Η χρήση δορυφορικών δικτύων δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής επιλογή όσον αφορά την κάλυψη της ανάγκης πολιτών και επιχειρήσεων για ευρυζωνικές συνδέσεις σε υπερυψηλές ταχύτητες.
Με το ερώτημα - σε επίπεδο Ευρώπης - να είναι, αν θα μπορέσει να υπάρξει κάποιος ανταγωνιστής από τη Γηραιά Ήπειρο, ώστε να μην χρειάζεται οι ευρωπαϊκές χώρες να βασίζονται σε αμερικανικές υποδομές σε μία περίοδο έντονων γεωπολιτικών αλλαγών. Με τα σχετικά εγχειρήματα να αυξάνονται διαρκώς, με την Open Cosmos να αποτελεί ένα από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα.
Αυτή τη στιγμή, το δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX έχει ξεχωρίσει διεθνώς για την ικανότητά του να παρέχει ευρυζωνική πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι χερσαίες υποδομές είναι περιορισμένες ή ανύπαρκτες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι συνδέσεις της Starlink εκτιμάται ότι έχουν ξεπεράσει τα 9 εκατομμύρια σε παγκόσμιο επίπεδο, όταν στο τέλος του 2024 ήταν στα 4,5 εκατ. με την εταιρεία να προχωρά πέρυσι σε μία ιδιαίτερα «επιθετική» εμπορική πολιτική.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα υπάρχουν εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για 50-60 χιλιάδες συνδέσεις Starlink, αριθμός που είναι άκρως εντυπωσιακό. Επιπλέον, η Starlink αναφέρεται ως το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο που χρησιμοποιείται για την κάλυψη αναγκών σε χώρες σε εμπόλεμη κατάσταση, κάτι που έχει τη δική του σημασία.
Οι επίδοξοι ανταγωνιστές
Η Starlink δεν είναι μόνη της σε αυτή την αγορά αν και έχει αποκτήσει σημαντικό προβάδισμα. Ο ανταγωνιστής με τις μεγαλύτερες φιλοδοξίες είναι η Amazon Leo, η υπηρεσία του αμερικανικού τεχνολογικού κολοσσού που αναμένεται να είναι σύντομα εμπορικά διαθέσιμη με την Ελλάδα να εκτιμάται ότι θα είναι από τις πρώτες αγορές όπου θα λανσαριστεί.
Υπάρχουν ακόμη προσπάθειες όπως η αμερικανική AST SpaceMobile, η καναδική Telesat αλλά και πιο «παραδοσιακοί» πάροχοι δορυφορικών υπηρεσιών όπως είναι η Viasat και η HughesNet.
Όμως, το θέμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι πρόκειται για παρόχους που δεν έχουν την έδρα τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο πιο γνωστός Ευρωπαίος ανταγωνιστής της Starlink είναι η Eutelsat OneWeb, η οποία λειτουργεί μεν ένα δίκτυο δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO) όπως και η Starlink αλλά υπάρχει τεράστια διαφορά στον αριθμό των δορυφόρων: πάνω από 6000 δορυφόροι για τη Starlink, περίπου 600 για τη Eutelsat OneWeb.
Ο Μασκ «αποβιβάζεται» στην Ελλάδα! Δύο σταθμοί Starlink σε Πρέβεζα και Θεσσαλονίκη
Από εκεί και πέρα, υπάρχει και το IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) που είναι το νέο διαστημικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU) για τη δημιουργία ενός «σμήνους» δορυφόρων με στόχο την παροχή ασφαλούς, υψηλής ταχύτητας συνδεσιμότητας σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες, ενισχύοντας τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Το δίκτυο θα είναι έτοιμο για την παροχή υπηρεσιών από το 2030 αλλά δείχνει να είναι ένα περισσότερο κρατικό project.
H Open Cosmos και η ελληνική εμπλοκή
Μία ακόμη ευρωπαϊκή προσπάθεια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ελληνική συμμετοχή είναι αυτή της Open Cosmos, η οποία ιδρύθηκε το 2015 στη Βρετανία αλλά έχει έντονη παρουσία σε Ισπανία και πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Το νέο της project είναι αυτό που έχει ενδιαφέρον καθώς η εταιρεία ανακοίνωσε πρόσφατα ότι απέκτησε από το Λιχτενστάιν την άδεια για χρήση υψηλής προτεραιότητας φάσματος Ka-band, που ανοίγει το δρόμο για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού δορυφορικού δικτύου επικοινωνιών χαμηλής τροχιάς βασισμένου σε δικά της συστήματα. Όπερ σημαίνει ότι θα μπορέσει να εξελιχθεί σε ανταγωνιστή της Starlink.
Το Ka-band αποτελεί από τους πιο πολύτιμους πόρους για ευρυζωνικές υπηρεσίες υψηλών ταχυτήτων στον χώρο των δορυφόρων. Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές αξιοποίηση αυτού του φάσματος από ευρωπαϊκή εταιρεία σηματοδοτεί μια πρακτική μετατόπιση: από τη χρήση συστημάτων που ελέγχονται από αμερικανικούς ή άλλους διεθνείς παρόχους, σε υποδομές με ευρωπαϊκή κυριαρχία και ελέγχους.
Μάλιστα, ήδη έχουν εκτοξευθεί οι πρώτοι δορυφόροι του νέου αυτού προγράμματος. Το ενδιαφέρον είναι ότι, όπως αναφέρει η εταιρεία στη σχετική ανακοίνωση, στην ανάπτυξη του νέου δορυφορικού σμήνους της συμμετέχουν ενεργά Έλληνες μηχανικοί της Open Cosmos Aegean από τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις της εταιρίας στην Παλλήνη καθώς και συνεργάτες από το εγχώριο οικοσύστημα της διαστημικής βιομηχανίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον σχεδιασμό, την ολοκλήρωση και την επιχειρησιακή προετοιμασία των δορυφόρων. Σπεύδοντας να επισημάνει ότι η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τη δυνατότητα συμμετοχής της Ελλάδας σε ένα σύγχρονο, κυρίαρχο ευρωπαϊκό δορυφορικό σμήνος τηλεπικοινωνιών, ενισχύοντας τις εθνικές της δυνατότητες σε τομείς όπως η ασφαλής συνδεσιμότητα, η ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών και η υποστήριξη εφαρμογών υψηλής στρατηγικής και οικονομικής αξίας.
