Οι μπάρες κατεβαίνουν, οι ουρές σταδιακά μπορούν να αποτελέσουν παρελθόν και τα διόδια περνούν σε μια νέα, πλήρως ψηφιακή εποχή. Η μεγάλη αλλαγή υπόσχεται ταχύτερες μετακινήσεις, αλλά ταυτόχρονα φέρνει μαζί της έναν διαφορετικό τρόπο ελέγχου και χρέωσης κάθε διαδρομής.
Οι ατελείωτες ουρές στα διόδια, ιδιαίτερα στις μεγάλες εξόδους των γιορτών και των καλοκαιρινών διακοπών, ενδέχεται να αρχίσουν να ανήκουν στο παρελθόν. Η Ελλάδα προχωρά σταδιακά προς ένα διαφορετικό μοντέλο διοδίων, γνωστό ως Free Flow – Ελεύθερη Ροή, όπου τα οχήματα δεν θα χρειάζεται να σταματούν μπροστά σε μπάρες.
Η λογική είναι απλή: ο οδηγός θα συνεχίζει την πορεία του χωρίς στάση και το σύστημα θα καταγράφει ηλεκτρονικά τη διέλευσή του. Η χρέωση θα υπολογίζεται με βάση τη διαδρομή και, όπου εφαρμόζεται αναλογική χρέωση, τα πραγματικά χιλιόμετρα που έχουν διανυθεί.
Τέλος εποχής για χιλιάδες diesel το 2027! Γιατί θα κόβονται στο ΚΤΕΟ
Οι μπάρες φεύγουν, οι κάμερες έρχονται
Αντί για τα γνωστά κουβούκλια και τις μπάρες, πάνω από τους δρόμους θα εγκαθίστανται ψηφιακές πύλες. Κάμερες υψηλής ευκρίνειας θα αναγνωρίζουν τις πινακίδες, αισθητήρες θα καταγράφουν την κατηγορία και τα χαρακτηριστικά του οχήματος, ενώ ειδικά συστήματα θα μπορούν να επικοινωνούν με τους ηλεκτρονικούς πομποδέκτες e-Pass.
Ο οδηγός, δηλαδή, δεν θα χρειάζεται πλέον να σταματήσει για να πληρώσει. Το όχημα θα περνά κανονικά και η συναλλαγή θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.
Και κάπου εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή.
Το διόδιο που κάποτε ήταν μια μπάρα, ένας υπάλληλος και ένα ταμείο, μετατρέπεται σε έναν αόρατο ψηφιακό μηχανισμό. Η διέλευση καταγράφεται, η διαδρομή υπολογίζεται και η πληρωμή γίνεται χωρίς ανθρώπινη συναλλαγή.
Πώς θα πληρώνει ο οδηγός
Για όσους διαθέτουν πομποδέκτη, η διαδικασία θα είναι σχεδόν αυτόματη. Ο e-Pass θα συνδέεται με τον αντίστοιχο λογαριασμό και η χρέωση θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.
Για όσους δεν διαθέτουν πομποδέκτη, η πληρωμή θα μπορεί να γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας ή εφαρμογής. Η πινακίδα του οχήματος θα αναγνωρίζεται από το σύστημα και ο ιδιοκτήτης θα καλείται να εξοφλήσει το προβλεπόμενο ποσό μέσα στο καθορισμένο χρονικό περιθώριο.
Και φυσικά, η νέα ψηφιακή πραγματικότητα θα συνοδεύεται και από μηχανισμούς ελέγχου.
Εάν ένα όχημα περάσει χωρίς να καταβάλει το αντίτιμο, η παράβαση θα μπορεί να καταγράφεται αυτόματα. Τα στοιχεία του οχήματος θα διασταυρώνονται με τις αρμόδιες βάσεις δεδομένων και η οφειλή ή το προβλεπόμενο πρόστιμο θα ακολουθεί ηλεκτρονική διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης.
Πρώην αναλυτής της CIA προειδοποιεί για άμεση σύγκρουση! "Ο πόλεμος Ευρώπης–Ρωσίας είναι αναπόφευκτος"
Πρώτος ο ΒΟΑΚ – και μετά οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι;
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί τα προηγούμενα χρόνια, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο πεδίο εφαρμογής του συστήματος Ελεύθερης Ροής στην Ελλάδα.
Εφόσον το μοντέλο προχωρήσει, η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε στη συνέχεια να επεκταθεί και σε άλλους μεγάλους οδικούς άξονες, μεταξύ αυτών η Αττική Οδός και η ΠΑΘΕ, με στόχο ένα περισσότερο αναλογικό σύστημα χρέωσης.
Η Ελλάδα έχει ήδη μια σχετική εμπειρία. Από το 2021 εφαρμόζεται στην Ολυμπία Οδό σύστημα χρέωσης ανάλογα με τη διαδρομή για τους χρήστες e-Pass. Το επόμενο βήμα, ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερο: η ψηφιακή διέλευση να γίνει ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.
Πιο γρήγορα, αλλά και πιο ψηφιακά όλα
Η υπόσχεση είναι ελκυστική: λιγότερες ουρές, λιγότερες στάσεις, καλύτερη ροή της κυκλοφορίας και πληρωμή μόνο για τη διαδρομή που πραγματοποιείται, όπου εφαρμόζεται αναλογική χρέωση.
Όμως η εικόνα έχει και μια άλλη πλευρά.
Οι δρόμοι γίνονται ολοένα και πιο «έξυπνοι» και οι συναλλαγές ολοένα και περισσότερο αόρατες. Δεν θα υπάρχει πλέον η μπάρα που σηκώνεται μπροστά στον οδηγό. Θα υπάρχει η κάμερα που τον αναγνωρίζει, το σύστημα που καταγράφει τη διέλευση και η ψηφιακή χρέωση που ακολουθεί.
Είναι η νέα εποχή των μετακινήσεων: πιο γρήγορη, πιο αυτοματοποιημένη και πιο αποτελεσματική. Αλλά και μια εποχή στην οποία όλο και περισσότερες καθημερινές κινήσεις αφήνουν το αποτύπωμά τους μέσα σε ψηφιακά συστήματα.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο παράξενη πλευρά της αλλαγής: οι μπάρες μπορεί να εξαφανιστούν από τους δρόμους, όμως ο έλεγχος της διέλευσης δεν εξαφανίζεται. Απλώς γίνεται αόρατος.
