«Έχετε χώρο για ακόμη έναν;».  Κάθε λίγα λεπτά χτυπά το τηλέφωνο ιδιοκτήτη νεκροτομείου στο Παρίσι. Από τότε που το πρωτοφανές κύμα καύσωνα άρχισε να κοστίζει ζωές και να εξαντλεί τη χωρητικότητα των χώρων φύλαξης σορών, οι υπεύθυνοι γραφείων τελετών και οι οικογένειες των νεκρών τού απευθύνουν σχεδόν πάντα την ίδια ερώτηση. Με τους 32 θαλάμους του ψυγείου του γεμάτους, ο Ζουχαΐρ Χερτέλι αναγκάζεται να απαντά ευγενικά, αλλά αδιάκοπα: «Όχι».

«Αντιμετωπίζουμε μια πραγματικά καταστροφική κατάσταση», δήλωσε. «Δέχομαι εκατοντάδες τηλεφωνήματα», τονίζει μιλώντας στο Associated Press.

Καθώς το ιστορικό κύμα καύσωνα μετακινήθηκε το Σαββατοκύριακο προς ανατολικές περιοχές της Ευρώπης, η Γαλλία άρχισε να καταγράφει το ανθρώπινο κόστος που άφησε πίσω του.

Η καταμέτρηση των θυμάτων θα πάρει χρόνο

Η στατιστική και υγειονομική αποτίμηση των θανάτων που συνδέονται με τον καύσωνα ενδέχεται να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι ο απολογισμός των αδιάκοπων ακραίων θερμοκρασιών ήταν βαρύς για τη Γαλλία, την πρώτη χώρα που επλήγη από τα μέσα Ιουνίου, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους που πέθαναν στα σπίτια τους.

«Βλέπουμε τεράστια αύξηση στους θανάτους εξαιτίας του καύσωνα και έχουμε γεμίσει εντελώς», είπε ο Χερτέλι.

Στην πρώτη προκαταρκτική της εκτίμηση, η γαλλική υπηρεσία Δημόσιας Υγείας ανέφερε ότι οι θάνατοι αυξήθηκαν κατακόρυφα κατά την κορύφωση του καύσωνα την περασμένη εβδομάδα. Στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ καταρρίφθηκαν και ρεκόρ νυχτερινών θερμοκρασιών, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο ήδη εξαντλημένους οργανισμούς.

Σύμφωνα με τη Δημόσια Υγεία της Γαλλίας, την περασμένη Τετάρτη –την πιο ζεστή ημέρα που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα– οι θάνατοι ξεπέρασαν τους 1.200, καταρρίπτοντας το ρεκόρ που είχε σημειωθεί μόλις μία ημέρα νωρίτερα.

Την Πέμπτη οι θάνατοι ξεπέρασαν τους 1.400, ενώ σε αντίστοιχα επίπεδα παρέμειναν και την Παρασκευή.

Για λόγους σύγκρισης, πριν από τον καύσωνα, τον Απρίλιο και τον Μάιο, ο ημερήσιος αριθμός θανάτων κυμαινόταν μεταξύ 900 και 1.000.

Η υπηρεσία προειδοποίησε ότι η εκτίμηση για τουλάχιστον 1.000 επιπλέον θανάτους μόνο σε αυτές τις τρεις ημέρες αναμένεται να αυξηθεί, καθώς συνεχίζουν να καταχωρίζονται πιστοποιητικά θανάτου από ανθρώπους που κατέληξαν στα σπίτια τους ή σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, όπου οι δηλώσεις θανάτου δεν γίνονται ακόμη ηλεκτρονικά.

«Η τελική θνησιμότητα θα είναι υψηλότερη από αυτά τα πρώτα στοιχεία», ανέφερε η υπηρεσία.

Οι περισσότεροι νεκροί ήταν άνω των 65 ετών

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το 85% των θανάτων που καταγράφηκαν στο τριήμερο αφορούσε ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω.

Παράλληλα, καταγράφηκε απότομη αύξηση –της τάξης του 40%– στους θανάτους που σημειώθηκαν μέσα στα σπίτια, κυρίως στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού.

Ο Χερτέλι και άλλοι επαγγελματίες του κλάδου των τελετών ανέφεραν ότι τα νεκροτομεία της γαλλικής πρωτεύουσας εξάντλησαν πολύ γρήγορα τη χωρητικότητά τους.

Το Δημαρχείο του Παρισιού ανακοίνωσε ότι εγκαταστάθηκαν δύο προσωρινοί ψυχόμενοι χώροι, χωρητικότητας 20 σορών ο καθένας, ενώ τα νοσοκομεία της πόλης διέθεσαν ακόμη 50 θέσεις.

Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Χερτέλι, ορισμένα γραφεία τελετών αναγκάζονται να μεταφέρουν σορούς ακόμη και στη Σαρτρ, περίπου 80 χιλιόμετρα από το Παρίσι, ή σε άλλες περιοχές γύρω από την πρωτεύουσα.

Για να αυξηθεί η χωρητικότητα, ο ίδιος έχει ζητήσει άδεια από τις αρχές ώστε να τοποθετήσει προσωρινά ψυκτικά κοντέινερ έξω από το νεκροτομείο του, δίπλα στο αεροδρόμιο Ορλί, όμως ακόμη περιμένει την έγκριση.

«Οι οικογένειες υποφέρουν», είπε. «Δεν έχουμε καμία λύση να τους προσφέρουμε, γιατί τα γραφεία τελετών είναι γεμάτα. Συμμεριζόμαστε τον πόνο τους, αλλά δεν υπάρχει τίποτα που μπορούμε να κάνουμε. Αντιμετωπίζουμε ένα πραγματικά μεγάλο πρόβλημα» πρόσθεσε.

Θυμίζει τον φονικό καύσωνα του 2003

Ο φονικός καύσωνας του 2003, οι θερμοκρασίες του οποίου ξεπεράστηκαν φέτος, είχε συνδεθεί με περίπου 15.000 θανάτους στη Γαλλία και είχε προκαλέσει ευρεία δημόσια συζήτηση για τη φροντίδα των ηλικιωμένων, οι οποίοι είχαν πληγεί δυσανάλογα.

Μόνο το περασμένο καλοκαίρι, που επίσης χαρακτηρίστηκε από ακραία ζέστη, περισσότεροι από 5.700 θάνατοι αποδόθηκαν στον καύσωνα.

Η Βερονίκ Μπερτράν, ιδιοκτήτρια γραφείου τελετών στο Παρίσι, εκφράζει τον φόβο ότι τα διδάγματα εκείνης της περιόδου έχουν ξεχαστεί. «Οι περισσότεροι άνθρωποι που διαχειριζόμαστε αυτή τη στιγμή ζούσαν μόνοι τους, απομονωμένοι. Από τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκαν, δεν μπορεί κανείς να καταλήξει σε άλλο συμπέρασμα πέρα από το ότι πρόκειται για θανάτους που προκλήθηκαν από τη ζέστη», δήλωσε.

«Ο κόσμος πρέπει να αφυπνιστεί. Πρέπει να επιστρέψει η αλληλεγγύη. Το 2003 είχε δημιουργηθεί ένα κύμα ενδιαφέροντος για τους ηλικιωμένους γείτονες και όσους ζούσαν μόνοι τους, με ανθρώπους να τους επισκέπτονται ή έστω να ελέγχουν αν πίνουν νερό και αν είναι καλά» συνέχισε. «Με τα χρόνια ίσως ξεχάσαμε ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί ξανά – και ίσως αυτή τη φορά να είναι ακόμη χειρότερο» υπογράμμισε η Μπερτράν.