Μια εικόνα που απέχει παρασάγγας από το κύρος που θα έπρεπε να αποπνέει ο χώρος απονομής της Δικαιοσύνης σε μια ευρωπαϊκή χώρα, παρουσιάζουν τα δικαστικά κτίρια της Αθήνας. Ο Σύλλογος Δικαστικών Υπαλλήλων Αθήνας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, φέρνοντας στο φως της δημοσιότητας σοκαριστικά στοιχεία για την κατάσταση των υποδομών, οι οποίες όχι μόνο δυσχεραίνουν το έργο τους, αλλά εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια χιλιάδων ανθρώπων που επισκέπτονται καθημερινά τα δικαστήρια.
Οι εργαζόμενοι, οι οποίοι βιώνουν καθημερινά την εγκατάλειψη, περιγράφουν ένα σκηνικό διάλυσης, με κτίρια που έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου, χωρίς ουσιαστική συντήρηση εδώ και δεκαετίες.
Ο «Χάρτης» των Προβλημάτων
Η κατάσταση, όπως περιγράφεται από τους εκπροσώπους των εργαζομένων, είναι τραγική σε όλα τα μεγάλα δικαστικά συγκροτήματα της πρωτεύουσας, από την πρώην Σχολή Ευελπίδων μέχρι το Εφετείο και το Ειρηνοδικείο.
Τα κυριότερα προβλήματα που καταγγέλλονται είναι:
Στατική Επάρκεια και Φθορές: Αναφορές για πτώσεις σοβάδων από οροφές και τοίχους είναι πλέον συχνό φαινόμενο. Η υγρασία έχει διαβρώσει δομικά στοιχεία, ενώ ρωγμές που εμφανίζονται δεν ελέγχονται επαρκώς. Οι εργαζόμενοι ζουν με τον φόβο ότι «θα μας πέσει το ταβάνι στο κεφάλι», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν.
Ανύπαρκτη Πυρασφάλεια: Ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα είναι η έλλειψη σύγχρονων συστημάτων πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης. Σε κτίρια γεμάτα με τόνους χαρτιού (δικογραφίες), ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι τεράστιος, ενώ οι έξοδοι κινδύνου είναι συχνά μπλοκαρισμένες από στοίβες αρχείων λόγω έλλειψης αποθηκευτικών χώρων.
Ανελκυστήρες «Παγίδες»: Στο Εφετείο της Αθήνας και στον Άρειο Πάγο, οι βλάβες στους ανελκυστήρες είναι καθημερινότητα. Συχνά λειτουργούν ελάχιστοι για να εξυπηρετήσουν εκατοντάδες άτομα, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά εγκλωβισμού πολιτών και εργαζομένων.
Θέρμανση και Ψύξη: Τα συστήματα κλιματισμού είναι απαρχαιωμένα ή εκτός λειτουργίας. Το αποτέλεσμα είναι αίθουσες-ψυγεία τον χειμώνα, όπου οι δίκες διεξάγονται με τους παράγοντες της δίκης να φορούν μπουφάν, και συνθήκες καύσωνα το καλοκαίρι που οδηγούν σε λιποθυμικά επεισόδια.
Το «Γολγοθάς» της Ευελπίδων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κτιριακό συγκρότημα της πρώην Σχολής Ευελπίδων, το οποίο φιλοξενεί το Πρωτοδικείο και την Εισαγγελία Πρωτοδικών. Τα κτίρια, αν και ιστορικά, είναι λειτουργικά ακατάλληλα για τον όγκο των υποθέσεων που διαχειρίζονται.
Συνωστισμός: Μικρά και ανήλιαγα γραφεία στοιβάζουν δεκάδες υπαλλήλους μαζί με βουνά από φακέλους.
Υγιεινή: Οι τουαλέτες είναι συχνά εκτός λειτουργίας ή σε άθλια κατάσταση, δημιουργώντας εστίες μόλυνσης.
Πρόσβαση ΑμεΑ: Η πρόσβαση για άτομα με αναπηρία είναι από δύσκολη έως αδύνατη σε πολλά κτίρια, αποκλείοντας ουσιαστικά μια μερίδα πολιτών από την απρόσκοπτη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη.
«Είμαστε τυχεροί που δεν έχουμε θρηνήσει θύματα»
Οι εκπρόσωποι των δικαστικών υπαλλήλων τονίζουν ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο μη περαιτέρω. «Είμαστε τυχεροί που μέχρι σήμερα δεν έχουμε θρηνήσει θύματα», δηλώνουν χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ατυχήματα του παρελθόντος.
Η συσσώρευση αρχειακού υλικού στους διαδρόμους και στα γραφεία αυξάνει το στατικό φορτίο των κτιρίων, κάτι που εγκυμονεί κινδύνους σε περίπτωση σεισμού. Παράλληλα, η έλλειψη συντήρησης στις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις (γυμνά καλώδια, πίνακες παλαιού τύπου) αυξάνει τον κίνδυνο βραχυκυκλωμάτων.
Η απάντηση της Πολιτείας και τα αιτήματα
Οι εργαζόμενοι ζητούν άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης και της εταιρείας «Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.» (ΚΤΥΠ). Τα αιτήματά τους είναι σαφή:
Άμεσος έλεγχος: Διενέργεια στατικών ελέγχων και ελέγχων πυρασφάλειας σε όλα τα δικαστικά μέγαρα.
Κονδύλια για Συντήρηση: Αύξηση του προϋπολογισμού για την επισκευή και τη συντήρηση των κτιρίων.
Νέες Υποδομές: Επιτάχυνση των διαδικασιών για την ανέγερση του νέου Δικαστικού Μεγάρου Πειραιά και την ανακαίνιση των υφιστάμενων δομών στην Αθήνα.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει εξαγγείλει προγράμματα αναβάθμισης μέσω ΣΔΙΤ και Ταμείου Ανάκαμψης, ωστόσο οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες και τα προβλήματα απαιτούν λύσεις «χθες».
Ζήτημα Δημοκρατίας
Η κατάσταση των δικαστικών κτιρίων δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα. Είναι θέμα σεβασμού προς τον πολίτη και τον θεσμό της Δικαιοσύνης. Όταν η απονομή του δικαίου γίνεται σε αίθουσες που στάζουν νερά και σε κτίρια που καταρρέουν, πλήττεται το ίδιο το κύρος της Δημοκρατίας. Η κραυγή αγωνίας των εργαζομένων είναι ένα σήμα αφύπνισης πριν συμβεί το μοιραίο.
