αρνί, συνδεόταν με 24% μεγαλύτερες πιθανότητες.

Κάθε επιπλέον μερίδα συνολικού κόκκινου κρέατος την ημέρα συσχετίστηκε με αύξηση κατά περίπου 16% στις πιθανότητες διαβήτη. Για το επεξεργασμένο και το μη επεξεργασμένο κόκκινο κρέας, η αντίστοιχη αύξηση ήταν περίπου 10% ανά ημερήσια μερίδα.

Τι συνέβη όταν το κρέας αντικαταστάθηκε

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης, μέσω στατιστικών μοντέλων, τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μία μερίδα κόκκινου κρέατος αντικαθίστατο από άλλες πηγές πρωτεΐνης, συμφωνα με το 

Η μεγαλύτερη διαφορά παρατηρήθηκε με τις φυτικές πρωτεΐνες. Η αντικατάσταση μίας ημερήσιας μερίδας κόκκινου κρέατος με ξηρούς καρπούς, σπόρους, όσπρια ή προϊόντα σόγιας συνδέθηκε με 14% χαμηλότερες πιθανότητες διαβήτη.

Μικρότερη, αλλά επίσης σημαντική, μείωση κατά περίπου 11%-12% παρατηρήθηκε όταν το κόκκινο κρέας αντικαθίστατο από πουλερικά, γαλακτοκομικά προϊόντα ή δημητριακά ολικής άλεσης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν έχει σημασία μόνο ποιο τρόφιμο περιορίζεται, αλλά και με ποιο αντικαθίσταται. Οι φυτικές πηγές πρωτεΐνης παρουσίασαν την ισχυρότερη ευνοϊκή συσχέτιση.

Πώς εξηγείται η σχέση

Οι πιθανοί μηχανισμοί που συνδέουν το κόκκινο κρέας με τον διαβήτη περιλαμβάνουν τα κορεσμένα λιπαρά, τον αιμικό σίδηρο, το αλάτι και τα νιτρικά άλατα που περιέχονται κυρίως στα επεξεργασμένα προϊόντα.

Οι ουσίες αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, το οξειδωτικό στρες και τις φλεγμονώδεις διεργασίες του οργανισμού. Οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί, ωστόσο, δεν εξετάστηκαν άμεσα στο πλαίσιο της μελέτης.

Δεν αποδεικνύεται σχέση αιτίας και αποτελέσματος

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι ότι το κόκκινο κρέας προκαλεί από μόνο του διαβήτη.

Η έρευνα ήταν παρατηρητική και διατομεακή, γεγονός που σημαίνει ότι οι διατροφικές συνήθειες και η παρουσία διαβήτη καταγράφηκαν σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι η κατανάλωση κρέατος προηγήθηκε της νόσου.

Επιπλέον, η διατροφή αξιολογήθηκε μέσα από ανακλήσεις των τροφίμων που είχαν καταναλώσει οι συμμετέχοντες, οι οποίες δεν αντικατοπτρίζουν πάντοτε με ακρίβεια τις μακροχρόνιες διατροφικές τους συνήθειες. Η μελέτη δεν διέκρινε επίσης μεταξύ διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2.

Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι ο περιορισμός του κόκκινου και κυρίως του επεξεργασμένου κρέατος, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των φυτικών πρωτεϊνών, μπορεί να αποτελεί μέρος ενός πιο υγιεινού διατροφικού προτύπου.