Οι Χούθι έκαναν μέσα σε λίγες ώρες το βήμα που προκαλούσε τον μεγαλύτερο φόβο για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Μετά την κατάληψη της Μόχα και την προέλαση κατά μήκος των δυτικών ακτών της Υεμένης, οι δυνάμεις τους έφτασαν στη Ντουμπάμπ, την πόλη που βρίσκεται ακριβώς επάνω στο στρατηγικό στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, απέναντι από το νησί Περίμ.
Η εξέλιξη αλλάζει ουσιαστικά την εικόνα της σύγκρουσης. Μέχρι την Πέμπτη το ερώτημα ήταν εάν οι Χούθι θα καταφέρουν να προσεγγίσουν τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας. Από την Παρασκευή βρίσκονται πλέον στο ίδιο το στενό, με πηγές της κυβέρνησης της Υεμένης να θεωρούν τη Ντουμπάμπ και το Περίμ δύο από τα κρισιμότερα σημεία για όποιον επιδιώκει να ελέγξει τη θαλάσσια δίοδο.
Η χρονική συγκυρία είναι ακόμη πιο επικίνδυνη. Στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει ήδη περιοριστεί δραματικά. Για πρώτη φορά, επομένως, δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές αρτηρίες της Μέσης Ανατολής βρίσκονται ταυτόχρονα υπό σοβαρή πίεση.
Από τη Μόχα στη Ντουμπάμπ μέσα σε μία ημέρα
Η ταχύτητα της προέλασης είναι εκείνη που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη ανησυχία στις χώρες της περιοχής.
Μετά την υποχώρηση των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης από τη Μόχα, οι Χούθι κινήθηκαν νοτιότερα κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, συναντώντας περιορισμένη αντίσταση σε αρκετά σημεία.
Την Παρασκευή, δύο πηγές της κυβέρνησης της Υεμένης επιβεβαίωσαν ότι οι δυνάμεις τους είχαν φτάσει στη Ντουμπάμπ. Η περιοχή δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία παράκτια πόλη. Βρίσκεται επάνω στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ακριβώς απέναντι από το στρατηγικό νησί Περίμ, το οποίο χωρίζει το στενό σε δύο θαλάσσιους διαύλους.
Το Al Jazeera μετέδωσε παράλληλα ότι οι Χούθι προωθήθηκαν στο τελευταίο τμήμα της δυτικής ακτής που παρέμενε εκτός του ελέγχου τους, ενώ πληροφορίες αναφέρουν αποχώρηση κυβερνητικών δυνάμεων και από το Περίμ.
Η ακριβής κατάσταση σε ορισμένες από τις νησίδες παραμένει ρευστή, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Η παρουσία των Χούθι στη Ντουμπάμπ, ωστόσο, έχει επιβεβαιωθεί.
Γιατί η Ντουμπάμπ και το Περίμ είναι το «κλειδί»
Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Από εκεί περνούν πλοία που κινούνται μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η γεωγραφία του στενού είναι αυτή που το καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο. Η Ντουμπάμπ βρίσκεται στην υεμενίτικη πλευρά και το Περίμ σχεδόν στο κέντρο της θαλάσσιας οδού. Κυβερνητικές πηγές της Υεμένης έχουν χαρακτηρίσει τον έλεγχο των δύο σημείων καθοριστικό για οποιαδήποτε δύναμη επιδιώξει να αποκτήσει ισχυρή παρουσία στο στενό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Χούθι έχουν ήδη «κλείσει» ή αποκτήσει πλήρη έλεγχο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Η εμπορική ναυσιπλοΐα συνεχίζεται και η κατάσταση στη θάλασσα παραμένει διαφορετική από την κατοχή της γειτονικής ακτής.
Η νέα γεωγραφική πραγματικότητα, όμως, αυξάνει σημαντικά την ικανότητά τους να ασκούν πίεση σε πλοία που περνούν από την περιοχή.
Χθες ο Μπιν Σαλμάν ζήτησε αμερικανικά πλήγματα
Η σαουδαραβική ανησυχία για την προέλαση είχε γίνει σαφής ήδη πριν οι Χούθι φτάσουν στη Ντουμπάμπ.
Σύμφωνα με το Axios, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε δύο φορές την Πέμπτη με τον Ντόναλντ Τραμπ. Στη δεύτερη συνομιλία ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να διατάξει στρατιωτικά πλήγματα εναντίον των Χούθι, καθώς οι δυνάμεις τους προωθούνταν προς το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Ο Τραμπ αρνήθηκε την άμεση αμερικανική εμπλοκή. Η Ουάσινγκτον αποφάσισε να συνεχίσει να παρέχει στο Ριάντ πληροφορίες και δεδομένα στοχοποίησης, χωρίς όμως να ανοίξει νέο μέτωπο με αμερικανικούς βομβαρδισμούς στην Υεμένη.
Λιγότερο από μία ημέρα αργότερα, οι Χούθι είχαν φτάσει στη Ντουμπάμπ.
Ορμούζ και Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στην ίδια εξίσωση
Η μεγαλύτερη ανησυχία δεν αφορά μόνο την Υεμένη. Αφορά τη συνολική εικόνα των θαλάσσιων οδών γύρω από την Αραβική Χερσόνησο.
Στο Στενό του Ορμούζ η κίνηση έχει ήδη περιοριστεί σε επίπεδα που απέχουν δραματικά από την προπολεμική κανονικότητα. Από εκεί περνούσε πριν από τη σύγκρουση περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Σαουδική Αραβία είχε τη δυνατότητα να παρακάμπτει ένα μέρος του προβλήματος μεταφέροντας αργό μέσω αγωγών προς το Γιανμπού, στη δυτική ακτή της χώρας, και από εκεί μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Η άνοδος της απειλής στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ περιορίζει όμως και αυτή την εναλλακτική δίοδο.
Έτσι, το Ορμούζ στα ανατολικά και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στα δυτικά βρίσκονται για πρώτη φορά στην ίδια ενεργειακή εξίσωση.
Τι θα συμβεί αν διαταραχθεί σοβαρά η ναυσιπλοΐα
Μια μεγάλης κλίμακας διακοπή στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ δεν θα επηρέαζε μόνο τα πετρελαιοφόρα.
Η θαλάσσια δίοδος αποτελεί βασικό τμήμα της διαδρομής που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με το Σουέζ και τη Μεσόγειο. Εάν τα εμπορικά πλοία αναγκάζονταν ξανά να αποφεύγουν μαζικά την περιοχή, η βασική εναλλακτική θα ήταν η πολύ μεγαλύτερη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Αυτό σημαίνει περισσότερες ημέρες ταξιδιού, μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμων, υψηλότερα ασφάλιστρα και τελικά μεγαλύτερο κόστος μεταφοράς προϊόντων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Οι αγορές πετρελαίου έχουν ήδη αντιδράσει στην ευρύτερη κρίση. Το Brent έκλεισε την Πέμπτη στα 107,63 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές παρακολουθούν ταυτόχρονα τις εξελίξεις στο Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Δεν έχει κλείσει το στενό – Αλλά η γεωγραφία άλλαξε
Παρά την ταχεία στρατιωτική προέλαση, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία ότι οι Χούθι έχουν κλείσει το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ ή έχουν σταματήσει συνολικά τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η ίδια η οργάνωση ισχυρίζεται ότι η ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων παραμένει ασφαλής, με εξαίρεση τα σαουδαραβικά πλοία, εναντίον των οποίων έχει ανακοινώσει αποκλεισμό. Οι διαβεβαιώσεις αυτές αποτελούν θέση των Χούθι και δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο που δημιουργεί η στρατιωτική τους παρουσία τόσο κοντά στον θαλάσσιο διάδρομο.
Το δεδομένο που άλλαξε μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο είναι γεωγραφικό και στρατηγικό, χθες οι Χούθι πλησίαζαν το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Σήμερα βρίσκονται επάνω του.
Και με το Ορμούζ ήδη υπό πίεση, η εξέλιξη στη Ντουμπάμπ μεταφέρει πλέον το βάρος της κρίσης και στη δεύτερη μεγάλη θαλάσσια πύλη της Μέσης Ανατολής.
