Έκτακτη ενημέρωση για την ασφάλεια των λουομένων εξέδωσαν οι λιμενικές και δημοτικές αρχές στις βορειοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, καθώς καταγράφεται ραγδαία αύξηση στην εμφάνιση γιγαντιαίων μεδουσών. Πρόκειται για το είδος τριχωτό κυανίδιο (Cyanea capillata), ευρύτερα γνωστό ως «χαίτη λιονταριού», το οποίο συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα θαλάσσια ασπόνδυλα του πλανήτη.

Η γεωγραφική εξάπλωση και τα χαρακτηριστικά του είδους

Η παρουσία των μεδουσών έχει γίνει ιδιαίτερα αισθητή σε ολόκληρη την ακτογραμμή της Νέας Αγγλίας, επηρεάζοντας δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς σε πολιτείες όπως το Μέιν, η Μασαχουσέτη, το Νιου Χάμσαϊρ και το Ροντ Άιλαντ.

Το συγκεκριμένο είδος διακρίνεται για τις εντυπωσιακές βιολογικές του διαστάσεις:

• Η διάμετρος της «καμπάνας» του μπορεί να ξεπεράσει τα 2 μέτρα.

• Τα λεπτά, τριχοειδή πλοκάμια του εκτείνονται σε μήκος που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 35 μέτρα.

Οι κίνδυνοι από το νευροτοξικό φορτίο

Τα πλοκάμια της «χαίτης λιονταριού» φέρουν εκατομμύρια κνιδοκύτταρα, τα οποία απελευθερώνουν ισχυρές νευροτοξίνες. Σε περίπτωση επαφής με τον άνθρωπο, προκαλείται έντονος, καυστικός πόνος, ο οποίος κλιμακώνεται εντός της πρώτης ώρας. Το τσίμπημα συνοδεύεται συνήθως από ερεθισμό, πρήξιμο και κνησμό, ενώ σε πιο ευαίσθητους οργανισμούς ενδέχεται να εκδηλωθούν συμπτώματα όπως μυϊκές κράμπες, πονοκέφαλος ή ναυτία.

Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή των πολιτών στο γεγονός ότι ακόμη και οι νεκρές μέδουσες που ξεβράζονται στην άμμο παραμένουν επικίνδυνες. Τα αποκομμένα πλοκάμια διατηρούν την ικανότητα να διοχετεύουν δηλητήριο για διάστημα έως και 25 ημερών μετά τον θάνατο του οργανισμού.

Τα αίτια της πληθυσμιακής έξαρσης

Οι θαλάσσιοι βιολόγοι αποδίδουν τη μαζική μετακίνηση των μεδουσών προς τις ακτές σε έναν συνδυασμό περιβαλλοντικών παραγόντων. Η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων λόγω της κλιματικής αλλαγής, η αλλαγή στη φορά των θαλάσσιων και αιολικών ρευμάτων, καθώς και η υπεραφθονία τροφής (ζωοπλαγκτόν) στις προστατευόμενες παράκτιες ζώνες, δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τη συγκέντρωση των μεγάλων αυτών πληθυσμών κοντά στις παραλίες.

Παράλληλα, ανάλογα φαινόμενα μεταβολής των θαλάσσιων οικοσυστημάτων παρατηρούνται και στην Ευρώπη. Στη λεκάνη της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών ακτών, καταγράφεται αυξημένη δραστηριότητα ξενικών ειδών, όπως ορισμένων ειδών τοξικών ψαριών με ισχυρή οδοντοστοιχία (π.χ. λαγοκέφαλοι), τα οποία προκαλούν ανησυχία στις τοπικές κοινότητες και απαιτούν την αυξημένη προσοχή των επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων.