Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο μιας σημαντικής ανατροπής στον σχεδιασμό των αεροπλανοφόρων κλάσης Ford, καθώς η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ για πλοία με πιο «κλασική» εμφάνιση φαίνεται να ανοίγει εκ νέου μια συζήτηση με τεράστιες τεχνικές και οικονομικές προεκτάσεις.

Σύμφωνα με επτά εν ενεργεία και πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση του ζητήματος, μία από τις αλλαγές που εξετάζονται αφορά τη μετακίνηση του πύργου διοίκησης, του λεγόμενου «island», προς το κεντρικό τμήμα του καταστρώματος. Στα Ford ο πύργος βρίσκεται αρκετά πιο πίσω, σε αντίθεση με τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα παλαιότερων εποχών.

Η ιδέα φέρεται να συνδέεται με τις επιφυλάξεις του Τραμπ για τη σύγχρονη εμφάνιση των πλοίων. Ωστόσο, μια τέτοια παρέμβαση μόνο απλή δεν θα ήταν: αξιωματούχοι εκτιμούν ότι θα μπορούσε να απαιτήσει χρόνια νέων μελετών και δισεκατομμύρια δολάρια πρόσθετων δαπανών.

Ο πύργος διοίκησης δεν βρίσκεται τυχαία πίσω

Η σημερινή θέση του «island» στην κλάση Ford αποτελεί αποτέλεσμα επιχειρησιακού σχεδιασμού και όχι αισθητικής επιλογής. Η μετακίνησή του προς το πίσω μέρος επιλέχθηκε ώστε να αυξηθεί η λειτουργικότητα και η ασφάλεια στο κατάστρωμα πτήσεων.

Με τη συγκεκριμένη διάταξη δημιουργείται περισσότερος χώρος για τη στάθμευση και εξυπηρέτηση αεροσκαφών κοντά στους καταπέλτες, ενώ παράλληλα μειώνονται οι αναταράξεις που μπορούν να επηρεάσουν τα αεροσκάφη κατά την προσνήωση.

Η επαναφορά του πύργου προς το κέντρο θα απαιτούσε επομένως ουσιαστικές αλλαγές. Ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού Ναυτικού και αναλυτής του Hudson Institute, έχει επισημάνει ότι μια τέτοια μετατροπή θα μπορούσε να επηρεάσει ακόμη και την πλευστότητα και την κατανομή του βάρους του πλοίου.

Το ίδιο σενάριο είχε μάλιστα εξεταστεί κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ. Σύμφωνα με πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο, η μελέτη που πραγματοποιήθηκε τότε κατέληξε ότι ο απαιτούμενος χρόνος και το κόστος θα ήταν εξαιρετικά μεγάλα.

Στο στόχαστρο και οι ηλεκτρομαγνητικοί καταπέλτες

Οι πιθανές παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στο «island». Ο Τραμπ έχει ζητήσει να εξεταστεί και η επιστροφή στους ατμοκίνητους καταπέλτες, εγκαταλείποντας για τα μελλοντικά αεροπλανοφόρα το ηλεκτρομαγνητικό σύστημα EMALS που αποτελεί χαρακτηριστικό της κλάσης Ford.

Οι καταπέλτες είναι κρίσιμοι για την απονήωση των αεροσκαφών από το κατάστρωμα. Σε πρόσφατο υπόμνημα εθνικής ασφάλειας, η αμερικανική κυβέρνηση υπογράμμισε την ανάγκη υιοθέτησης «δοκιμασμένων, αξιόπιστων και οικονομικά προσιτών» τεχνολογιών και σχεδιάσεων στα πολεμικά πλοία.

Ακόμη και αυτή η επιστροφή, πάντως, ενδέχεται να απαιτήσει δισεκατομμύρια δολάρια και να προκαλέσει πρόσθετες καθυστερήσεις, σύμφωνα με τις σχετικές προειδοποιήσεις αξιωματούχων.

Ένα πρόγραμμα έως 10 αεροπλανοφόρων

Η κλάση Ford αποτελεί το μέλλον της αμερικανικής ναυτικής αεροπορίας και προορίζεται να αντικαταστήσει σταδιακά την κλάση Nimitz. Το USS Gerald R. Ford βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία, ενώ το USS John F. Kennedy πραγματοποιεί δοκιμές εν πλω. Ταυτόχρονα κατασκευάζονται τα USS Enterprise και USS Doris Miller.

Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός προβλέπει έως και 10 αεροπλανοφόρα Ford μέσα στις επόμενες τέσσερις δεκαετίες. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου έχει υπολογίσει ότι το κόστος ενός μελλοντικού πλοίου θα μπορούσε να αγγίξει περίπου τα 22 δισ. δολάρια.

Ήδη, όμως, το πρόγραμμα έχει καταγράψει σημαντικές δυσκολίες. Χαρακτηριστικό είναι ότι το USS Gerald R. Ford χρειάστηκε περίπου 17 χρόνια για να κατασκευαστεί, με την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών να συμβάλλει στις μεγάλες καθυστερήσεις.

Η προσωπική σφραγίδα Τραμπ στον νέο αμερικανικό στόλο

Η συζήτηση για τα Ford αποτυπώνει παράλληλα την αυξανόμενη προσωπική εμπλοκή του Αμερικανού προέδρου στον σχεδιασμό του μελλοντικού στόλου. Ο Τραμπ έχει δεσμευθεί για δραστική ενίσχυση της αμερικανικής ναυπηγικής ικανότητας, ενώ έχει παρουσιάσει το όραμα της λεγόμενης «Golden Fleet» και έχει προτείνει ακόμη και τη δημιουργία νέας κλάσης θωρηκτών.

Το πρόβλημα είναι ότι η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με καθυστερήσεις, περιορισμένη διαθεσιμότητα και υψηλό κόστος. Μια ριζική τροποποίηση της κλάσης Ford θα μπορούσε συνεπώς να προσθέσει νέα προβλήματα σε ένα από τα ακριβότερα και τεχνικά πολυπλοκότερα ναυτικά προγράμματα των ΗΠΑ.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον εάν η επιθυμία του Τραμπ για αεροπλανοφόρα που θα θυμίζουν περισσότερο τα ιστορικά πλοία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα παραμείνει σε επίπεδο προτίμησης ή θα οδηγήσει πράγματι σε έναν δαπανηρό επανασχεδιασμό των μελλοντικών Ford.