Μια συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας ανακοίνωσαν σήμερα (4.2.2026) η ΕΕ, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία με στόχο να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού σε ό,τι αφορά τα κρίσιμα ορυκτά, όπου σήμερα κυριαρχεί η Κίνα, προβλέποντας σε μια ευρύτερη συμφωνία με άλλες χώρες που θα μπορούσε να περιλαμβάνει κατώτερα όρια τιμών και επιδοτήσεις όταν υπάρχουν χάσματα στις τιμές.
Τα κρίσιμα ορυκτά είναι ουσιαστικής σημασίας για τους πολλούς τομείς, από την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι την άμυνα και την ψηφιακή τεχνολογία. Στην κοινή ανακοίνωσή τους, Βρυξέλλες, Τόκιο και Ουάσιγκτον, ανέφεραν επίσης ότι οι ΗΠΑ και η ΕΕ δεσμεύτηκαν να συνάψουν ένα μνημόνιο κατανόησης για τα κρίσιμα ορυκτά μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Οι 3 χώρες που υπέγραψαν τη συμφωνία σκοπεύουν «να βελτιώσουν σημαντικά την εθνική και οικονομική ασφάλειά τους, ενισχύοντας από κοινού την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού», αναφέρεται στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά τη συνάντηση των εκπροσώπων τους στην Ουάσιγκτον.
«Με την ανάπτυξη αυτού του σχεδίου δράσης ελπίζουμε να θέσουμε τις βάσεις για μια δεσμευτική, πολυμερή συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά, με χώρες με παραπλήσια ιδεολογία» σημείωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το Εμπόριο (USTR), Τζέιμσον Γκριρ, σε μια δήλωσή του προς τον Τύπο.
Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε αμέσως μετά ένα παρόμοιο σχέδιο δράσης με το Μεξικό, με όρους ταυτόσημους με εκείνους της συμφωνίας με τις Βρυξέλλες και το Τόκιο.
Το πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ, της ΕΕ και της Ιαπωνίας αποσκοπεί «στον προσδιορισμό των τομέων συνεργασίας προκειμένου να τονωθεί η ζήτηση και να διαφοροποιηθούν οι προμήθειες» για τις υπογράφουσες χώρες. Ο στόχος είναι να μειωθεί συνολικά η εξάρτηση από την Κίνα, η οποία ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την αλυσίδα ανεφοδιασμού αυτών των κρίσιμων ορυκτών.
Το Πεκίνο χρησιμοποίησε αυτήν τη δεσπόζουσα θέση του ως μοχλό διαπραγμάτευσης ή πίεσης, απέναντι στους οικονομικούς εταίρους του, ενώ, επιβράδυνε τη διαδικασία έγκρισης εξαγωγής των σπάνιων γαιών.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία αφορά τη συνεργασία των τριών πλευρών στους τομείς της εξόρυξης, της επεξεργασίας, της παραγωγής και της ανακύκλωσης σπάνιων γαιών. Στόχος είναι επίσης να επιταχυνθεί η έρευνα και η ανάπτυξη στους τομείς αυτούς και να ενισχυθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών για τα διαθέσιμα αποθέματα.
