Μια υπόθεση που συνδέει την πτώχευση μιας βελγικής εταιρείας ημιαγωγών με πιθανή μεταφορά στρατηγικής τεχνολογίας στην Κίνα ερευνούν οι βελγικές δικαστικές αρχές, με έναν 52χρονο άνδρα να βρίσκεται ήδη προφυλακισμένος.

Ο άνδρας, ο οποίος έχει βελγική και κινεζική υπηκοότητα και ζει στη Λουβέν, συνελήφθη στις 10 Μαΐου στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών, λίγο πριν επιβιβαστεί σε πτήση με προορισμό το Πεκίνο. Η σύλληψή του έγινε γνωστή αρκετούς μήνες αργότερα, όταν η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για πιθανή βιομηχανική κατασκοπεία.

Ο 52χρονος, που αναφέρεται από τα βελγικά μέσα με τα αρχικά H.L., είχε κατέχει ανώτερη θέση στον τομέα έρευνας της BelGaN, της εταιρείας από την Οουντενάαρντε που εξειδικευόταν στην παραγωγή ημιαγωγών από νιτρίδιο του γαλλίου (GaN).

Παράλληλα, σύμφωνα με τους Βέλγους ερευνητές, είχε αναλάβει διευθυντικό ρόλο σε κινεζική εταιρεία με αντίστοιχη δραστηριότητα. Η εταιρεία αυτή, η Gankool, δημιουργήθηκε λίγους μήνες αφότου ο ίδιος άρχισε να εργάζεται στη BelGaN και χρηματοδοτήθηκε από κινεζικό επενδυτικό κεφάλαιο.

Η «εταιρεία-καθρέφτης» στην Κίνα

Η συγκεκριμένη σύνδεση βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν τα βελγικά μέσα De Standaard, RTBF και Nieuwsblad, οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να δημιουργήθηκε ένας μηχανισμός μέσω του οποίου εξειδικευμένη πνευματική ιδιοκτησία και εμπορικά μυστικά της BelGaN μεταφέρθηκαν στην Gankool.

Οι δύο εταιρείες φέρεται να ανέπτυσσαν την ίδια τεχνολογία. Η βελγική εφημερίδα De Standaard αναφέρει ότι η Gankool εμφανίστηκε στην Κίνα λίγο μετά την είσοδο κινεζικών επενδυτών στη BelGaN και ότι πρώην στελέχη της βελγικής εταιρείας βρέθηκαν στη συνέχεια να έχουν ρόλους στην κινεζική επιχείρηση.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι οι βελγικές αρχές εξετάζουν και τον ρόλο του τελευταίου διευθύνοντος συμβούλου της BelGaN, του Κινέζου Alan Zhen Zhou. Σύμφωνα με τα βελγικά δημοσιεύματα, αναζητείται από τις αρχές και θεωρείται ότι είχε επίσης σύνδεση με την Gankool.

Η υπόθεση δεν αφορά τη σημερινή εταιρεία που δραστηριοποιείται στις εγκαταστάσεις της BelGaN. Το βελγικό υπουργείο Δικαιοσύνης έχει διευκρινίσει ότι η έρευνα αφορά αποκλειστικά πιθανές πράξεις της προηγούμενης εταιρικής οντότητας και όχι τη Thema Foundries, η οποία αξιοποιεί πλέον τον χώρο της παλιάς μονάδας για διαφορετική παραγωγική δραστηριότητα.

Από την κινεζική εξαγορά στην πτώχευση

Η BelGaN είχε περάσει σε κινεζικά χέρια το 2021, όταν επενδυτές με έδρα το Χονγκ Κονγκ απέκτησαν την εταιρεία από την αμερικανική Onsemi. Η BelGaN επιχείρησε στη συνέχεια να μετατρέψει την παραγωγική μονάδα στην Οουντενάαρντε σε εργοστάσιο ημιαγωγών GaN, επενδύοντας σε μια τεχνολογία που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επόμενη γενιά ηλεκτρονικών ισχύος.

Η προσπάθεια, ωστόσο, δεν απέδωσε οικονομικά και η εταιρεία κήρυξε πτώχευση στις 31 Ιουλίου 2024. Περισσότεροι από 400 εργαζόμενοι έχασαν τη δουλειά τους, με τα βελγικά μέσα να κάνουν λόγο για περίπου 420-440 εργαζομένους.

Αρχικά η κατάρρευση αποδόθηκε στα προβλήματα χρηματοδότησης που προκάλεσε η μετάβαση στην παραγωγή GaN. Η έρευνα για την πτώχευση όμως φαίνεται ότι πήρε διαφορετική τροπή, μεταξύ άλλων μετά από πληροφορίες της βελγικής Υπηρεσίας Κρατικής Ασφάλειας (VSSE).

Γιατί είναι τόσο σημαντική η τεχνολογία GaN

Το νιτρίδιο του γαλλίου αποτελεί υλικό-κλειδί για τους σύγχρονους ημιαγωγούς ισχύος. Οι εφαρμογές του περιλαμβάνουν ηλεκτρικά οχήματα και ταχυφορτιστές, αλλά και συστήματα αεροδιαστημικής, ραντάρ και στρατιωτικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένου ηλεκτρονικού πολέμου.

Αυτός είναι και ο λόγος που η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερη διάσταση από μια συνηθισμένη εταιρική διαμάχη. Η έρευνα αφορά πιθανή μεταφορά τεχνολογίας που θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και την αμυντική τεχνολογία.

Η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία ερευνά συγκεκριμένα αδικήματα κατασκοπείας, συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση, κατάχρησης εταιρικής περιουσίας και παράνομης αποκάλυψης εμπορικών μυστικών. Κατά τη διάρκεια των ερευνών πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε χώρους και κατασχέθηκαν συσκευές αποθήκευσης δεδομένων και ηλεκτρονικές επικοινωνίες, οι οποίες εξετάζονται από τις αρχές.

Ο H.L. παραμένει προφυλακισμένος και, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, αρνείται όλες τις κατηγορίες.

Η ανησυχία των βελγικών υπηρεσιών για την «αντιγραφή» τεχνολογίας

Η υπόθεση BelGaN αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς συμπίπτει με προειδοποιήσεις της ίδιας της βελγικής υπηρεσίας πληροφοριών για την κινεζική οικονομική κατασκοπεία.

Στην ετήσια έκθεσή της για το 2025, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026, η VSSE προειδοποιεί ότι η Κίνα επιδιώκει πρόσβαση σε στρατηγικές τεχνολογίες, μεταξύ άλλων στους ημιαγωγούς. Η υπηρεσία περιγράφει μια πρακτική που αποκαλείται «Copy to China»: κινεζικά συμφέροντα επενδύουν ή αποκτούν μικρές δυτικές εταιρείες, ερευνητικά κέντρα και spin-offs που διαθέτουν ενδιαφέρουσα τεχνολογία αλλά αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και στη συνέχεια δημιουργούν στην Κίνα εταιρείες που αναπτύσσουν την ίδια τεχνολογία.

Στην ίδια έκθεση η VSSE επισημαίνει ότι η πρόσβαση σε τεχνολογίες στις οποίες η Κίνα εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα του Πεκίνου και ότι βελγικές εταιρείες, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και τεχνολογικά spin-offs αποτελούν πιθανούς στόχους επενδύσεων και εξαγορών.

Η εξέλιξη στην BelGaN δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η πτώχευση της εταιρείας αποτέλεσε μέρος οργανωμένου σχεδίου για την απόκτηση της τεχνολογίας της. Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα ζητήματα που καλούνται να διαπιστώσουν οι βελγικές αρχές.

Μια σειρά υποθέσεων με κινεζική διάσταση στο Βέλγιο

Η νέα υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας στις βελγικές αρχές για δραστηριότητες που συνδέονται με την Κίνα.

Μόλις τον Ιούλιο συνελήφθη στον Βέλγιο Καναδή υπήκοος κινεζικής καταγωγής, η οποία εργαζόταν ως ασκούμενη στον τομέα της πληροφορικής στο SHAPE, το ανώτατο στρατιωτικό αρχηγείο του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, στη Μονς. Η βελγική δικαιοσύνη διερευνά εάν κατασκόπευε για ξένη δύναμη, ενώ στα τέλη Αυγούστου δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της για αποφυλάκιση.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η υπόθεση BelGaN προστίθεται σε μια σειρά ερευνών που έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για την προσπάθεια του Πεκίνου να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητες τεχνολογίες και πληροφορίες στην Ευρώπη.

Το βελγικό δικαστικό ενδιαφέρον πλέον επικεντρώνεται στο εάν στην περίπτωση της BelGaN υπήρξε πράγματι παράνομη μεταφορά τεχνογνωσίας προς την Κίνα, ποιοι συμμετείχαν σε αυτήν και ποιος ήταν ο ρόλος της Gankool και των πρώην στελεχών της βελγικής εταιρείας.