Η κυκλοφορία της «Οδύσσειας» σε σκηνοθεσία του Κρίστοφερ Νόλαν έχει μετατραπεί σε αντικείμενο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ελλάδα. Αν και η ταινία αποτελεί μια χολιγουντιανή υπερπαραγωγή 250 εκατομμυρίων ευρώ, με μεγάλο μέρος των γυρισμάτων να έχει πραγματοποιηθεί σε εμβληματικές τοποθεσίες της χώρας μας –όπως η Πύλος και η Ακροκόρινθος–, η υποδοχή της από το ελληνικό κοινό είναι κάθε άλλο παρά ομόφωνη.
Η διαμάχη για την «Ωραία Ελένη» και το woke Χόλιγουντ
Το κεντρικό σημείο τριβής είναι η επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης. Η απόφαση αυτή πυροδότησε αντιδράσεις τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων, με τον Ίλον Μασκ να σχολιάζει καυστικά στα κοινωνικά δίκτυα ότι ο Νόλαν «βεβήλωσε τον Όμηρο» για να συμμορφωθεί με σύγχρονες επιταγές.
Στην Ελλάδα, οι απόψεις διίστανται:
Οι υπέρμαχοι υποστηρίζουν ότι τα ομηρικά έπη ανήκουν στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και η καλλιτεχνική ελευθερία οφείλει να είναι απόλυτη.
Οι επικριτές επισημαίνουν την απόκλιση από την ομηρική περιγραφή, τονίζοντας ότι η επιλογή έγινε με βάση «κριτήρια ταυτότητας» και όχι ιστορική πιστότητα.
Πολιτικές προεκτάσεις και κρατική χρηματοδότηση
Η αντιπαράθεση απέκτησε και πολιτική χροιά, καθώς το κόμμα της «Νίκης» άσκησε δριμεία κριτική για την κρατική επιδότηση ύψους 6,5 εκατομμυρίων ευρώ. Ο πρόεδρος του κόμματος, Δημήτρης Νατσιός, κατηγόρησε την κυβέρνηση για χρηματοδότηση μιας «woke ιδεολογίας» που προσβάλλει την εθνική ταυτότητα.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπεραμύνθηκε της απόφασης, τονίζοντας ότι το κράτος δεν έχει ρόλο λογοκριτή στην καλλιτεχνική ερμηνεία ενός μύθου. Από την άλλη, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αν και συντάχθηκε με την επιδότηση της παραγωγής, εξέφρασε επιφυλάξεις για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, δηλώνοντας πως ο Νόλαν ίσως «το παρατράβηξε» με τις επιλογές του.
Το παράπονο για την απουσία Ελλήνων ηθοποιών
Ένα εξίσου σημαντικό θέμα που τέθηκε είναι η πλήρης απουσία Ελλήνων ηθοποιών από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Εκπρόσωποι της ελληνικής διασποράς, όπως ο Έντι Ζεμενίδης του Hellenic American Leadership Council, χαρακτήρισαν την επιλογή αυτή ως μια «χαμένη ευκαιρία». Σε επιστολή της, η ιστοσελίδα Greek City Times υπογράμμισε πως η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς ένα στατικό σκηνικό για το παρελθόν, αλλά έναν ζωντανό τόπο με σύγχρονο καλλιτεχνικό δυναμικό.
Παρά τις έντονες διαφωνίες, το «ρεύμα» του Νόλαν παραμένει ισχυρό. Η ταινία σημειώνει ρεκόρ εισιτηρίων στις ελληνικές αίθουσες, ενώ η κυκλοφορία της έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης για το πρωτότυπο ομηρικό κείμενο στα βιβλιοπωλεία, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική γοητεία του έπους.
Ποια είναι η δική σας άποψη για το κατά πόσο οι χολιγουντιανές παραγωγές οφείλουν να σέβονται την ιστορική πιστότητα στις μεταφορές κλασικών έργων;