Πολύ πιο άσχημη από ότι φαίνονται είναι η κατάσταση νότια της Κρήτης για την Ελλάδα, αφού όχι μόνο επικυρώθηκε από την βουλή της χώρας αυτής, το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά οι Λίβυοι ζητούν ελληνική ΑΟΖ, με την βοήθεια πλεόν της Άγκυρας.
Το σοβαρότερο ερώτημα σε όλα αυτά είναι πλέον το κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορέσει να αποτρέψει την μετατροπή ενός νομικά αδύναμου κειμένου σε γεωπολιτικό τετελεσμένο, ενώ η ΑΟΖ της χώρας μας απειλέιται σοβαρά από Τούρκους και Λίβυους.
Στις 15 Οκτωβρίου ο πρώην Λίβυος υπουργός ενέργειας Αούν, κατηγόρησε την Ελλάδα ότι έλαβε μέτρα για να εξερευνήσει περιοχές που θεωρεί μέρος της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, ζητώντας σεβασμό στους κανόνες του ναυτικού δικαίου και τα δικαιώματα των γειτονικών κρατών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της , η συμφωνία θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε συγκρούσεις μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, ειδικά δεδομένου του αγώνα για εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ανοιχτή θάλασσα και ανακάλυψη των υποθαλάσσιων πόρων της.
Από την πλευρά του, ο πρώην υπουργός πετρελαίου της Λίβυας, μηχανικός Μοχάμεντ Αούν, πιστεύει ότι η συμφωνία και η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου είναι προς το συμφέρον της χώρας του, και αποτελεί «ένα καλό βήμα», σύμφωνα με δηλώσεις που έκανε στην ενεργειακή πλατφόρμα.
Χαστούκι-σοκ σε Άγκυρα και Βεγγάζη! Ομόφωνο "άκυρο" από ΕΕ και Αίγυπτο για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Το τεράστιο παιχνίδι που παάιζεται στην Λιβύη
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Middle East Eye, το σχέδιο που προωθεί ο Massad Boulos, ανώτερος σύμβουλος του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στοχεύει στην επίτευξη μιας συμφωνίας διαμοιρασμού της εξουσίας για την ενοποίηση της Λιβύης.
Τα βασικά σημεία αυτής της διπλωματικής πρωτοβουλίας των ΗΠΑ περιλαμβάνουν:
Διατήρηση της Πρωθυπουργίας: Ο Abdul Hamid Dbeibeh (ή μέλος της οικογένειάς του από τη διοίκηση της Τρίπολης στα δυτικά) αναμένεται να παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού.
Ανάληψη της Προεδρίας: Ο στρατάρχης Khalifa Haftar ή, όπως αναφέρουν οι περισσότερες πηγές, ο γιος του Saddam Haftar (από τη διοίκηση της Βεγγάζης στα ανατολικά), προορίζεται να αναλάβει την αρχηγία ενός ανασχηματισμένου Προεδρικού Συμβουλίου.
Στόχος είναι η ενοποίηση των πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών θεσμών της χώρας, οι οποίοι παραμένουν διχασμένοι για πάνω από μία δεκαετία.
Αν και η αμερικανική πλευρά παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως ένα απαραίτητο βήμα σταθεροποίησης που θα ανοίξει τον δρόμο για μελλοντικές εκλογές και θα διευκολύνει τις ξένες επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, πολλοί αναλυτές και τοπικές λιβυκές παρατάξεις εκφράζουν έντονη σκεπτικισμό, χαρακτηρίζοντάς τη ως μια «συμφωνία της ελίτ» που ενδέχεται να παρατείνει την πολιτική κρίση.
Το μεγάλο σαμποτάζ του Ερντογάν! Χρησιμοποιεί τη Λιβύη για να πετάξει έξω τη Chevron και την Ελλάδα από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο
Το ζήτημα συνδέεται επίσης με το γνωστό μνημόνιο συμφωνίας που υπέγραψαν η Λιβύη και η Τουρκία τον Οκτώβριο του 2022 για συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, το οποίο περιελάμβανε ευκαιρίες για εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το μνημόνιο συμφωνίας για τους υδρογονάνθρακες διαφέρει από τη συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα του 2019, καθώς το πρώτο αφορά τη συνεργασία σε ενεργειακές δραστηριότητες, ενώ το δεύτερο ασχολείται με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών.
Ένα δικαστήριο της Λιβύης εξέδωσε απόφαση τον Ιανουάριο του 2023 με την οποία ανέστειλε την εφαρμογή της συμφωνίας συνεργασίας πετρελαίου και φυσικού αερίου του 2022, αλλά τώρα όλα αλλάζουν.
Η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας έχει προκαλέσει αντιρρήσεις από αρκετές χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, κυρίως την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Κύπρο, λόγω διαφωνιών σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και τα δικαιώματα που σχετίζονται με την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη.
Η Αίγυπτος έχει ανακοινώσει προηγουμένως την απόρριψή της από τη συμφωνία, θεωρώντας την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και παραβίαση των δικαιωμάτων άλλων χωρών στη Μεσόγειο.
Τον Δεκέμβριο του 2022, ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι εξέδωσε διάταγμα που καθόριζε τα δυτικά θαλάσσια σύνορα της χώρας του. Η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης έφερε αντίρρηση σε αυτό, θεωρώντας το παραβίαση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της και ζητώντας μια διαπραγματευτική διευθέτηση.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, πιστεύει ότι η συμφωνία συγκρούεται με τα θαλάσσια δικαιώματά της, ιδίως σε περιοχές που σχετίζονται με την Κρήτη.
Η Λιβύη και η Τουρκία διατηρούν τις θέσεις τους σχετικά με τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας που ορίζονται από το μνημόνιο. Η διαμάχη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας επανεμφανίστηκε τώρα το 2026, αφότου η Άγκυρα έφερε αντίρρηση στις συμφωνίες εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου νότια της Κρήτης μεταξύ της Ελλάδας και μιας κοινοπραξίας με επικεφαλής την αμερικανική εταιρεία Chevron.
Το σκηνικό βαραίνει επικίνδυνα και όλα τα ενδεχόμενα είναι πλέον ανοικτά.
Η όυσια σε όλα αυτά είναι ότι η Τουρκία επιδιώκει να τα πάρει όλα, για να έχει να δείξει ο Ερντογάν στο τουρκικό κοινό, το πόσο δυνατός είναι, κερδίζοντας ταυτόχρονα κάτι τρομερά σημαντικό στην Ανατολική Μεσόγειο για την χώρα του.
Αν η χώρα μας σε όλα αυτά δεν αντιδράσει δυναμικά και αποφασιστικότητα, και κυρίως με την παρουσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην περιοχή αυτη νοτίως της Κρήτης, τότε θα πρόκειται για την χειρότερη ήττα μετά της εισβολή της Κύορου το 1974.
