Ως γνωστόν η "Phoenix Express" είναι μια ετήσια πολυεθνική ναυτική άσκηση που διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Διοίκησης Αφρικής των ΗΠΑ (U.S. Africa Command) και διεξάγεται από τον 6ο Στόλο των ΗΠΑ (U.S. 6th Fleet) και τις Ναυτικές Δυνάμεις ΗΠΑ Ευρώπης-Αφρικής.

Σκοπός της είναι η  ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στη Μεσόγειο, της θαλάσσιας επίγνωσης (maritime domain awareness), της ανταλλαγής πληροφοριών και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων κατά της παράνομης διακίνησης και της παράτυπης μετανάστευσης.

Η Ελλάδα δεν υποχωρεί! Ξεκινούν οι διαδικασίες για το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, ενώ η Τουρκία απαιτεί άδεια

Η άσκηση "Phoenix Express 2026"-Σκοπός-Φάσεις-Συμμετέχουσες χώρες

Πρόσφατα διεξήχθη η  21η ετήσια άσκηση Phoenix Express 2026 η οποία ολοκληρώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 στη Ναυτική Βάση La Goulette στην Τυνησία, η οποία φιλοξένησε την εκδήλωση.

Σε αυτήν συμμετείχαν  13 χώρες συνολικά, μεταξύ των οποίων η Αλγερία, το Βέλγιο, η Aίγυπτος, η Γαλλία, η Γεωργία, η Ιταλία, η Λιβύη, το Μαρόκο, η Τυνησία, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, η Ισπανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η άσκηση περιελάμβανε δύο  Φάσεις

Επιφανειακή / Σε λιμάνι (In-port/Land-based): Εκπαιδεύσεις σε επικοινωνίες, πληροφορίες, εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών (EOD) και αντιμετώπιση απειλών CBRN (Χημικές, Βιολογικές, Ραδιολογικές και Πυρηνικές).

Στην ανοιχτή θάλασσα (At-sea/Tactical): Ασκήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR), επιθεώρησης/νηοψίας και τακτικών επιχειρήσεων στη Μεσόγειο

Στην εν λόγω άσκηση Πεζοναύτες των Αμερικανικών Δυνάμεων εκπαιδεύτηκαν απευθείας με προσωπικό της Λιβύης από την Τρίπολη στην Μπιζέρτα.

Η πολιτική των ΗΠΑ στη Λιβύη

Ωστόσο, η πολιτική της Ουάσινγκτον απέναντι στη Λιβύη το 2026 πηγαίνει πολύ παραπέρα.

Τον Απρίλιο, η Λιβύη, η Ιταλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες διοργάνωσαν από κοινού μέρος της άσκησης "Flintlock 2026" στη Σύρτη, φέρνοντας σε επαφή τις κοινές δυνάμεις της Λιβύης και τους διεθνείς εταίρους.

Η AFRICOM παρουσίασε ρητά την άσκηση ως υποστήριξη της ανάπτυξης ενός ενωμένου λιβυκού στρατού.

Το επόμενο βήμα έγινε τον Αύγουστο.

Οι ηγέτες ασφαλείας από την ανατολική και τη δυτική Λιβύη ταξίδεψαν μαζί στην αεροπορική βάση Ραμστάιν, όπου η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ παρουσίασε τις επιχειρήσεις C-130J, τη συντήρηση, τον σχεδιασμό της αεροπορικής κινητικότητας και τις δομές που απαιτούνται για την οικοδόμηση μιας ολοκληρωμένης αεροπορικής διοίκησης.

Αυτό είναι σημαντικό επειδή η Ουάσινγκτον δεν επιλέγει απλώς την Τρίπολη εναντίον του Χαφτάρ. Προσπαθεί να συνδέσει στρατιωτικές δομές και από τις δύο πλευρές και να τις εντάξει σταδιακά σε ένα σύστημα συνεργασίας με τη Δύση.

Σκηνές Mad Max στην Υεμένη! Οι Χούθι δίνουν μαθήματα πτήσης στους Σαουδάραβες της ερήμου (βίντεο)

Ο Ρωσικός "δάκτυλος"

Ταυτόχρονα, η Ρωσία "βάζει πόδι" σε αεροπορικές βάσεις στη Λιβύη.

Το έργο "Tearline" της Εθνικής Υπηρεσίας Γεωγραφικών Πληροφοριών των ΗΠΑ εντόπισε δραστηριότητα που συνδέεται με το Africa Corps σε έξι αεροπορικές βάσεις της Λιβύης, σε Al-Khadim, Al-Jufra, Tamanhint, Matan al-Sarra, Al-Qardabiyah και Brak al-Shati.

Από το 2024, δορυφορικές εικόνες έχουν δείξει κατασκευή και ανακαίνιση υπόστεγων, στρατώνων, χώρων στάθμευσης και διαδρόμων προσγείωσης-απογείωσης.

Αυτό το δίκτυο παρέχει στη Ρωσία στρατιωτική πρόσβαση σε όλη την ανατολική, κεντρική και νότια Λιβύη και παρέχει μια σημαντική γέφυρα υλικοτεχνικής υποστήριξης προς το Σαχέλ.

Το αλ-Καντίμ είναι ιδιαίτερα σημαντικό ως σημείο διέλευσης μεταξύ Λιβύης και Σαχέλ, ενώ το Ματάν αλ-Σάρα επεκτείνει τη ρωσική πρόσβαση βαθιά στη Σαχάρα, κοντά στο Τσαντ και το Σουδάν. Επομένως, η Ρωσία δεν χρειάζεται να μετατρέψει τη Λιβύη σε επίσημο σύμμαχο ή να δημιουργήσει επίσημα αναγνωρισμένες βάσεις.

Η πρόσβαση σε αεροδρόμια, προσωπικό, υλικοτεχνική υποστήριξη και υποδομές δίνει ήδη στη Μόσχα μια ανθεκτική στρατιωτική θέση στη νότια πλευρά του ΝΑΤΟ.

"Στα όπλα" το ΥΠΕΞ! Η Ελλάδα αποκρούει τις αξιώσεις της Λιβύης και προχωρά στις έρευνες υδρογονανθράκων

Το "παράδοξο" σε σχέση με τον Χαφτάρ

Υπάρχει επίσης ένα παράδοξο γύρω από τον Χαφτάρ. Οι δυνάμεις του παραμένουν στενά συνδεδεμένες με τη Μόσχα και ελέγχουν εδάφη που φιλοξενούν μεγάλο μέρος της στρατιωτικής υποδομής της Ρωσίας, αλλά δεν είναι απομονωμένες από την Ουάσινγκτον.

Τον Αύγουστο του 2026, οι δυνάμεις του Χαφτάρ έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωση του Αμερικανού ομήρου Κέβιν Ράινταουτ, ενώ οι επαφές των ΗΠΑ με τις στρατιωτικές δομές της ανατολικής Λιβύης συνεχίστηκαν.

Ταυτόχρονα, το Reuters ανέφερε ότι οι δυνάμεις του Χαφτάρ είχαν αποκτήσει κινεζικά και τουρκικά μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη παρά το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ.

Προς τα που "γέρνει" η Λιβύη;
 

Συνεπώς, η Λιβύη δεν μπορεί να χωριστεί ξεκάθαρα σε ένα αμερικανικό και ένα ρωσικό στρατόπεδο.

Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να συνεργαστεί με την Τρίπολη, ανοίγοντας παράλληλα διαύλους επικοινωνίας με τις ανατολικές δυνάμεις και προωθώντας τη στρατιωτική ολοκλήρωση μεταξύ των δύο πλευρών, κάτι το οποίο επιχειρεί και η Τουρκία για δικό της όφελος και σκοπούς.

Η Μόσχα επιδιώκει έναν διαφορετικό στόχο, όπως μόνιμη πρόσβαση, υποδομές και έναν υλικοτεχνικό διάδρομο προς την Αφρική.

Ο ανταγωνισμός, επομένως, δεν αφορά απλώς το ποιος υποστηρίζει ποιον, αλλά το ποιος θα έχει πρόσβαση στο λιβυκό έδαφος, τις στρατιωτικές δομές και τις υποδομές όταν η χώρα τελικά ενοποιηθεί περισσότερο , όταν αυτό συμβεί .

Τέλος έχουμε και την Τουρκία, η οποία προσβλέπει μέσω της ενοποίησης της Λιβύης , στην νομιμοποίηση από αυτήν του παράνομου "Τουρκολιβυκού μνημονίου" , την οποία θα χρησιμοποιήσει ως προμετωπίδα για την ικανοποίηση του επίσης παράνομου ιδεολογήματος της "Γαλάζιας Πατρίδας".

Αποδέκτης και των δύο ο Ελληνισμός , με την Τουρκία να θέλει να υφαρπάξει μεγάλο μέρος των ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, νότια και νοτιοανατολικά Κρήτης, ανατολικότερα Ρόδου και συμπλέγματος Καστελορίζου και Δυτικά Κύπρου.

Κοινό πεδίο των συμφερόντων Ουάσιγκτον-Άγκυρας στη Λιβύη είναι η οικονομική διείσδυση και η ενεργός συμμετοχή και προσπορισμός κερδών από την εξόρρυξη πετρελαίου, φυσικού αερίου, με τους  "γείτονες μας" να προσανατολίζονται στην εκμετάλλευση θαλάσιων κοιτασμάτων, ώστε να εξυπηρετήσουν τις βλέψεις τους για υφαρπαγή Ελληνικής και Κυπριακής ΑΟΖ, ενώ  οι ΗΠΑ αλλά και η Ιταλία μέσω ENI προσανατολίζονται πρωτίστως στην εκμεταλλευση των  χερσαίων κοιτασμάτων και δευτερευόντως των θαλάσσιων.  

Αναφορικά με Αθήνα και Λευκωσία η "γραμμή άμυνας"  για την Λιβύη στηρίζεται κυρίως στην ΕΕ για να ανατρέψει ή τουλάχιστον να περιορίσει τους τουρκικούς σχεδιασμούς που προαναφέραμε.