Την κατοχύρωση δημοσιονομικού «χρυσού κανόνα» στο Σύνταγμα της Γαλλίας εξετάζει ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, με στόχο να επιβληθούν αυστηρότεροι περιορισμοί στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, την ώρα που η χώρα αντιμετωπίζει υψηλό έλλειμμα, αυξανόμενο χρέος και πολιτικό αδιέξοδο για τον προϋπολογισμό του 2027.
Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα La Tribune Dimanche, ο Μακρόν εξετάζει το ενδεχόμενο να συγκαλέσει τον Ιανουάριο το Κογκρέσο, δηλαδή την κοινή συνεδρίαση των δύο σωμάτων του γαλλικού Κοινοβουλίου, προκειμένου να προωθήσει τη συνταγματική αναθεώρηση.
Η πρωτοβουλία, εφόσον προχωρήσει, θα φέρει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης τη δημοσιονομική πειθαρχία, λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου και του Μαΐου 2027. Το Ελιζέ, πάντως, δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε τις πληροφορίες, αρνούμενο να σχολιάσει το δημοσίευμα όταν επικοινώνησε μαζί του το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) το Σάββατο (21/11).
Τι προβλέπει ο δημοσιονομικός «χρυσός κανόνας»
Σύμφωνα με τη La Tribune Dimanche, ο Γάλλος πρόεδρος εξετάζει την επαναφορά μιας πρότασης συνταγματικής αναθεώρησης που είχε διατυπωθεί το 2011, χωρίς τελικά να υιοθετηθεί.
Το σχέδιο προβλέπει τη θέσπιση πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων με στόχο τη σταδιακή αποκατάσταση της ισορροπίας των δημόσιων οικονομικών.
Οι ετήσιοι κρατικοί προϋπολογισμοί, όπως και οι προϋπολογισμοί του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, θα πρέπει υποχρεωτικά να συμμορφώνονται με τους στόχους αυτών των πολυετών σχεδίων.
Ουσιαστικά, η συνταγματική κατοχύρωση ενός τέτοιου κανόνα θα περιόριζε τη δυνατότητα των εκάστοτε κυβερνήσεων να προχωρούν σε δημοσιονομικές επιλογές που αποκλίνουν από τη συμφωνημένη πορεία εξυγίανσης.
Κατά τις πληροφορίες της εφημερίδας, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει ήδη αρχίσει, κατόπιν εντολής του Μακρόν, να συζητά με πολιτικούς συνομιλητές του το ενδεχόμενο σύγκλησης του Κογκρέσου.
Η διαδικασία αυτή προβλέπει την κοινή συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης και της Γερουσίας στις Βερσαλλίες, ενώ για την έγκριση συνταγματικής αναθεώρησης μέσω Κογκρέσου απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων των ψηφισάντων, αφού προηγουμένως το ίδιο κείμενο εγκριθεί από τα δύο κοινοβουλευτικά σώματα.
Θετική η ακροδεξιά – «Να αποφύγουμε τη χρεοκοπία»
Το ενδεχόμενο συνταγματικής κατοχύρωσης του δημοσιονομικού κανόνα χαιρέτισε ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός (RN), ο οποίος έχει ήδη εντάξει ανάλογη πρόταση στην πολιτική του ατζέντα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Η Μαρίν Λεπέν, η οποία εμφανίζεται ως φαβορί σε δημοσκοπήσεις για την προεδρική αναμέτρηση της άνοιξης, είχε ζητήσει από τις αρχές Νοεμβρίου την προώθηση σχετικής μεταρρύθμισης.
Ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, Ζορντάν Μπαρντελά, δήλωσε ότι το κόμμα του θα στηρίξει μια τέτοια συνταγματική αλλαγή, εφόσον ανταποκρίνεται στις προτάσεις που έχει ήδη παρουσιάσει.
«Αυτός ο χρυσός κανόνας πρέπει να απαγορεύσει την παρουσίαση οποιουδήποτε σχεδίου προϋπολογισμού που θα χειροτερεύει το χρέος του έθνους. Αν ανταποκρίνεται σε αυτά που απαιτήσαμε, θα ψηφίσουμε υπέρ αυτού του μέτρου εξυγίανσης της διαχείρισης των δημοσιονομικών, για να αποφύγει η χώρα μας τη χρεοκοπία με την οποία απειλείται έπειτα από δέκα χρόνια μακρονισμού», ανέφερε.
Ο Μπαρντελά θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την πρωθυπουργία σε περίπτωση νίκης της Μαρίν Λεπέν στις προεδρικές εκλογές.
Η θετική αντίδραση της ακροδεξιάς αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η δημοσιονομική πειθαρχία εξελίσσεται σε ένα από τα κεντρικά ζητήματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης στη Γαλλία.
Στο 5,4% το έλλειμμα και αδιέξοδο για τον προϋπολογισμό
Η συζήτηση για τον δημοσιονομικό «χρυσό κανόνα» επανέρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας για την κατάσταση της γαλλικής οικονομίας.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% το 2026, ωστόσο η επίτευξη αυτού του στόχου παραμένει αβέβαιη.
Το γαλλικό Κοινοβούλιο δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να συμφωνήσει σε σχέδιο προϋπολογισμού για το επόμενο έτος, με τις πολιτικές διαφωνίες να δυσχεραίνουν τις προσπάθειες περιορισμού των δημοσίων δαπανών.
Παράλληλα, η αύξηση του δημόσιου χρέους και η αδυναμία επίτευξης πολιτικής συναίνεσης εντείνουν την ανησυχία των χρηματοπιστωτικών αγορών για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ενδεχόμενη πρωτοβουλία του Μακρόν θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις τελευταίες μεγάλες πολιτικές παρεμβάσεις του πριν από τη λήξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του.
Το εάν θα προχωρήσει τελικά στη σύγκληση του Κογκρέσου τον Ιανουάριο παραμένει ανοιχτό, όπως και το κατά πόσο μπορεί να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για μια συνταγματική μεταρρύθμιση που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης.