Σε έναν σαφώς ηπιότερο τόνο για τις διεθνείς διαφορές εμφανίστηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας ότι οι αντιπαραθέσεις μεταξύ κρατών πρέπει να επιλύονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και όχι στα πεδία των μαχών. Ο Τούρκος πρόεδρος έφτασε μάλιστα να χαρακτηρίσει τον αμοιβαίο σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας «θεμελιώδη αρχή» της τουρκικής πολιτικής.
Θέλουν την Ελλάδα στα γόνατα για το GSI – Η Άγκυρα απαιτεί να πάρουμε την άδεια της
Οι δηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς γίνονται την ώρα που τα τουρκικά μέσα παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, την αγορά των F-35, την αναβάθμιση των F-16 και τη στενότερη αμυντική και ενεργειακή συνεργασία Αθήνας, Ουάσιγκτον, Λευκωσίας και Ιερουσαλήμ.
«Οι διαφορές όχι στα πεδία των μαχών»
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε στο αυξανόμενο πλήθος πολεμικών εστιών στη Μέση Ανατολή, από τον Λίβανο και την Υεμένη μέχρι το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά συμφέροντα προωθούνται μέσω δυνάμεων που ενεργούν για λογαριασμό τρίτων.
Παρουσίασε παράλληλα την Τουρκία ως «νησίδα σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης» σε μια περιοχή γεμάτη κρίσεις και υποστήριξε ότι τα ίδια τα κράτη της περιοχής πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την επίλυση των προβλημάτων τους.
«Οι διαφορές πρέπει να επιλύονται όχι στα πεδία των μαχών αλλά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η εθνική κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να γίνονται αμοιβαία σεβαστές.
Την ίδια ώρα οι Τούρκοι κοιτούν τα ελληνικά F-35
Σχεδόν ταυτόχρονα, όμως, τουρκικά μέσα ενημέρωσης εστιάζουν στην ταχεία ενίσχυση των ελληνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων. Το Haber Global παρουσιάζει την αγορά των 20 F-35, την αναβάθμιση ελληνικών F-16 σε επίπεδο Viper και την προμήθεια νέων πυραύλων και πυρομαχικών ως παράγοντες που μπορούν να μεταβάλουν τους υπολογισμούς ισχύος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα ελληνικά F-35, τα οποία αναμένεται να αρχίσουν να παραδίδονται από τα τέλη της δεκαετίας, την ώρα που η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος λόγω της υπόθεσης των ρωσικών S-400.
Τα έξι F-35 που είχαν αρχικά κατασκευαστεί για την Τουρκία εξακολουθούν να βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Άγκυρα επιδιώκει εδώ και χρόνια να επανέλθει στο πρόγραμμα.
Ανησυχία και για GSI και Ελλάδα–Κύπρο–Ισραήλ
Η τουρκική ανησυχία δεν περιορίζεται στα μαχητικά. Δημοσιεύματα στην Τουρκία συνδέουν την πρόσφατη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα με την ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της ενέργειας.
Στο ίδιο κάδρο τοποθετούν και τον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, για το οποίο η Άγκυρα προβάλλει ενστάσεις βασισμένες στις δικές της διεκδικήσεις περί θαλάσσιων δικαιοδοσιών. Η Αθήνα από την πλευρά της δεν αποδέχεται ότι απαιτείται τουρκική άδεια για την υλοποίηση του έργου και επιμένει ότι η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Αθήνα: Διάλογος, αλλά όχι για ζητήματα κυριαρχίας
Η ελληνική θέση επίσης υποστηρίζει τον διάλογο και τη διπλωματική επίλυση διαφορών, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επαναλάβει ότι το μόνο ζήτημα που η Αθήνα αναγνωρίζει ως διαφορά προς οριοθέτηση με την Τουρκία είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ.
Παράλληλα, η Ελλάδα θεωρεί την επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια δικαίωμα που απορρέει από το Δίκαιο της Θάλασσας και απορρίπτει συζήτηση για ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας.
Έτσι, η νέα αναφορά του Ερντογάν σε κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα και διπλωματία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνοτουρκικά παραμένουν σε εύθραυστη ισορροπία. Οι δημόσιοι τόνοι μπορεί να έχουν πέσει, όμως τα δύσκολα ζητήματα σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και ενεργειακά έργα παραμένουν στο τραπέζι.
