Νέο επεισόδιο στην ολοένα πιο επικίνδυνη αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ ανακοίνωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, υποστηρίζοντας ότι επιτέθηκαν σε αμερικανικό στρατιωτικό μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που επιχειρούσε να εισέλθει σε περιοχή την οποία η Τεχεράνη χαρακτηρίζει «προστατευόμενη».

Η ανακοίνωση μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB.

Το IRGC δεν έδωσε, μέχρι στιγμής, σαφείς πληροφορίες για την έκταση των ζημιών που φέρεται να υπέστη το αμερικανικό μέσο ούτε δημοσιοποίησε στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι καταστράφηκε.

Παράλληλα, δεν έχει υπάρξει άμεση αμερικανική επιβεβαίωση του περιστατικού.

Ιρανικά Μέσα: Εκρήξεις στη νήσο Χαργκ – Πληροφορίες για πυραυλική επίθεση σε ιρανικό δεξαμενόπλοιο

Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά από μια ιδιαίτερα έντονη ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ των δύο πλευρών, με αμερικανικά χτυπήματα σε ιρανικά πετρελαιοφόρα και ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων και εμπορικών στόχων.

Δεν ήταν MQ-9 – Τι ανακοίνωσε πραγματικά το IRGC

Κρίσιμη είναι η ακριβής φύση του αμερικανικού μέσου που φέρεται να δέχθηκε την επίθεση.

Στην ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης γίνεται λόγος για «αμερικανικό στρατιωτικό μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας», δηλαδή remotely operated ή unmanned surface vessel.

Δεν πρόκειται, επομένως, βάσει της συγκεκριμένης ανακοίνωσης, για εναέριο drone τύπου MQ-9 Reaper.

Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς μόλις στις 31 Αυγούστου το IRGC είχε ανακοινώσει ξεχωριστά ότι κατέρριψε αμερικανικό MQ-9 ανατολικά των Στενών του Ορμούζ.

Το νέο περιστατικό αφορά, σύμφωνα με την ιρανική εκδοχή, μη επανδρωμένο σκάφος που κινούνταν στην επιφάνεια της θάλασσας.

«Επιχείρησε να εισέλθει σε προστατευόμενη περιοχή»

Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι το αμερικανικό σκάφος επιχείρησε να εισέλθει σε περιοχή του Ορμούζ την οποία το Ιράν θεωρεί προστατευόμενη.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι οι ναυτικές δυνάμεις του IRGC προχώρησαν στην επίθεση προκειμένου να εμποδίσουν την κίνησή του.

Η Τεχεράνη έχει εντείνει τις τελευταίες ημέρες τη ρητορική της γύρω από το ποιος δικαιούται να κινείται μέσα στη στρατηγική θαλάσσια δίοδο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν προειδοποιήσει ότι πλοία που χρησιμοποιούν διαδρομές τις οποίες χαρακτηρίζουν «μη εξουσιοδοτημένες» μπορεί να αποτελέσουν στόχο.

Πρόκειται για ιρανική θέση και όχι για διεθνώς αναγνωρισμένο δικαίωμα της Τεχεράνης να ελέγχει μονομερώς ολόκληρο το Στενό του Ορμούζ.

Νέα προειδοποίηση προς την Ουάσινγκτον

Το IRGC επανέλαβε παράλληλα την προειδοποίησή του προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κατά την ιρανική ανακοίνωση, οι αμερικανικές δυνάμεις θα πρέπει να απομακρυνθούν από την περιοχή και να σταματήσουν τις ενέργειες που η Τεχεράνη χαρακτηρίζει «εχθρικές».

Οι Φρουροί υποστήριξαν ότι οποιαδήποτε νέα κίνηση θεωρηθεί απειλητική θα προκαλέσει αποφασιστική απάντηση.

Η συγκεκριμένη ρητορική δεν αποτελεί μεμονωμένη ανακοίνωση.

Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο των τελευταίων ημερών, κατά το οποίο το IRGC παρουσιάζει την παρουσία του στα Στενά ως μηχανισμό ελέγχου των θαλάσσιων μετακινήσεων.

Η μάχη για τις διαδρομές μέσα στο Ορμούζ

Πίσω από τις στρατιωτικές ανακοινώσεις βρίσκεται μία μεγαλύτερη σύγκρουση.

Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτές και ασφαλείς τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς.

Η Τεχεράνη, αντίθετα, έχει επιχειρήσει επανειλημμένα να επιβάλει περιορισμούς σε πλοία τα οποία θεωρεί ότι κινούνται χωρίς τη δική της άδεια.

Η αντιπαράθεση αφορά συνεπώς όχι μόνο στρατιωτικές μονάδες αλλά το ποιος μπορεί στην πράξη να καθορίζει τις θαλάσσιες διαδρομές μέσα από ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.

Το ζήτημα έχει τεράστια σημασία για τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Προηγήθηκαν επιθέσεις σε αμερικανικά πολεμικά πλοία

Το περιστατικό με το μη επανδρωμένο σκάφος σημειώνεται μετά από μια ημέρα έντονης στρατιωτικής δραστηριότητας.

Το IRGC ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικού αεροπλανοφόρου και αντιτορπιλικού.

Η ιρανική πλευρά υποστήριξε ότι τα δύο πλοία επλήγησαν και απομακρύνθηκαν από την περιοχή.

Η αμερικανική εκδοχή είναι διαφορετική.

Η CENTCOM επιβεβαίωσε ότι δύο αμερικανικά πολεμικά πλοία αποτέλεσαν στόχο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, αλλά ανέφερε ότι τα πλοία απέφυγαν τις επιθέσεις και ότι δεν τραυματίστηκε κανένα μέλος των αμερικανικών δυνάμεων.

Επομένως, οι ισχυρισμοί του IRGC περί επιτυχών πληγμάτων δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη ή αμερικανική πηγή.

Οι ΗΠΑ χτύπησαν τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα

Η Ουάσινγκτον απάντησε στα ιρανικά πυρά πλήττοντας τρία πετρελαιοφόρα που συνδέονται με το Ιράν.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι επιθέσεις έγιναν ως αντίποινα για την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων.

Μεταξύ των στόχων βρέθηκε πετρελαιοφόρο κοντά στο νησί Χαργκ, βασικό κόμβο των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.

Η CENTCOM διεμήνυσε ότι θα συνεχίσει να απαντά εάν το IRGC επιτίθεται σε αμερικανικές δυνάμεις.

Το IRGC απάντησε με επιθέσεις σε έξι πλοία

Η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι στόχευσε τρία πετρελαιοφόρα τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, κινούνταν μέσα από «μη εξουσιοδοτημένες» διαδρομές στα Στενά.

Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι έπληξε τρία ακόμη πλοία που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε άλλες περιοχές.

Δεν υπήρξε άμεση αμερικανική επιβεβαίωση για τους συγκεκριμένους ιρανικούς ισχυρισμούς.

Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί είναι πλέον εκείνη διαδοχικών ενεργειών και αντιποίνων μέσα σε ελάχιστες ώρες.

Το ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ είχε ήδη καταγράψει την κλιμάκωση

Μόλις το Σάββατο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα ως απάντηση στις πυραυλικές επιθέσεις του IRGC.

Το νέο περιστατικό με το αμερικανικό μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί επομένως το επόμενο κεφάλαιο της ίδιας κλιμάκωσης και όχι μια απομονωμένη σύγκρουση.

Η διαφορά είναι ότι η αντιπαράθεση μεταφέρεται τώρα και στα μη επανδρωμένα ναυτικά συστήματα που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ για επιτήρηση, αναγνώριση και άλλες αποστολές στον Περσικό Κόλπο.

Η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί ήδη θαλάσσια drones στην περιοχή

Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια σε αυτόνομα και τηλεχειριζόμενα σκάφη επιφανείας.

Η 5η Στόλος των ΗΠΑ διαθέτει ειδικές μονάδες που ενσωματώνουν μη επανδρωμένα συστήματα σε επιχειρήσεις επιτήρησης και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.

Τον Ιούνιο, μάλιστα, αμερικανικό μη επανδρωμένο σκάφος χρησιμοποιήθηκε σε επιχείρηση διάσωσης πληρώματος στρατιωτικού ελικοπτέρου που είχε πέσει κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το ίδιο μοντέλο ή η ίδια μονάδα εμπλέκεται στο σημερινό περιστατικό.

Το Ορμούζ γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνο

Οι διαδοχικές συγκρούσεις έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά την εμπορική κίνηση.

Τα στοιχεία των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι ο αριθμός των πλοίων που περνούν από τη δίοδο παραμένει πολύ χαμηλότερος από τα προπολεμικά επίπεδα.

Οι φόβοι για πυραυλικές επιθέσεις, drones, νάρκες και στρατιωτικές αναχαιτίσεις αυξάνουν το κόστος ασφάλισης και αποθαρρύνουν τους πλοιοκτήτες από τη διέλευση.

Κάθε νέο επεισόδιο έχει συνεπώς επιπτώσεις πολύ πέρα από την αμερικανοϊρανική αντιπαράθεση.

Από τα τάνκερ στα μη επανδρωμένα σκάφη

Το σημερινό περιστατικό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει πόσο γρήγορα διευρύνονται τα μέσα της αντιπαράθεσης.

Μέσα σε λίγες ώρες υπήρξαν βαλλιστικοί πύραυλοι εναντίον πολεμικών πλοίων, αμερικανικά πλήγματα σε πετρελαιοφόρα, ιρανικοί ισχυρισμοί για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και πλέον ανακοίνωση για επίθεση σε αμερικανικό μη επανδρωμένο σκάφος.

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι πλέον μόνο ποιος μπορεί να πλήξει ποιον. Είναι ποια πλευρά θα μπορέσει στην πράξη να επιβάλει τους δικούς της κανόνες κίνησης στα Στενά του Ορμούζ.

Και γι' αυτό κάθε νέο επεισόδιο στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση.