Ο τρίτος γύρος των συνομιλιών Ελλάδας -Λιβύης σε τεχνικό επίπεδο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, επιβεβαιώνει ότι οι δύο πλευρές έχουν επιλέξει μια διαδικασία σταδιακής προσέγγισης, χωρίς υψηλές προσδοκίες για άμεση κατάληξη, αλλά με στόχο τη διατήρηση ενός σταθερού διαύλου επικοινωνίας σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, οι συζητήσειςδιεξάγονται σε καλό κλίμα και προχωρούν βήμα-βήμα, ενώ η Αθήνα στοχεύει και στην οικοδόμηση ενός κλίματος εμπιστοσύνης με την Τρίπολη, το οποίο θα διασφαλίσει ότι, ανεξάρτητα από τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη Λιβύη, θα παραμείνει ανοικτό το κανάλι επικοινωνίας και θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη συνέχιση της διαπραγμάτευσης ή ακόμη και για κοινή προσφυγή στη διεθνή δικαιοσύνη.

Η ελληνική διπλωματία θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχει καταφέρει να αποκαταστήσει επαφές τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με την Ανατολική Λιβύη. Η επιλογή αυτή εκτιμάται ότι ενισχύει τη θέση της Ελλάδας απέναντι σε ένα πολιτικό σκηνικό που παραμένει ρευστό, καθώς οποιαδήποτε μελλοντική λύση για τη διακυβέρνηση της χώρας θα απαιτήσει τη συμμετοχή και των δύο κέντρων εξουσίας.

Το βασικό αγκάθι των συνομιλιών εξακολουθεί να είναι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019. Η λιβυκή πλευρά εξακολουθεί να το επικαλείται ως βάση των νομικών της θέσεων, ενώ η Αθήνα επιμένει ότι πρόκειται για μια συμφωνία χωρίς νομική ισχύ, καθώς παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας και αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

Η λιβυκή πλευρά, πάντως, κατά τη χάραξη των λιβυκών οικοπέδων για έρευνα υδρογονανθράκων ακολούθησε στην πράξη τη μέση γραμμή μεταξύ των δύο χωρών, όπως την αντιλαμβάνεται η Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι σε διπλωματικό επίπεδο την έχει απορρίψει.

Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες, χαράσσοντας τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης σύμφωνα με τη μέση γραμμή και με πλήρη αναγνώριση της επήρειας όλων των ελληνικών νησιών. Η αδειοδότηση της Chevron για έρευνες σε ορισμένα από αυτά τα οικόπεδα δημιούργησε νέα δεδομένα, καθώς τα οικόπεδα επικαλύπτουν μέρος περιοχών που διεκδικεί η Λιβύη βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου.

Στις τεχνικές συζητήσεις, που διεξάγονται υπό την ελληνική υφυπουργό Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, οι δύο αντιπροσωπείες επικεντρώνονται στην ανταλλαγή νομικών επιχειρημάτων, στις βασικές αρχές του Δικαίου της Θάλασσας και στη μελέτη χαρτογραφικών δεδομένων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε επόμενα στάδια της διαδικασίας.

Η Αθήνα έχει στραμμένη την προσοχή της και στις κινήσεις της Τουρκίας, η οποία προσπαθεί να εδραιώσει και να ενισχύσει την επιρροή της και στις δύο πλευρές της Λιβύης. Τόσο ο διοικητής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχουν αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, επιχειρώντας συγχρόνως να αποκαταστήσουν τη συνεννόηση με την Αίγυπτο σχετικά με τις εξελίξεις στη Λιβύη.

Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο των τελευταίων εβδομάδων αφορά την αμερικανική πρωτοβουλία για την επανένωση των λιβυκών θεσμών.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος και προσωπικός φίλος του Αμερικανού προέδρου, Μασάντ Μπούλος, έχει αναλάβει επαφές με όλες τις
εμπλεκόμενες πλευρές, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου πολιτικού και διοικητικού σχήματος, το οποίο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών και τη σταδιακή αποκατάσταση της πολιτικής σταθερότητας στη χώρα.