Άστραψε και βρόντηξε ο ηγέτης της τουρκικής αντιπολίτευσης, Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος τάχθηκε σθεναρά κατά της αμυντικής συμφωνίας της Άγκυρας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο εμπλοκής της Τουρκίας στη σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας-Χούθι και ασκώντας κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Οζέλ κατακεραυνώνει τον Ερντογάν για την Συμφωνία της Μέκκας
Μιλώντας στη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του την Τρίτη, ο Οζέλ δήλωσε ότι η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας ισοδυναμεί με εμπλοκή της Τουρκίας σε πόλεμο στον οποίο συμμετέχει η Σαουδική Αραβία, κατηγορώντας παράλληλα την κυβέρνηση ότι δεσμεύτηκε για την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων προτού η συμφωνία εγκριθεί από το κοινοβούλιο.
«Μια ένοπλη επίθεση εναντίον μίας από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση και εναντίον των τριών. Με άλλα λόγια, από εδώ και στο εξής, το πρόβλημα των Σαουδαραβών θα είναι και δικό μας πρόβλημα», δήλωσε ο Οζέλ.
Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν τη συμφωνία στη Μέκκα στις 7 Αυγούστου. Η συμφωνία δεσμεύει τις τρεις χώρες σε αμοιβαία άμυνα, ορίζοντας ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών.
Ο Οζέλ άσκησε επίσης κριτική σε αυτό που χαρακτήρισε ως ευθυγράμμιση της κυβέρνησης με την περιφερειακή στρατηγική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι η Τουρκία δεν πρέπει να γίνει μέρος μιας νέας τάξης πραγμάτων στη Μέση Ανατολή που υπαγορεύεται από την Ουάσιγκτον.
«Δεν αποδεχόμαστε να γίνουμε μέρος της τάξης πραγμάτων του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή», είπε.
Η πιο έντονη κριτική του αφορούσε την προειδοποίηση κατά της υποταγής της Τουρκίας στην περιφερειακή πολιτική της Ουάσιγκτον.
«Δεν αποδεχόμαστε να γίνουμε στρατιώτες του Τραμπ που εκτελούν εντολές», δήλωσε ο Οζέλ.
Η Τουρκία θα μπορούσε να παρέχει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πληροφορίες
Οι δηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν ευρύτερες ανησυχίες της αντιπολίτευσης ότι η συμφωνία θα μπορούσε να εμπλέξει βαθύτερα την Τουρκία στη σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας-Χούθι, αν και οι αναλυτές εκτιμούν ότι ένας άμεσος πολεμικός ρόλος της Τουρκίας στην Υεμένη είναι απίθανος, τουλάχιστον σε αρχικό στάδιο.
«Η συμφωνία της Μέκκας είναι αρκετά πρόσφατη και οι Χούθι ανάγκασαν την πρόωρη ενεργοποίηση της ρήτρας άμυνας», δήλωσε στο The New Arab ο Ομέρ Οζκιζιλτσίκ, πολιτικός αναλυτής στο Atlantic Council.
«Θα πρέπει να αναμένουμε σταδιακή ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας και του Πακιστάν στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα μπορούσε να παρέχει σημαντική υποστήριξη στην άμυνα του βασιλείου απέναντι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Ωστόσο, ο Οζκιζιλτσίκ δήλωσε ότι δεν αναμένει από την Τουρκία ή το Πακιστάν να αναλάβουν ενεργό και άμεσο πολεμικό ρόλο στην Υεμένη, τουλάχιστον στα αρχικά στάδια.
«Ο πιο σημαντικός και αποτελεσματικός ρόλος της Τουρκίας ενδέχεται να αφορά το επίπεδο των πληροφοριών και τον στρατηγικό σχεδιασμό», ανέφερε.
Η Τουρκία διαθέτει σημαντική εμπειρία σε επιχειρήσεις εντός περιβαλλόντων εμφυλίου πολέμου και στη συνεργασία με φυλές και ένοπλες ομάδες μη κρατικών οντοτήτων, σημείωσε ο Οζκιζιλτσίκ. Η Άγκυρα διατηρεί επίσης σχέσεις με δυνάμεις της Υεμένης που δεν ανήκουν στους Χούθι και έχουν τηρήσει αποστάσεις από τη Σαουδική Αραβία.
«Η Τουρκία θα μπορούσε ενδεχομένως να μεταβάλει τις ισορροπίες στην Υεμένη εις βάρος των Χούθι», είπε, υποστηρίζοντας ότι η παροχή πληροφοριών από την Τουρκία προς τη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε τελικά να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τις άμεσες αεροπορικές επιδρομές.
Η σύναψη του συμφώνου συμπίπτει με την κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ των δυνάμεων της Υεμένης που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία και των Χούθι, καθώς η προσκείμενη στο Ιράν οργάνωση εξαπολύει επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων πετρελαϊκών υποδομών του βασιλείου και της πρωτεύουσάς του.
Οι συγκρούσεις έχουν διαταράξει την πολυετή σχετική ηρεμία στη σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας-Χούθι, η οποία πλέον αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό μέτωπο στον ευρύτερο πόλεμο της Μέσης Ανατολής.
Ο Οζέλ επικαλείται το Τουρκικό Σύνταγμα
Ο Οζέλ υποστήριξε ότι η υπογραφή συμφώνου αμοιβαίας άμυνας με μια χώρα που εμπλέκεται σε εν εξελίξει πόλεμο ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει την Τουρκία άμεσα εμπλεκόμενο μέρος στη σύγκρουση.
«Τα σύμφωνα αμοιβαίας άμυνας συνάπτονται σε καιρό ειρήνης. Θεσπίζονται για λόγους αποτροπής», δήλωσε. «Η υπογραφή αυτής της συμφωνίας με μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο σημαίνει άμεση εμπλοκή στον πόλεμο». Άσκησε επίσης κριτική στην απόφαση –για την οποία υπήρξαν αναφορές– για ανάπτυξη τουρκικού στρατιωτικού προσωπικού στη Σαουδική Αραβία, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση απαιτούσε κοινοβουλευτική έγκριση.
«Αποφάσισαν να αναπτύξουν στρατεύματα εκεί», δήλωσε ο Οζέλ, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι ανέλαβε δεσμεύσεις εκ μέρους του κοινοβουλίου προτού η συμφωνία υποβληθεί επίσημα προς έγκριση.
Επικαλέστηκε το άρθρο 92 του τουρκικού Συντάγματος, το οποίο διέπει την ανάπτυξη των ενόπλων δυνάμεων της χώρας στο εξωτερικό, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε απόφαση για αποστολή τουρκικών στρατευμάτων πρέπει να εγκρίνεται από το κοινοβούλιο.
«Υπάρχει το άρθρο 92 του Συντάγματος. Εάν πρόκειται να σταλούν στρατιώτες, το θέμα πρέπει να περάσει ξανά από το κοινοβούλιο», είπε.
Ο Οζέλ επεσήμανε επίσης την παλαιότερη κριτική του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τον ρόλο της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, σημειώνοντας ότι ο Ερντογάν είχε προηγουμένως αμφισβητήσει την ευθύνη του Ριάντ για τη σύγκρουση.
Ο Οζέλ υποστήριξε ότι η Άγκυρα πέρασε πλέον από την κριτική για την επέμβαση της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη στη σύναψη μιας αμυντικής συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να απαιτήσει από την Τουρκία να ταχθεί στο πλευρό του Ριάντ σε περίπτωση επίθεσης.
Η τουρκική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η συμφωνία δεν σημαίνει πως η Τουρκία θα παρέμβει άμεσα στη σύγκρουση της Υεμένης.
Αντιθέτως, η Άγκυρα αναμένεται να επικεντρωθεί στην αμυντική συνεργασία, τον κοινό σχεδιασμό, τη στρατιωτική εκπαίδευση και την ανταλλαγή πληροφοριών με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Για τον Οζέλ, ωστόσο, η συμφωνία σηματοδοτεί μια θεμελιώδη στροφή στην τουρκική εξωτερική πολιτική.
«Δεν αποδεχόμαστε τον τυχοδιωκτισμό που θα έστελνε τους στρατιώτες μας στις ερήμους της Υεμένης 100 χρόνια μετά», δήλωσε, κάνοντας προφανή αναφορά στην οθωμανική κυριαρχία.
Οι δηλώσεις αυτές γίνονται τη στιγμή που η Άγκυρα επιδιώκει να εμβαθύνει την αμυντική συνεργασία με το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ στο πλαίσιο του νέου συμφώνου, το οποίο έρχεται περισσότερο από επτά μήνες μετά την έναρξη της περιφερειακής σύγκρουσης που πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν. Πριν από την κλιμάκωση της δράσης των Χούθι, η Σαουδική Αραβία, όπως και τα άλλα πέντε κράτη του Κόλπου, είχε δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις από το Ιράν και πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ.
Προς το παρόν, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο ρόλος της Τουρκίας θα επικεντρωθεί περισσότερο στην παροχή βοήθειας στη Σαουδική Αραβία για την υπεράσπιση του εδάφους της, καθώς και στην παροχή πληροφοριών και στρατηγικής υποστήριξης, παρά στην αποστολή μάχιμων δυνάμεων στην Υεμένη.
