Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον στραγγαλισμό της παγκόσμιας οικονομίας λόγω της διακοπής κάθε δραστηριότητας στα Στενά του Ορμούζ, τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό κυρίως για το εμπόριο πετρελαίου και λιπασμάτων.
«Ανησυχώ πολύ για τον περιορισμό των δικαιωμάτων και των ελευθεριών της ναυσιπλοΐας στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ο οποίος εμποδίζει τη διανομή του πετρελαίου, των λιπασμάτων και άλλων ζωτικής σημασίας πρώτων υλών διαταράσσοντας τις αγορές ενέργειας, μεταφορών, βιομηχανικής παραγωγής και τροφίμων και στραγγαλίζοντας την παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ενώπιον των δημοσιογράφων.
«Όπως σε κάθε σύγκρουση, όλη η ανθρωπότητα πληρώνει το τίμημα, παρά το γεγονός ότι μερικοί αποκομίζουν τεράστια οφέλη. Τα δεινά θα γίνονται αισθητά για πολύ καιρό ακόμα», τόνισε, ζητώντας από «όλες τις πλευρές» να αφήνουν τα πλοία να περνούν.
Επεσήμανε πως ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο, εάν οι περιορισμοί αρθούν άμεσα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθουν, γεγονός που θα παρατείνει τη χαμηλότερη οικονομική απόδοση και τις αυξημένες τιμές.
Σε αυτή την περίπτωση, η παγκόσμια ανάπτυξη θα υποχωρήσει από 3,4% σε 3,1%, ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί από 3,8% σε 4,4%, ενώ η αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών θα περιοριστεί περίπου στο 2%, έναντι 4,7% πέρυσι, με αισθητές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ο κ. Γκουτέρες υπογράμμισε ότι αυτό αποτελεί «το καλύτερο δυνατό σενάριο».
Στο δεύτερο σενάριο, εάν η διαταραχή συνεχιστεί έως τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί στο 2,5%, ο πληθωρισμός θα ανέλθει στο 5,4%, 32 εκατομμύρια άνθρωποι θα οδηγηθούν στη φτώχεια, θα καταγραφούν ελλείψεις σε λιπάσματα και μειωμένες γεωργικές αποδόσεις, ενώ άλλα 45 εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ακραία πείνα, ανατρέποντας αναπτυξιακά κεκτημένα ετών μέσα σε μία νύχτα.
Στο δυσμενέστερο ενδεχόμενο, εάν οι σοβαρές διαταραχές διατηρηθούν έως το τέλος του έτους, ο πληθωρισμός θα ξεπερνά το 6%, η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 2% και, όπως προειδοποίησε, ενώ θα διαγράφεται το φάσμα μιας παγκόσμιας ύφεσης, με δραματικές συνέπειες για τους ανθρώπους, την οικονομία, αλλά και την πολιτική και κοινωνική σταθερότητα, ιδίως στις πλέον ευάλωτες κοινωνίες.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ τόνισε ότι οι συνέπειες αυτές δεν είναι αθροιστικές αλλά εκθετικές, σημειώνοντας ότι όσο περισσότερο παραμένει αποκλεισμένη αυτή η κρίσιμη αρτηρία, τόσο δυσκολότερο θα είναι να αναστραφεί η ζημία και τόσο υψηλότερο θα είναι το κόστος για την ανθρωπότητα.
Ιδιαίτερα οι αναπτυσσόμενες χώρες, όπως ανέφερε, θα πληγούν δυσανάλογα, καθώς το ασφυκτικό χρέος περιορίζει την ικανότητά τους να ανταποκριθούν στις επιπτώσεις, με απώλεια θέσεων εργασίας, βαθύτερη φτώχεια και μεγαλύτερη πείνα.
Ελλάδα στον ΟΗΕ: Η απάντηση στην τουρκική προπαγάνδα για τα στενά
Ο Γκουντέρες απηύθυνε σαφές μήνυμα προς όλες τις πλευρές, τονίζοντας ότι τα δικαιώματα και οι ελευθερίες ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθούν αμέσως, σύμφωνα με την Απόφαση 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας, καλώντας ουσιαστικά να ανοίξουν τα Στενά, να επιτραπεί η διέλευση όλων των πλοίων και να μπορέσει η παγκόσμια οικονομία να αναπνεύσει ξανά.
Υπογράμμισε επίσης ότι η επαναλειτουργία δεν αρκεί να είναι μόνο φυσική, αλλά απαιτεί συνθήκες ασφάλειας, προβλεψιμότητας και ασφαλιστικής κάλυψης για τη ναυτιλία, ενώ ταυτόχρονα κάλεσε όλα τα μέρη να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκεχειρία.
Ανέφερε ότι παραμένει σε στενή επαφή με σειρά εμπλεκομένων πλευρών, όπως και ο προσωπικός του απεσταλμένος Ζαν Αρνό, σημειώνοντας ότι όλοι οι συνομιλητές, ανεξαρτήτως διαφορετικών προσεγγίσεων, αναγνωρίζουν την ανάγκη για ειρηνική, συνολική και διαρκή επίλυση της σύγκρουσης.
Σε επίπεδο επιχειρησιακής προετοιμασίας, ο Γενικός Γραμματέας του ΙΜΟ Αρσένιο Ντομίνγκεζ επεξεργάζεται πλαίσιο για την ασφαλή απομάκρυνση πλοίων και ναυτικών από τη ζώνη σύγκρουσης, εφόσον αυτό καταστεί ασφαλές, ενώ ο επικεφαλής της United Nations Office for Project Services Χόρχε Μορέιρα Ντε Σίλβα μεταβαίνει στην περιοχή για τη συνέχιση των διαβουλεύσεων σχετικά με πιθανό ανθρωπιστικό διάδρομο, εάν υλοποιηθούν τα χειρότερα σενάρια.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι τώρα είναι η ώρα του διαλόγου, των λύσεων που θα απομακρύνουν την περιοχή από το χείλος της κρίσης και των μέτρων που μπορούν να ανοίξουν δρόμο προς την ειρήνη, σημειώνοντας ότι ολόκληρος ο κόσμος αναμένει αποτέλεσμα.
