Σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει εισχωρήσει στην καθημερινότητα και μεταμορφώνει ραγδαία την κοινωνία, τα λόγια του αείμνηστου θεωρητικού φυσικού Στίβεν Χόκινγκ, διατυπωμένα πριν από 12 χρόνια, αποκτούν νέα και ανησυχητική επικαιρότητα. Ήταν Δεκέμβριος του 2014, όταν ο κορυφαίος επιστήμονας, μιλώντας στο βρετανικό δίκτυο BBC, εξέφρασε έναν βαθύτατο φόβο για το μέλλον του ανθρώπινου γένους απέναντι στις «σκεπτόμενες μηχανές».

«Το τέλος της ανθρώπινης φυλής»

Αφορμή για την ιστορική πλέον δήλωση είχε σταθεί η αναβάθμιση του συστήματος επικοινωνίας που χρησιμοποιούσε ο Χόκινγκ, το οποίο βασιζόταν σε μια πρώιμη μορφή τεχνητής νοημοσύνης. Παρόλο που αναγνώριζε τη χρησιμότητα αυτών των πρωτόλειων συστημάτων, ο Χόκινγκ ήταν εξαιρετικά επιφυλακτικός για τα επόμενα στάδια εξέλιξης της τεχνολογίας.

«Η ανάπτυξη της πλήρους τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της ανθρώπινης φυλής», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου στην παγκόσμια κοινότητα.

Ο άνισος αγώνας της βιολογικής εξέλιξης

Η συλλογιστική του Χόκινγκ βασιζόταν στη θεμελιώδη διαφορά μεταξύ της βιολογικής και της τεχνολογικής εξέλιξης. Όπως εξήγησε, μόλις οι άνθρωποι αναπτύξουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης με υψηλές δυνατότητες, αυτά θα μπορούσαν να αυτονομηθούν.

«Θα μπορούσαν να αναλάβουν δράση από μόνα τους και να επανασχεδιάσουν τον εαυτό τους με ολοένα αυξανόμενο ρυθμό», προειδοποίησε. Σε αντίθεση με τις μηχανές, οι άνθρωποι περιορίζονται από την αργή διαδικασία της βιολογικής εξέλιξης. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσαν να ανταγωνιστούν την ταχύτητα και την ισχύ των αλγορίθμων, με αποτέλεσμα να «ξεπεραστούν» και τελικά να υποκατασταθούν.

Συνεπής στις ανησυχίες του μέχρι τέλους

Η παρέμβαση του 2014 δεν ήταν μεμονωμένη. Ο Βρετανός επιστήμονας διατήρησε τις επιφυλάξεις του μέχρι το τέλος της ζωής του το 2018. Το 2017, σε συνέντευξή του στο περιοδικό Wired, επανέλαβε τον φόβο του ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αντικαταστήσει πλήρως τους ανθρώπους, παρομοιάζοντας την εξάπλωσή της με έναν ιό υπολογιστή που αυτοαναπαράγεται.

Επιπλέον, στο βιβλίο του «Σύντομες Απαντήσεις στα Μεγάλα Ερωτήματα» (Brief Answers to the Big Questions), που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, έγραψε: «Μπορεί να αντιμετωπίσουμε μια έκρηξη νοημοσύνης που τελικά θα καταλήξει σε μηχανές των οποίων η νοημοσύνη θα υπερβαίνει τη δική μας, περισσότερο από όσο η δική μας υπερβαίνει αυτή των σαλιγκαριών».

Πρόβλεψη του Ντούγκιν για το 2026! Το μυστικό σχέδιο για το "Μεγάλο Ισραήλ" και η παγίδα της Ουκρανίας

Ένα παγκόσμιο ζήτημα

Οι απόψεις του Χόκινγκ ευθυγραμμίζονταν με τις ανησυχίες και άλλων επιφανών προσωπικοτήτων του χώρου της τεχνολογίας, όπως ο Ίλον Μασκ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την τεχνητή νοημοσύνη ως τη «μεγαλύτερη υπαρξιακή απειλή» για την ανθρωπότητα.

Σήμερα, δώδεκα χρόνια μετά, με την εμφάνιση προηγμένων γλωσσικών μοντέλων και αυτόνομων συστημάτων, η «ζοφερή προειδοποίηση» του Στίβεν Χόκινγκ παραμένει ένα κρίσιμο σημείο αναφοράς στον διάλογο για την ηθική, την ασφάλεια και το μέλλον της τεχνολογικής εξέλιξης.