Η χρόνια νεφρική νόσος εξελίσσεται ύπουλα. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν δίνει προειδοποιητικά σημάδια, μέχρι να έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον οργανισμό. Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι πάσχουν από τη «σιωπηλή» αυτή νόσο, όταν τα νεφρά τους βρίσκονται ήδη πολύ κοντά στην ανεπάρκεια.

«Οι άνθρωποι με χρόνια νεφρική νόσο συνήθως δεν εμφανίζουν συμπτώματα έως ότου πλησιάσουν επικίνδυνα στη νεφρική ανεπάρκεια», εξηγεί ο δρ. Michael Shlipak, ερευνητής νεφρικής υγείας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο.

Η χρόνια νεφρική νόσος (Chronic Kidney Disease – CKD) δεν θεραπεύεται οριστικά. Ωστόσο, αν εντοπιστεί έγκαιρα, η εξέλιξή της μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά ή ακόμη και να ανακοπεί, προστατεύοντας ζωτικά όργανα και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής.

Όταν τα νεφρά δεν φιλτράρουν σωστά το αίμα, οι τοξίνες συσσωρεύονται και αυξάνεται ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά νοσήματα, αναιμία, παθήσεις των οστών, νευρικές βλάβες και, στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, νεφρική ανεπάρκεια. Η νεφρική δυσλειτουργία δεν αφορά μόνο στα νεφρά, αλλά επηρεάζει σταδιακά ολόκληρο τον οργανισμό.

Γι’ αυτό και το να γνωρίζει κανείς αν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου – ή αν η νόσος υπάρχει ήδη χωρίς να το γνωρίζει – θεωρείται κρίσιμο, σύμφωνα με τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι:

• Η κληρονομικότητα και το οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου αυξάνουν τον κίνδυνο.
• Η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης και οι καρδιοπάθειες αποτελούν τις συχνότερες αιτίες χρόνιας νεφρικής νόσου.
• Η παχυσαρκία, οι λοιμώξεις, ο καρκίνος, αλλά και η μακροχρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά τη νεφρική λειτουργία.

«Όταν τα νεφρά δεν λειτουργούν σωστά επηρεάζεται κάθε κύτταρο και κάθε όργανο του σώματος», τονίζει ο δρ. Jonathan Himmelfarb, νεφρολόγος στο Mount Sinai της Νέας Υόρκης.

Και όχι τυχαία: Τα νεφρά φιλτράρουν περίπου 150 λίτρα αίματος την ημέρα, τα οποία διοχετεύονται σε ολόκληρο το σώμα.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Στα αρχικά στάδια, η χρόνια νεφρική νόσος μπορεί να μην προκαλεί καμία ενόχληση. Με την πρόοδό της, ωστόσο, ενδέχεται να εμφανιστούν:

• Πρήξιμο σε πόδια, αστραγάλους, χέρια ή πρόσωπο
• Έντονη κόπωση, απώλεια όρεξης, ναυτία
• Απώλεια βάρους, μυϊκές κράμπες, πόνος στο στήθος
• Δύσπνοια, δυσκολία συγκέντρωσης

Σε προχωρημένα στάδια, η νεφρική νόσος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή επιβάρυνση στην καρδιά και τον εγκέφαλο. «Η προχωρημένη νεφρική νόσος εξαντλεί τον οργανισμό, ιδιαίτερα την καρδιά και τον εγκέφαλο», επισημαίνει ο δρ. Shlipak.

Πρόληψη, έλεγχος και αλλαγές ζωής

Όσοι ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου καλό είναι να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Απλές εξετάσεις αίματος και ούρων μπορούν να δείξουν πόσο καλά λειτουργούν τα νεφρά.

Σε περίπτωση διάγνωσης, οι γιατροί συνήθως συστήνουν:

• Διατροφικές αλλαγές, με περιορισμό σε νάτριο, κάλιο και φώσφορο
• Μείωση της πρωτεΐνης, ιδιαίτερα σε πιο προχωρημένα στάδια
• Αποφυγή υπερεπεξεργασμένων τροφίμων

«Οι ασθενείς συχνά αισθάνονται ότι είναι στο έλεος της νόσου», σημειώνει η δρ. Meryl Waldman, ειδική στη διατροφή και τη νεφρική υγεία. «Η σωστή διατροφική διαχείριση, όμως, μπορεί να αλλάξει αυτή την αίσθηση και να τους δώσει ενεργό ρόλο στην προστασία της υγείας τους».

Παράλληλα, συστήνονται:

• Τακτική σωματική άσκηση
• Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ
• Διαχείριση του στρες
• Φαρμακευτική αγωγή, όταν κρίνεται απαραίτητο

Σε τελικό στάδιο, μπορεί να απαιτηθεί αιμοκάθαρση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζεται και η μεταμόσχευση νεφρού.

Τι να ρωτήσετε τον γιατρό σας

Αν θέλετε να είστε προνοητικοί, ξεκινήστε τη συζήτηση με τον γιατρό σας:

• Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχω τη νεφρική μου λειτουργία;
• Είναι το σάκχαρο και η αρτηριακή μου πίεση σε σωστά επίπεδα;
• Χρειάζεται αλλαγή στη φαρμακευτική μου αγωγή;
• Πώς μπορώ να καθυστερήσω την εξέλιξη της νόσου;
• Πρέπει να αλλάξω τη διατροφή μου;
• Χρειάζεται να επισκεφθώ νεφρολόγο;
• Ποια άλλα προβλήματα υγείας μπορεί να εμφανιστούν;

Η χρόνια νεφρική νόσος μπορεί να παραμένει «σιωπηλή» για χρόνια, όμως η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση μπορούν να αλλάξουν την πορεία της. Ένας απλός έλεγχος και μερικές στοχευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής ίσως αποδειχθούν καθοριστικές – όχι μόνο για τα νεφρά, αλλά για τη συνολική υγεία και μακροζωία.

Πηγή: