Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στην Ισπανία προσφέρει νέα στοιχεία για τη ζωή των πρώτων ανθρώπων που εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη. Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές στο σπήλαιο Γκραν Ντολίνα, στην οροσειρά Αταπουέρκα, έφεραν στο φως δεκάδες νέα απολιθώματα του Homo antecessor, τα οποία υποδηλώνουν ότι το είδος ενδεχομένως ασκούσε κανιβαλισμό πριν από περίπου 850.000 χρόνια.

Περισσότερα από 30 χρόνια μετά την ανακάλυψη των πρώτων απολιθωμάτων του προϊστορικού ανθρώπινου είδους, οι νέες ανασκαφές συνεχίζουν να εμπλουτίζουν τις γνώσεις των επιστημόνων για τη βιολογία, την κοινωνική οργάνωση και τη συμπεριφορά των πρώτων Ευρωπαίων.

Νέα απολιθώματα ενηλίκων αλλάζουν την εικόνα

Οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικά ανθρώπινα κατάλοιπα, μεταξύ των οποίων τμήμα του κροταφικού οστού, σπονδύλους, φάλαγγες χεριών και ποδιών, τρία δόντια, καθώς και οστά από τον πήχη, την κνήμη, το μηριαίο και το βραχιόνιο.

Σύμφωνα με τον συνδιευθυντή των ανασκαφών, Αντρέου Ογιέ, η αύξηση του αριθμού των απολιθωμάτων, ιδιαίτερα εκείνων που ανήκουν σε ενήλικες, επιτρέπει για πρώτη φορά στους επιστήμονες να σχηματίσουν μια πολύ πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη σύνθεση του πληθυσμού.

«Κάθε ανασκαφική περίοδος μάς βοηθά να συμπληρώσουμε ένα παζλ που εξακολουθεί να έχει πολλά κενά. Για πρώτη φορά μπορούμε να προσεγγίσουμε τη δημογραφική δομή αυτού του πληθυσμού με πολύ μεγαλύτερη αξιοπιστία», δήλωσε.

Ίχνη που παραπέμπουν σε κανιβαλισμό

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας αφορά τα σημάδια που εντοπίστηκαν στα οστά.

Πολλά από τα ανθρώπινα λείψανα, τόσο ενηλίκων όσο και νεαρών ατόμων, φέρουν χαρακτηριστικές τομές που δημιουργήθηκαν κατά τον τεμαχισμό των σωμάτων, ένδειξη που οι επιστήμονες συνδέουν με πρακτικές κανιβαλισμού.

Μέχρι σήμερα οι ενδείξεις αφορούσαν κυρίως νεαρά άτομα. Ωστόσο, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι η ίδια μεταχείριση εφαρμοζόταν και στους ενήλικες.

«Η ανακάλυψη περισσότερων ενηλίκων, οι οποίοι επίσης φέρουν ίχνη τεμαχισμού, αποδεικνύει ότι ο κανιβαλισμός δεν περιοριζόταν στα νεότερα μέλη της ομάδας», δήλωσε η ερευνήτρια του Καταλανικού Ινστιτούτου Ανθρώπινης Παλαιοοικολογίας και Κοινωνικής Εξέλιξης (IPHES), Παλμίρα Σαλαντιέ.

Όπως τόνισε, το σημαντικότερο είναι ότι πλέον οι επιστήμονες διαθέτουν ένα πολύ πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα για να μελετήσουν τη βιολογία, τη δημογραφία και τη συμπεριφορά του Homo antecessor.

Ένα μοναδικό παράθυρο στην προϊστορική Ευρώπη

Οι ανασκαφές αποκάλυψαν επίσης λίθινα εργαλεία κατασκευασμένα από πυριτόλιθο, χαλαζίτη, ψαμμίτη και χαλαζία, καθώς και απολιθώματα ζώων όπως ύαινες, κάστορες, ελάφια, βοοειδή, άλογα και ρινόκεροι.

Ο συνδυασμός ανθρώπινων απολιθωμάτων, εργαλείων και ζωικών καταλοίπων καθιστά το Γκραν Ντολίνα έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης για τη μελέτη των πρώτων ανθρώπινων πληθυσμών της ηπείρου.

«Η σημασία του Γκραν Ντολίνα ξεπερνά κατά πολύ τα ανθρώπινα απολιθώματα. Η σχέση ανάμεσα στα λίθινα εργαλεία, τα οστά των ζώων και τα λείψανα του Homo antecessor μάς επιτρέπει να ανασυνθέσουμε με εξαιρετική λεπτομέρεια έναν χώρο ανθρώπινης κατοίκησης πριν από 850.000 χρόνια», δήλωσε ο Αντρέου Ογιέ.

Η διευθύντρια του IPHES, Μαρίνα Μοσκέρα, υπογράμμισε ότι οι ανασκαφές στη νέα περιοχή βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο τα πρώτα αποτελέσματα αποδεικνύουν ήδη τη μεγάλη επιστημονική αξία του χώρου και αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων σημαντικών ανακαλύψεων τα επόμενα χρόνια.