Ανοικτό αφήνει η Μόσχα το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της ειρηνευτικής διαδικασίας για την Ουκρανία, παρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κλιμάκωση και τη σκληρή δημόσια αντιπαράθεση με το Κίεβο.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι στόχος της Ρωσίας δεν είναι μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, αλλά ο πλήρης τερματισμός του πολέμου και η επίτευξη μιας συμφωνίας που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να διαμορφώσει συνθήκες μακροχρόνιας ειρήνης.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο Ρώσος πρόεδρος παραδέχεται ότι η επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία για την Ουκρανία παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη».
Η Ρωσία πέρασε την “κόκκινη γραμμή” - Έρχονται νέες κυρώσεις
Η εικόνα που προκύπτει είναι συνεπώς σύνθετη: δεν υπάρχει σήμερα ενεργή ειρηνευτική διαπραγμάτευση που να βρίσκεται κοντά σε συμφωνία, αλλά ούτε έχουν διακοπεί όλοι οι δίαυλοι ανάμεσα στις εμπλεκόμενες πλευρές.
Πούτιν: «Δεν θέλουμε πάγωμα, θέλουμε να τελειώσει ο πόλεμος»
Ο Ρώσος πρόεδρος τοποθετήθηκε με σαφήνεια απέναντι στο ενδεχόμενο μιας απλής παύσης των εχθροπραξιών πάνω στη σημερινή γραμμή του μετώπου.
Όπως δήλωσε μετά τις επαφές του στο Μπισκέκ, η Μόσχα δεν επιθυμεί απλώς να «παγώσει» τη σύγκρουση.
Υποστήριξε ότι επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου και μια μακροχρόνια διευθέτηση τόσο στην Ουκρανία όσο και στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παράλληλα δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε διαπραγματευτική διαδικασία με όσους μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά σε μια συμφωνία.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν σημαίνει, πάντως, ότι Μόσχα και Κίεβο έχουν πλησιάσει σε κοινά αποδεκτούς όρους.
Οι ουσιαστικές διαφορές για τα εδάφη, τις εγγυήσεις ασφαλείας και τους όρους μιας ενδεχόμενης κατάπαυσης του πυρός παραμένουν.
«Παγωμένη» η επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία
Ο ίδιος ο Πούτιν παραδέχθηκε ότι η διαδικασία για το ουκρανικό βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε στασιμότητα.
Η διατύπωση έχει σημασία, καθώς περιορίζει τις προσδοκίες που μπορεί να δημιουργούν οι δημόσιες αναφορές περί ειρήνης.
Μόσχα και Κίεβο είχαν πραγματοποιήσει προηγουμένως τρεις γύρους απευθείας συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη.
Οι επαφές αυτές οδήγησαν κυρίως σε ανθρωπιστικές συμφωνίες, όπως ανταλλαγές αιχμαλώτων και επιστροφές σορών, χωρίς όμως να γεφυρώσουν τις βασικές πολιτικές και εδαφικές διαφορές.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ανέφερε την Πέμπτη ότι οι επικεφαλής των δύο διαπραγματευτικών αποστολών εξακολουθούν να διατηρούν απευθείας επικοινωνία.
Αυτό σημαίνει ότι ο δίαυλος Μόσχας–Κιέβου δεν έχει εξαφανιστεί, ακόμη και αν δεν βρίσκεται σε εξέλιξη ένας νέος επίσημος γύρος διαπραγματεύσεων.
Οι επαφές των μυστικών υπηρεσιών αφορούν Ρωσία και ΗΠΑ
Χρειάζεται παράλληλα μια σημαντική διευκρίνιση ως προς τις πληροφορίες που κυκλοφόρησαν για επαφές μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρούν επικοινωνία ακόμη και σε περιόδους πολύ μεγάλης πολιτικής έντασης.
Ο ίδιος ανέφερε ότι τέτοιου είδους δίαυλοι υπήρχαν ακόμη και στις δυσκολότερες περιόδους του Ψυχρού Πολέμου και εξακολουθούν να λειτουργούν σήμερα.
Μάλιστα, μεταξύ των επικεφαλής των υπηρεσιών διατηρούνται και απευθείας επαφές.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την πρόσφατη επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα και τη συνάντησή του με τον επικεφαλής της ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών Σεργκέι Ναρίσκιν.
Το περιεχόμενο των συνομιλιών τους δεν έχει γνωστοποιηθεί πλήρως.
Η Ουάσινγκτον παραμένει στον πυρήνα της προσπάθειας
Ο Πούτιν δεν έκρυψε ότι η Μόσχα εξακολουθεί να θεωρεί την Ουάσινγκτον κρίσιμο συνομιλητή για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.
Εξέφρασε θετικά σχόλια για τους ανθρώπους του Ντόναλντ Τραμπ που έχουν αναλάβει επαφές με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η ρωσική πλευρά μπορεί να συνεργαστεί μαζί τους.
Παράλληλα δήλωσε ότι η Ρωσία επιθυμεί συνολικότερη αποκατάσταση των σχέσεών της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την αμερικανική πλευρά, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήθελε να συναντηθεί ξανά με τον Πούτιν όταν θα υπάρχουν πραγματικές προϋποθέσεις για συμφωνία που θα τερματίζει τον πόλεμο.
Η Ουάσινγκτον επομένως δεν εγκαταλείπει τον ρόλο του μεσολαβητή, ακόμη και αν η προηγούμενη διπλωματική προσπάθεια δεν έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής σε καθοριστική πρόοδο.
Η σκληρή ρητορική απέναντι στο Κίεβο παραμένει
Παρά τις αναφορές σε ειρηνευτική προοπτική, ο Πούτιν διατηρεί εξαιρετικά σκληρή γλώσσα απέναντι στην ουκρανική ηγεσία.
Έχει κατηγορήσει το Κίεβο για «κρατική τρομοκρατία» λόγω των επιθέσεων σε ρωσικούς στόχους και έχει υποστηρίξει ότι δεν μπορεί να υπάρξει διαπραγμάτευση με «τρομοκράτες».
Παράλληλα κατηγόρησε τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας ότι, κατά τη ρωσική θέση, αποφεύγουν να καταδικάσουν τις ουκρανικές επιχειρήσεις.
Πρόκειται για ισχυρισμούς της Μόσχας, τους οποίους απορρίπτει η ουκρανική πλευρά.
Η αντίφαση ανάμεσα στη γλώσσα περί ειρήνης και στην πολεμική ρητορική δείχνει ότι οι δύο πλευρές απέχουν ακόμη σημαντικά από ένα περιβάλλον στο οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί άμεσα πολιτική συμφωνία.
Και ενώ συζητείται η ειρήνη, συνεχίζονται τα πλήγματα
Η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει πολύ διαφορετική από τη διπλωματική συζήτηση.
Νέο ρωσικό αεροπορικό πλήγμα στην Οδησσό προκάλεσε τον τραυματισμό 17 ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και παιδιά.
Ζημιές καταγράφηκαν σε πολυώροφο κτίριο κατοικιών, ενώ οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν νέες επιθέσεις και σε άλλες περιοχές.
Παράλληλα, η Ουκρανία συνεχίζει τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ρωσικές υποδομές και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Έτσι, όσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με υψηλή ένταση, οι πιθανότητες άμεσης συμφωνίας παραμένουν δύσκολο να εκτιμηθούν.
Η πόρτα δεν έχει κλείσει – Η συμφωνία όμως παραμένει μακριά
Οι τελευταίες τοποθετήσεις της Μόσχας δεν συνιστούν ανακοίνωση επικείμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Δείχνουν όμως ότι, παρά τη δημόσια σύγκρουση, δεν έχει υπάρξει πλήρης διακοπή των διαύλων επικοινωνίας.
Οι επικεφαλής των διαπραγματευτικών αντιπροσωπειών Ρωσίας και Ουκρανίας παραμένουν σε επαφή, οι υπηρεσίες πληροφοριών Ρωσίας και ΗΠΑ συνεχίζουν τον δικό τους δίαυλο και η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να δηλώνει διαθέσιμη για μεσολάβηση.
Το χάσμα, ωστόσο, ανάμεσα στις δημόσιες θέσεις Μόσχας και Κιέβου παραμένει μεγάλο.
Για την ώρα, λοιπόν, υπάρχει δίαυλος. Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία. Και όσο οι πύραυλοι και τα drones εξακολουθούν να επιχειρούν πάνω από τις δύο χώρες, η απόσταση μεταξύ των δύο παραμένει μεγάλη.