Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, επιβεβαίωσε κατά την άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι η έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης (κυρίως για συστήματα Patriot) αποτελεί το κρισιμότερο εμπόδιο για την ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
Οι προσπάθειες της ΕΕ να πείσουν κράτη-μέλη να παραχωρήσουν αποθέματα προσέκρουσαν σε εθνικές αμυντικές προτεραιότητες. Όπως αναφέρουν διεθνή δίκτυα ενημέρωσης, η Ελλάδα και η Ισπανία αρνήθηκαν κατηγορηματικά να δωρίσουν πυραύλους αναχαίτισης, παρά τις πιέσεις και την πρόταση να μεταφερθούν βλήματα των οποίων η διάρκεια ζωής πλησιάζει στο τέλος της.
Η Αθήνα απέρριψε το αίτημα, επικαλούμενη τις δικές της επιτακτικές ανάγκες εθνικής ασφάλειας και τη διατήρηση των επιχειρησιακών της αποθεμάτων, υπό το πρίσμα της πάγιας γεωπολιτικής έντασης και της μακροχρόνιας αντιπαλότητας με την Τουρκία, ειδικά αυτό το κρίσιμο διάστημα.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεργάζεται στενά με την Ουκρανία για την υλοποίηση του πρωτοποριακού αντιβαλλιστικού συστήματος FREYJA.
Το φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα, το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα το προηγούμενο διάστημα, αποτελεί μια κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια με τη συμμετοχή 10 χωρών (Ουκρανία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Νορβηγία, Σουηδία, Δανία και Ολλανδία).
Το σύστημα βασίζεται σε μια φιλοσοφία «ανοιχτής αρχιτεκτονικής», συνδυάζοντας την ουκρανική πολεμική εμπειρία με την προηγμένη δυτική τεχνολογία.
Οι πύραυλοι αναχαίτισης της Ευρώπης θα αναπτύσσονται από την ουκρανική εταιρεία Fire Point και έχουν τις ρίζες τους σε δύο σοβιετικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους που χρησιμοποιούνταν στο σύστημα S-300 (συγκεκριμένα της σειράς 5V55).
Οι Ουκρανοί εκσυγχρονίζουν αυτά τα συστήματα (οικογένεια πυραύλων FP-7.x) μετατρέποντάς τους σε οικονομικά βιώσιμους αντιβαλλιστικούς πυραύλους.
Επειδή η Ουκρανία δεν παράγει ακόμη όλα τα απαραίτητα ηλεκτρονικά συστήματα, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (εταιρείες όπως η Hensoldt, η Thales, η Saab, η Leonardo και η Eurosam) θα συνεισφέρουν με προηγμένα ραντάρ, αισθητήρες, συστήματα διοίκησης-ελέγχου και κεφαλές αυτοκατεύθυνσης (seekers).
Τα νέα πυραυλικά συστήματα θα είναι πλήρως συμβατά με τα πρωτόκολλα διασύνδεσης δεδομένων του ΝΑΤΟ (Link 16), ώστε να ενσωματώνεται απρόσκοπτα στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αεράμυνα.
Κύριος στόχος είναι η δημιουργία μιας οικονομικής εναλλακτικής λύσης απέναντι στο αμερικανικό σύστημα Patriot PAC-3.
Ενώ ένα βλήμα Patriot κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια, το κόστος ανά βολή του FREYJA υπολογίζεται σε περίπου 700.000 δολάρια.
Η συμμαχία στοχεύει στην ανάπτυξη ενός λειτουργικού πρωτοτύπου έως τα μέσα του 2027, με απώτερο σκοπό τη μαζική παραγωγή για τη θωράκιση τόσο της Ουκρανίας όσο και ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου από τη ρωσική βαλλιστική απειλή.
