Σε λίγες ημέρες ανοίγει η πλατφόρμα για τις αιτήσεις στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», και τα υπουργεία Οικονομικών και Οικογένειας, που έχουν τη συναρμοδιότητα, κυκλοφόρησαν ήδη τον οδηγό του.

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Τι καλύπτει η επιδότηση

Βασική προϋπόθεση του προγράμματος είναι ότι η ανακαίνιση συνδυάζεται υποχρεωτικά με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση, η οποία θα αντιστοιχεί στο 20% έως 40% των δαπανών και θα εξασφαλίζει άνοδο τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κλάση.

Για το κομμάτι της ανακαίνισης, χρηματοδοτούνται οι εργασίες σε κουζίνα, μπάνιο και είδη υγιεινής, η αντικατάσταση της πόρτας εισόδου και των εσωτερικών θυρών, τα δάπεδα, οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, καθώς και οι επισκευές τοίχων, οι σοβάδες, τα πλακίδια και τα βαψίματα.

Στο πρόγραμμα εντάσσονται ακόμη οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις, οι γυψοσανίδες, η κεραμοσκεπή, η αναβάθμιση του συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας, για όσους ανήκουν στην αντίστοιχη κατηγορία δικαιούχων.

Για το κομμάτι της ενεργειακής αναβάθμισης, επιλέξιμα είναι τα εξής:

• κουφώματα και ενεργειακά τζάμια
• τέντες και σκίαστρα
• θερμομόνωση
• αντλίες θερμότητας
• συστήματα θέρμανσης και ψύξης που πληρούν τα κριτήρια
• ηλιακοί θερμοσίφωνες
• αερισμός με ανάκτηση θερμότητας
• αυτοματισμοί εξοικονόμησης ενέργειας

Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν

Η κατοικία πρέπει να ικανοποιεί όλα μαζί τα παρακάτω κριτήρια:

• να είναι νομίμως κατασκευασμένη και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα
• να είναι κύρια κατοικία
• να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31/12/1990
• να μην ξεπερνά τα 120 τ.μ. (τα 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους)
• να βρίσκεται το πολύ στην ενεργειακή κατηγορία Γ
• να μην είναι καταχωρισμένη στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης
• να μην έχει συμμετάσχει σε άλλες δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας μετά το 2019

Ως προς τα δικαιώματα επί του ακινήτου, ο αιτών για κλειστό σπίτι οφείλει να έχει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 20%. Για την ιδιοκατοικούμενη κατοικία αρκεί πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, με την προϋπόθεση ότι πρόκειται για την κύρια κατοικία του. Κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα από ένα κλειστά σπίτια, ενώ σε περίπτωση συνιδιοκτησίας χρειάζεται η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και δικαιούχων.

Ποιες περιπτώσεις μένουν εκτός

Εκτός προγράμματος μένουν τα ακίνητα που είναι γραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, είτε κατά την αίτηση είτε κατά την ολοκλήρωση του έργου. Το ίδιο ισχύει για όσα εντάχθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 στο «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».

Η πλατφόρμα θα ανοίξει πρώτα για τα κλειστά σπίτια και έπειτα για τις κύριες κατοικίες που ήδη κατοικούνται, ξεκινώντας από τα νοικοκυριά με το χαμηλότερο εισόδημα.

Τα έγγραφα που απαιτούνται

Η αίτηση κατατίθεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του ΤΕΕ και συνοδεύεται από:

• σχέδιο παρεμβάσεων που τεκμηριώνει το ύψος της επιχορήγησης που ζητείται
• οικοδομική άδεια ή άλλα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νομιμότητα του ακινήτου
• όπου χρειάζεται, αποδεικτικά αναπηρίας, τριτεκνίας, πολυτεκνίας ή μεταβολής της οικογενειακής κατάστασης
• υπεύθυνη δήλωση με την οποία ο αιτών αναλαμβάνει να προσκομίσει Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου μέσα σε τρεις μήνες από τότε που η αίτηση χρηματοδότησης θα χαρακτηριστεί αρχικά επιλέξιμη

«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Πώς καταβάλλεται το ποσό

Η επιδότηση, που μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ, δεν δίνεται εφάπαξ αλλά σε δύο στάδια, μετά την έγκριση της αίτησης. Το πρώτο είναι η προκαταβολή, ίση με το 60% του εγκεκριμένου ποσού, η οποία κατατίθεται σε ειδικό λογαριασμό. Ο δικαιούχος μπορεί να τη χρησιμοποιήσει αφού πρώτα πληρώσει μέσω τραπεζικού συστήματος το 40% της δικής του συμμετοχής στους αναδόχους ή τους προμηθευτές που ο ίδιος επέλεξε, και υποβάλει τα αποδεικτικά πληρωμής για έλεγχο. Μετρητά και επιταγές τρίτων δεν γίνονται δεκτά.

Με το πέρας των εργασιών και την προσκόμιση των σχετικών παραστατικών, ο δικαιούχος καταθέτει αίτημα ολοκλήρωσης και ελευθερώνεται το εναπομείναν 40%. Πριν από αυτό πραγματοποιούνται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και αυτοψία από το ΤΕΕ, ενώ η εκταμίευση του υπολοίπου γίνεται μέσα σε 30 ημέρες από την επιτυχή ολοκλήρωση του ελέγχου της δήλωσης.

Σε ό,τι αφορά τον χρόνο, οι εργασίες πρέπει να τελειώσουν σε 18 μήνες από την ένταξη και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Οι υποχρεώσεις μετά την ανακαίνιση

Αν το σπίτι ήταν κλειστό και πρόκειται να ενοικιαστεί, το μισθωτήριο πρέπει να συναφθεί και να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ μέσα σε οκτώ μήνες από τη δήλωση πιστοποίησης ολοκλήρωσης. Η μίσθωση οφείλει να έχει διάρκεια τουλάχιστον πέντε ετών, και το μίσθωμα να μείνει αμετάβλητο ή χαμηλότερο για τα πρώτα τρία χρόνια τουλάχιστον, ακόμη κι αν στο μεταξύ αλλάξει ο ενοικιαστής.

Δεκτές είναι και οι διαδοχικές μισθώσεις. Όταν όμως το σύνολο των χρονικών κενών μεταξύ τους υπερβεί τους 11 μήνες, η περίοδος δέσμευσης παρατείνεται ανάλογα. Δεν επιτρέπονται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η μίσθωση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.

Αν το σπίτι είναι ιδιοκατοικούμενο, ο ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να παραμείνει σε αυτό για πέντε χρόνια. Εάν το μεταβιβάσει εντός της πενταετίας, θα πρέπει να επιστρέψει την επιδότηση.

Για να διαπιστωθεί ότι ένα σπίτι δεν χρησιμοποιούνταν, διασταυρώνονται το Ε2 και τα στοιχεία ηλεκτροδότησης. Το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί ως κενό στο Ε2 του 2025, για ολόκληρο το έτος ή για το διάστημα που ο αιτών είχε το σχετικό δικαίωμα. Ταυτόχρονα ελέγχεται αν το ρεύμα είχε κοπεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και δεν είχε επανασυνδεθεί, ή αν η συνολική κατανάλωση σε 2024 και 2025 ήταν κάτω από 100 κιλοβατώρες. Ανάλογος έλεγχος γίνεται και για το 2026, μέχρι την αίτηση για την έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας.

Πού γίνονται οι αιτήσεις

Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του , με τη χρήση των κωδικών Taxisnet. Η αίτηση επιδότησης υποβάλλεται στην πλατφόρμα του ΤΕΕ.

Πού και πώς υποβάλλονται οι αιτήσεις

• Βήμα 1: έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στο , με κωδικούς Taxisnet
• Βήμα 2: ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης επιδότησης στην πλατφόρμα του ΤΕΕ

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν έτοιμα τα δικαιολογητικά που προβλέπει ο οδηγός του προγράμματος.