Μια έντονη δημόσια διαμάχη έχει ξεσπάσει στους κόλπους της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας, με αφορμή τις πρόσφατες εκτιμήσεις του σεισμολόγου Γεράσιμου Παπαδόπουλου για την κατάσταση στον Κορινθιακό Κόλπο. Η τοποθέτησή του, η οποία βασίζεται σε πιθανολογικά μοντέλα και στατιστικά δεδομένα, έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της σεισμικής επικινδυνότητας μιας από τις πιο ενεργές περιοχές της χώρας, προκαλώντας ταυτόχρονα σφοδρές αντιδράσεις από συναδέλφους του.
Σοκάρει η πρόβλεψη του Γεράσιμου Παπαδόπουλου! "Έχει ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για μεγάλο σεισμό στον Κορινθιακό" (βίντεο)
Οι Εκτιμήσεις που Άναψαν τη Φωτιά
Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, οι ενδείξεις συγκλίνουν στο ότι η πιθανότητα εκδήλωσης μιας ισχυρής δόνησης στον Κορινθιακό έχει αυξηθεί σημαντικά. Ο ίδιος υποστήριξε ότι υπάρχει ορατό ενδεχόμενο για έναν σεισμό που θα ξεπερνά τα 6 Ρίχτερ μέσα σε έναν χρονικό ορίζοντα ενός έως τριών ετών. Αν και ο επιστήμονας διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για μια συγκεκριμένη, βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη αλλά για μια εκτίμηση πιθανοτήτων, οι δηλώσεις του προκάλεσαν άμεσα κοινωνική ανησυχία.
Ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος συνέδεσε μάλιστα τις απόψεις του με τη νέα πρόταση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τον χάρτη σεισμικής επικινδυνότητας της Ελλάδας. Στον νέο αυτό σχεδιασμό, ο Κορινθιακός Κόλπος κατατάσσεται στην υψηλότερη δυνατή ζώνη κινδύνου («κόκκινη»), αναγνωρίζοντας έτσι τη διαχρονική επικινδυνότητα της περιοχής με βάση σύγχρονες μεθόδους αξιολόγησης.
Η Σκληρή Απάντηση του Άκη Τσελέντη
Η αντίδραση του Άκη Τσελέντη υπήρξε άμεση και ιδιαίτερα καυστική. Μέσω κοινωνικών δικτύων, ο πρώην διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου απέρριψε τους ισχυρισμούς του συναδέλφου του, χαρακτηρίζοντας τέτοιου είδους προγνώσεις ως «σεισμολογικό μπαρμπούτι». Η κριτική του εστιάστηκε σε τρεις βασικούς άξονες:
Κοινωνικές και Οικονομικές Επιπτώσεις: Ο κ. Τσελέντης τόνισε ότι η διατήρηση των πολιτών σε καθεστώς διαρκούς φόβου για χρόνια είναι ανεπίτρεπτη. Επισήμανε ότι έχει γίνει δέκτης παραπόνων από κατοίκους και επιχειρηματίες του τουρισμού, οι οποίοι ανησυχούν για το πλήγμα που δέχονται οι τοπικές οικονομίες από την καταστροφολογία.
Θεσμική Δεοντολογία: Υπογράμμισε ότι, αν κάποιος επιστήμονας διαθέτει ακριβή στοιχεία για επερχόμενο σεισμό, οφείλει να τα καταθέτει στα αρμόδια κρατικά όργανα και όχι να τα επικοινωνεί δημόσια, προκαλώντας αναστάτωση.
Μεθοδολογία: Ο κ. Τσελέντης υποστήριξε ότι η σεισμολογία απαιτεί κάτι παραπάνω από απλή στατιστική. Αναφέρθηκε στην ανάγκη παρακολούθησης φυσικών παραμέτρων, όπως το ραδόνιο, τα ηλεκτρομαγνητικά σήματα (ομάδα ΒΑΝ), οι μετατοπίσεις μέσω δορυφόρων και η στάθμη των υδάτων. Μάλιστα, άφησε αιχμές για την παύση χρηματοδότησης των σταθμών ΒΑΝ από την πολιτεία, γεγονός που δυσχεραίνει τη σοβαρή πρόγνωση.
Η Θέση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου και η Συνέχεια της Κόντρας
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο τωρινός διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Βασίλης Καραστάθης. Εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας ότι τα τρέχοντα δεδομένα δεν δικαιολογούν ιδιαίτερο συναγερμό, παρά το γεγονός ότι παραδέχθηκε πως η περιοχή έχει «καθυστερήσει» να δώσει έναν μεγάλο σεισμό βάσει του ιστορικού της.
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω μετά τον σεισμό των 5,5 Ρίχτερ στην Κρήτη (24/4), με τον κ. Παπαδόπουλο να απαντά στην κριτική κάνοντας λόγο για αντιδράσεις από «σεισμολογούντες» και όχι από πραγματικούς σεισμολόγους, διαχωρίζοντας τους γεωλόγους και τους γεωφυσικούς από το συγκεκριμένο αντικείμενο.
Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει το βαθύ χάσμα στην ελληνική σεισμολογική κοινότητα σχετικά με το πώς πρέπει να επικοινωνείται ο κίνδυνος στο κοινό. Ενώ η επιστημονική συζήτηση για τον Κορινθιακό παραμένει ανοιχτή, η ισορροπία μεταξύ της έγκυρης ενημέρωσης και της αποφυγής του αδικαιολόγητου πανικού παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.
